KS. Ca Lê Quốc: NHÀ MÁY THỦY ĐIỆN HÒA BÌNH – CÔNG TRÌNH VĨ ĐẠI CỦA TÌNH HỮU NGHỊ VIỆT NAM – LIÊN XÔ

NHÀ MÁY THỦY ĐIỆN HÒA BÌNH – CÔNG TRÌNH VĨ ĐẠI CỦA TÌNH HỮU NGHỊ VIỆT NAM – LIÊN XÔ

Tác giả: Kỹ sư Lê Quốc Ca

10/12/2025

Trong hơn nửa thế kỷ qua, khi nhắc đến tình hữu nghị Việt Nam – Liên Xô, người ta không chỉ nhớ đến những năm tháng chia ngọt sẻ bùi trong chiến tranh, mà còn nhớ đến những công trình mang dấu ấn bất diệt của tình bạn thủy chung ấy. Và nổi bật nhất trong số đó chính là Nhà máy Thủy điện Hòa Bình – kỳ tích lớn nhất của ngành điện Việt Nam trong thế kỷ XX, biểu tượng của trí tuệ, sức mạnh và tấm lòng đoàn kết giữa hai dân tộc.

1. Công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á thời điểm hoàn thành

Khi hoàn tất vào năm 1994, Thủy điện Hòa Bình không chỉ là nhà máy thủy điện lớn nhất Việt Nam mà còn lớn nhất Đông Nam Á, với công suất lắp đặt 1.920 MW. Công trình gồm 8 tổ máy, đập ngăn sông dài hơn 1,6 km, hồ chứa với dung tích 9,5 tỉ m³ nước – một quy mô mà vào thời điểm những năm 1970, rất ít quốc gia đang phát triển có thể tự mình thực hiện.

2. Trước khi có Thủy điện Hòa Bình: đất nước chìm trong thiếu điện

Những năm cuối thập niên 1970 – đầu 1980, Việt Nam thiếu điện nghiêm trọng. Nhà máy điện nhỏ, đường truyền tải yếu, các khu công nghiệp gần như tê liệt, đời sống nhân dân gặp vô vàn khó khăn. Trong bối cảnh ấy, xây dựng một nguồn điện lớn là yêu cầu sống còn.

3. Sự giúp đỡ vô giá của nhân dân Liên Xô

Nhân dân Liên Xô đã gửi tới Việt Nam hàng nghìn kỹ sư giỏi, những thiết bị hiện đại bậc nhất, công nghệ xây dựng tiên tiến, cùng các khoản hỗ trợ và cho vay ưu đãi mà không một quốc gia nào khác có thể cung cấp lúc bấy giờ. Nhờ họ, Việt Nam có thể thực hiện một công trình tầm cỡ thế giới.

4. “Hỡi Sông Đà, ta chinh phục ngươi!”

Khẩu hiệu này đã trở thành ngọn lửa tinh thần của hàng vạn công nhân và kỹ sư Việt Nam – Liên Xô. Sông Đà dữ dội, hiểm nguy, nhưng cuối cùng đã bị chế ngự, trở thành nguồn năng lượng vô giá phục vụ công cuộc phát triển đất nước.

5. Bức thư của Thủ tướng hai nước gửi hậu thế

Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Thủ tướng Liên Xô Nikolai Ryzhkov đã ký bức thư gửi thế hệ mai sau, đặt trong quả cầu đồng chôn trong thân đập, thể hiện niềm tin vào tình hữu nghị Việt – Xô và khát vọng hòa bình, thịnh vượng.

6. Lòng biết ơn không bao giờ thay đổi

Ngày nay, khi nhìn về Nhà máy Thủy điện Hòa Bình, chúng ta không chỉ thấy một công trình năng lượng mà còn thấy tấm lòng của nhân dân Liên Xô dành cho Việt Nam – chân thành, thủy chung và cao đẹp.

7. Liên Xô đã tan rã, nhưng tượng đài Hòa Bình sẽ mãi sống trong lòng người Việt

Dù Liên Xô không còn tồn tại, nhưng những gì họ để lại cho Việt Nam thì vẫn còn mãi. Thủy điện Hòa Bình là tượng đài bất diệt của tình hữu nghị Việt – Xô. Nó sẽ sống mãi trong ký ức của nhân dân Việt Nam, chừng nào các tổ máy vẫn còn quay, ánh sáng vẫn còn tỏa sáng từ dòng sông Đà hiền hòa hôm nay.