Dương Quốc Chính: TRAO ĐỔI VỚI ANH HỒ ĐẮC NGÃ VỀ GIÁO DỤC KHAI PHÓNG

 TRAO ĐỔI VỚI ANH HỒ ĐẮC NGÃ VỀ GIÁO DỤC KHAI PHÓNG

Anh Ngã hình như là Gs dạy ĐH ở Mỹ, hình như về marketing, mình không quan tâm lắm. Gần đây anh hay viết các status tỏ ý nghi ngờ và phản đối giáo dục khai phóng. Tuy nhiên, cách anh phản đối là dựa vào từ Liberal trong cụm từ Liberal Arts (giáo dục khai phóng). Anh hiểu từ này theo nghĩa của khoa học chính trị có nghĩa là Chủ nghĩa tự do hiện đại của cánh tả (phân biệt với tự do truyền thống của cánh hữu).

Từ khái niệm Liberal của cánh tả đó, anh dán nhãn Liberal Arts (GD KP) là sản phẩm của cánh tả. Từ đó anh đả kích những nhược điểm của cánh tả, rồi suy ra đó chính là hệ quả của GD KP. Điển hình là việc anh dẫn ra những hệ luỵ ở các bang cánh tả (đảng DC nắm quyền) bên Mỹ rồi che’m là đó là các bang KHAI PHÓNG nó vậy, từ đó suy ra Liberal Arts là có hại hoặc ít ra là chả có gì ưu việt như người ta tuyên truyền cả.

Từ quan điểm trên, anh Ngã viết ở nhiều status khác nhau, mình sẽ copy dần vào phần comment, anh viết thêm 1 status mới, để thách thức những ai cổ vũ cho GD KP, là phải dẫn ra các số liệu, bằng chứng, cho thấy tính ưu việt của GD KP.

Dưới đây là trao đổi của mình ở status đó, vì khá dài, nên mình thấy cần copy lại để lưu trữ và trao đổi thêm ở nhà mình để có thêm thông tin. Vì mình thấy ở nhà anh Ngã không có mấy ai hiểu về GD KP cả. Lưu ý đọc khái niệm về GD KP mình post ở comment thì mới hiểu hết nội dung trao đổi.

DQC:

Đầu tiên cần hiểu thế nào là GD KP đã, như anh thì tôi thấy hiểu sai bét về khái niệm rồi, ít ra là với khái niệm GD KP phổ quát mà tôi biết. Thế nên đọc anh phản đối nó tôi thấy buồn cười. Kiểu như gặp 1 thằng cứ chửi ông ổng thằng A, nhưng 1 lúc sau tìm hiểu hoá ra thằng A đó lại là thằng B.

Thứ 2 là cần phân định rõ GD KP ở cấp học nào, không thể che’m chung chung là GD KP được. Vì mỗi cấp học lại có cách GD khác nhau và càng lên cao càng có tính chuyên sâu tức là giảm đi tính khai phóng.

GD KP ở đây được hiểu là GD TỔNG QUÁT không phải là khái niệm Liberal trong khoa học chính trị, để nhắc tới cánh tả. Tả hay hữu nó không liên quan đến GD khai phóng.

GD KP chỉ nên được phổ cập ở cấp phổ thông, còn lên ĐH và cao hơn thì cần phân ra 2 nhánh. GDKP thực ra chỉ phù hợp với các nghề nghiệp cần kiến thức tổng quát rất cao như triết gia, chính trị gia, luật sư, nhà văn, sử gia, kinh tế gia ở tầm vĩ mô (nghiên cứu)…Còn 1 số ngành hẹp kiểu Bs chuyên khoa, nhà khoa học chuyên ngành sâu…thì không thể học tổng quát, cơ bản cũng vì họ học hay nghiên cứu quá sâu 1 cái thì chả có thời gian để tìm hiểu những cái khác ít liên quan.

Vì thế nếu có tranh cãi GD nào ưu việt hơn thì chỉ nên tranh cãi ở vùng giao của 2 kiểu GD. Tức là ở GD phổ thông và với các trường đào tạo nhóm ngành cần kiến thức tổng quát kể trên.

