Dương Quốc Chính: TINH GỌN THỦ TỤC HÀNH (LÀ) CHÍNH TRONG XÂY DỰNG

TINH GỌN THỦ TỤC HÀNH (LÀ) CHÍNH TRONG XÂY DