FB Rùa Tiên Sinh (Bùi Anh Chiến): Ngạo nghễ nó cũng có chừng mực thôi, vui đừng có vui quá

Thôi thì tự sướng cũng vừa phải thôi mấy cha, hết chữ thì thôi đừng có viết, một báo chính thống lớn như VnExpress mà giật cái tít thật đúng là không biết xấu hổ, ngạo nghễ nó cũng có chừng mực thôi, vui đừng có vui quá.

Cứ mang GDP ra lòe thiên hạ mà méo có biết Thái Lan nó có GDP rất thực chất, Việt Nam thì ảo lòi ra mà vẫn cứ ru ngủ đồng bào cho được, giặc ngu luôn nguy hiểm hơn giặc thật.

GDP danh nghĩa Thái Lan nhiều năm quanh mốc 500–520 tỷ USD, có năm vượt 540 tỷ. Việt Nam đang ở khoảng 430–470 tỷ USD. Khoảng cách không còn quá xa, nhưng vẫn là khoảng cách. GDP bình quân đầu người Thái Lan trên 7.000 USD, Việt Nam loanh quanh 4.000–4.500 USD. Chênh lệch thu nhập kéo theo chênh lệch năng suất, mức tiêu dùng nội địa, chất lượng hạ tầng và khả năng tích lũy vốn. Đó là nền móng thật, không phải mấy status tự sướng. Tôi chán phân tích cái GDP của Việt Nam rồi, cứ cá trong ao của mình là nhận về hết cả, mà có biết là cá thằng hàng xóm nó gửi ở đó, nuôi lớn nó mang về nhà thịt méo đâu. Mình có cái xương chứ được miếng thịt nào đâu mà sướng?

Nhiều người thích lôi con số xuất khẩu Việt Nam hơn 350 tỷ USD ra để khè. Nhìn kỹ cấu trúc đi rồi hãy nói. Xuất khẩu Việt Nam phần lớn nằm trong tay Samsung, LG, Foxconn, Intel, Lego… khối FDI chiếm hơn 70% kim ngạch. Thái Lan xuất khẩu thấp hơn chút, khoảng gần 280–290 tỷ USD, nhưng doanh nghiệp nội địa của họ như PTT, SCG, Thai Union, Charoen Pokphand (CP), Indorama vẫn là xương sống. Một bên là nền sản xuất do tập đoàn nước ngoài dẫn dắt, một bên là nền công nghiệp có lớp doanh nghiệp bản địa đủ và rất lớn. Hai câu chuyện khác nhau hoàn toàn, chất lượng tăng trưởng của Thái Lan nó rất thật, và thật ở chỗ nó tự làm được.

Nói đến công nghiệp chế tạo, cứ nhìn ngành ô tô là rõ. Thái Lan sản xuất khoảng 1,8–2 triệu xe mỗi năm, được gọi là “Detroit của Đông Nam Á”, Thái Lan chính là quốc gia chế tạo mạnh nhất ở Đông Nam Á. Toyota, Honda, Isuzu, Mitsubishi, Ford đều có hệ sinh thái cung ứng ở đó. Việt Nam? Sản lượng xe nội địa chưa tới 200.000 chiếc/năm nếu bỏ qua nhập khẩu. Chuỗi phụ trợ còn quá yếu, tỷ lệ nội địa hóa thấp, doanh nghiệp cơ khí chính xác đếm trên đầu ngón tay. So ngang kiểu Việt Nam ăn được Thái Lan nghe giống câu nói lúc ngồi quán nhậu hơn là phân tích kinh tế, lừa con nít thì được.

Chuỗi bán lẻ và thực phẩm thì càng đau đầu nếu nhìn thật, Thái Lan hầu như thâu tóm hết tất cả ngành bán lẻ, nông nghiệp, thực phẩm , đồ uống của Việt Nam.

ThaiBev nắm Sabeco. Central Retail kiểm soát GO!, Big C, Nguyễn Kim. Berli Jucker thâu tóm Metro Cash & Carry (đổi tên MM Mega Market). CP Group phủ khắp ngành chăn nuôi - thức ăn - thực phẩm chế biến. SCG nhảy vào vật liệu xây dựng, hóa dầu. Amata phát triển khu công nghiệp. Đi một vòng siêu thị Việt Nam đọc bảng sở hữu cổ đông là thấy dòng vốn Thái len vào từng mắt xích. Nói Việt Nam đang áp đảo họ nghe thật nực cười. 

Du lịch là lĩnh vực thể hiện rõ nhất độ chênh. Năm 2019, Thái Lan đón gần 40 triệu khách quốc tế, doanh thu du lịch chiếm hơn 20% GDP nếu tính cả gián tiếp. Việt Nam cùng năm đạt hơn 18 triệu lượt, tăng nhanh thật, nhưng quy mô hạ tầng và chuỗi dịch vụ chưa thể đặt ngang. Sau dịch, Thái Lan phục hồi lên gần 28–30 triệu khách nhanh hơn, còn Việt Nam mới quay về vùng 17–18 triệu. Phuket, Pattaya, Bangkok hoạt động như cỗ máy in tiền suốt mấy chục năm, còn nhiều điểm du lịch Việt Nam vẫn loay hoay câu chuyện quy hoạch, logistics và dịch vụ.

Năng suất lao động cũng là thứ ít người muốn nhìn. Theo nhiều báo cáo khu vực, năng suất của lao động Thái Lan vẫn cao hơn Việt Nam đáng kể tính theo giá trị gia tăng trên mỗi giờ làm. Công nghiệp hóa sớm hơn 20–30 năm cho họ lợi thế tích lũy kỹ năng, mạng lưới doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi cung ứng. Việt Nam chạy nhanh đấy, nhưng bảo vượt qua Thái Lan rồi thì còn khua.

Doanh nghiệp Thái đi ra nước ngoài mua tài sản, còn doanh nghiệp Việt phần lớn vẫn tập trung nội địa hoặc mới bắt đầu bước ra. ThaiBev, Central Group, PTT Global Chemical, SCG… họ mang tiền đi mua cổ phần khắp ASEAN. Việt Nam có Vingroup, Viettel, FPT, Masan đang mở rộng, nhưng quy mô đầu tư xuyên biên giới vẫn chưa cùng đẳng cấp với người Thái.

Ai còn tin Việt Nam đã vượt Thái Lan trên mọi mặt cứ mở bảng số liệu mà so: GDP đầu người, sản lượng ô tô, lượng khách du lịch, tỷ lệ doanh nghiệp nội địa trong chuỗi xuất khẩu, mức đầu tư ra nước ngoài, số tập đoàn lọt top Fortune Global 500 của khu vực. Nhìn hết những thứ đó sẽ thấy khoảng cách vẫn còn nguyên. Muốn đuổi kịp thì phải học cách họ xây công nghiệp nền tảng, cách họ bảo vệ doanh nghiệp nội địa lớn, cách họ biến du lịch thành ngành mũi nhọn thật sự. Bớt tự sướng lại thì mới có tâm thế đi tắt mà đón đầu, gớm nữa.

Thực tế người Thái vẫn đang mua tài sản, kiểm soát chuỗi bán lẻ và giữ vị trí trung tâm công nghiệp của khu vực. Muốn thắng thì phải tỉnh, không phải tự sướng bằng mấy cái tít giật gân vớ vẩn. Cứ làm như dân ai cũng ngu như chúng mày.