Tôi thì tin là rất khó để có con số thống kê chính xác về hiệu quả của GD. Bởi vì kiến thức của mỗi người không chỉ đến từ trường lớp mà còn từ xã hội. Ví dụ như tôi học ở trường XHCN, chả có tý khai phóng mẹ gì hết, tức là không được dạy tổng quát, nhưng tôi vẫn biết được cơ bản tất cả những thứ không được dạy. Nên khảo sát bọn như tôi rồi vu cho giáo dục là sai bét.

Hơn nữa, giáo dục là việc lâu dài. Muốn có số liệu thống kê thì cần khảo sát vài chục năm mà cũng chỉ ra con số tương đối.

Đại khái việc khảo sát này nó cũng gần như khảo sát để biết được uống rượu nhiều thì hại gan hay hút thuốc nhiều thì hại phổi. Nên nhớ là không phải ai nghiện rượu hay thuốc lá đều bị bệnh gan hay phổi! Mà người có bệnh gan hay phổi chưa chắc đã nghiện rượu hay thuốc.

Nên đòi 1 số liệu thống kê chính xác là không đơn giản.

Tóm lại, anh muốn chứng minh GD KP là vô ích hay có hại thì anh cũng có thể tự làm hay tự tìm kết quả khảo sát như anh mong muốn ở status. Tôi thấy có anh hăng hái đả kích nó chứ có thấy ai cố gắng thuyết phục anh phải tin vào nó đâu, vì thuyết phục anh có được gì đâu!? Nên anh phê phán nó thì anh cứ việc chứng minh nó sai. Giống người buộc tội thì phải chứng minh bị cáo có tội ấy.

Còn về cá nhân tôi, tất nhiên tôi không thể có được số liệu anh yêu cầu vì Việt Nam làm gì có GD KP mà khảo sát. Anh ở Mỹ thì anh tự tìm đi. Còn không tìm nổi thì tức là chính anh cũng không hề có số liệu gì khoa học để phản đối nó. Vậy cứ cố gân cổ để chê bai cũng là vô ích. Nhất là chê bai theo kiểu gán nhãn cánh tả cho nó rồi tấn công cánh tả để suy ra nó sai! Kiểu đó rất là nguỵ khoa học.

HĐN:

Dương Quốc Chính túm lại là anh không có bằng chứng khoa học phải không? next!

DQC:

Nga Ho-Dac anh có bằng chứng khoa học để phản đối nó không?

HĐN:

Dương Quốc Chính ủa, anh có học khoa học và logic bao giờ chưa mà nói ngộ vậy? 1 viên thuốc mặc định là không được uống cho đến khi có bằng chứng là hiệu quả lớn hơn rủi ro.

DQC:

Nga Ho-Dac anh máy móc về khoa học và dốt lịch sử nên mới comment ngớ ngẩn như trên. GD KP nó có từ thời cổ đại rồi. GD của châu Âu và Mỹ cũng đều có nền tảng KP từ thời đó đến giai đoạn cận đại.

Đến thời hiện đại thì vì kiến thức ngày càng nhiều nên đào tạo khai phóng (với nghĩa tổng quát) là bất khả thi với 1 số ngành cần tính chuyên sâu rất cao kiểu vật lý hạt nhân, BS chuyên khoa…và ngày càng nhiều ngành nghề chuyên sâu như vậy.

Từ đó người ta mới phát triển GD chuyên ngành hẹp kết hợp với GD tổng quát. Tuỳ lựa chọn của mỗi cá nhân. Vì thế ở cấp ĐH và sau ĐH người ta mới phát triển GD chuyên sâu và không ai phản đối chuyện đó cả. Hiện nay Mỹ vẫn duy trì KP nhiều hơn Tây Âu ở cấp ĐH và sau ĐH. Có thể do triết lý GD của họ thôi. Nhưng không có nơi nào chỉ toàn có GD KP cả.

Tóm lại là GD KP này nó không như liều thuốc mới tinh kiểu vaccine covid vừa rồi, mà nó như cơm hay bánh mì, vì nó có từ xa xưa rồi. Anh ăn cơm hay bánh mì anh có cần đọc hướng dẫn sử dụng và xem các thành phần hoá học của nó không?

Anh càng chém càng thấy anh chả có chút kiến thức gì về GD KP cả. Nhưng chửi lại rất là hung hăng!

—————

Tranh luận (thực ra GS Nga chả tranh luận gì!) tạm ngưng và mình cũng đã nêu khá đầy đủ quan điểm rồi. Về khái niệm GD KP mình đã viết status rất lâu rồi, link để ở comment. Mọi người cần đọc để hiểu rõ (đọc cả comment) tránh để như GS Ngã chê môn bóng đá nhưng lại nói về môn bóng chuyền.

Xin lưu ý 1 điều nữa là GD KP thực ra không hề là mới, là trend ở phương Tây. Vì nó có từ thời cổ đại, từ thời dân chủ Athens (Hy Lạp) cơ. GD phương Tây cơ bản đều dựa trên nền GD KP này, nó như cơm ăn nước uống trong GD phổ thông và VNCH cũng đã dựa trên nền tảng này để thiết lập nền GD của họ với “slogan” NHÂN BẢN, DÂN TỘC, KHAI PHÓNG. Chỉ tới thời hiện đại, do lượng kiến thức ngày càng lớn và chuyên sâu nên GD phương Tây mới đứng trước ngã rẽ là cần có giáo dục chuyên sâu cùng với GD khai phóng. Từ đó 2 phương pháp giáo dục này tồn tại song hành và GD Mỹ vẫn duy trì khai phóng nhiều hơn Tây Âu.

Còn GD XHCN từ xưa đến giờ là thiên về chuyên sâu và không khai phóng, dù ở cấp phổ thông. Chẳng hạn, các môn khai phóng bắt buộc có từ thời cổ đại đều không được dạy ở trường phổ thông XHCN, đó là môn Logic, tranh luận (hùng biện). Phương pháp GD cũng không thiên về tranh luận giữa thày và trò hay giữa các Hs, tức là thiên về nhồi sọ 1 chiều.

GD XHCN thiên về đào tạo ra các chuyên gia ở cấp ĐH và cả sau ĐH và chương trình bị kiểm soát ở các môn xã hội. Do đó trí thức XHCN thường không có kiến thức rộng nhất là về xã hội như khoa học chính trị, lịch sử, luật… Chính thế nên mình mới bảo nhiều GS TS người Việt sang bển sống nhưng đem theo não trạng chính trị của Hs phổ thông. Xét về mặt chính trị, con bo` dắt sang Tây vẫn là con bò.

Chính vì GD KP vốn là nền tảng của GD phương Tây, VNCH cũng áp dụng, nên bị coi là GD phản động. Vì thế nên vẫn có thế lực dè bỉu đả kích nó như 1 thứ phế phẩm, không hiệu quả. Nhiều người Việt vì thế mà lảng tránh các trường ĐH có chương trình dạng khai phóng. Chuyện này không lạ. Bởi GD khai phóng hiện đại là để đào tạo ra trí thức có kiến thức tổng quát nên nhiều người cho là không hiệu quả, chả biết cái gì sâu. Nhưng thực ra, học khai phóng sẽ rất hiệu quả với các ngành cần kiến thức rộng và đặc biệt cần với giới lãnh đạo, chính trị gia. Đa số người Việt chỉ có tâm lý thực dụng, não trạng làm thuê culi, chứ không mấy ai mong muốn con mình sẽ thành nhà quản lý hay chính trị gia. Giấc mơ con đè nát cuộc đời con. Chuyện này mình đã viết ở 1 status khác phân tích về cách dạy con của 2 bà mẹ nhà giàu và nhà nghèo.

Hiện tại, GD Việt Nam vẫn chưa có tính khai phóng, dù ở cấp phổ thông, do các môn khai phóng cơ bản còn chưa được dạy. Nên việc cổ vũ cho GD KP vẫn là cần thiết để ít nhất Hs phải biết cách tranh luận, phản biện và tư duy độc lập.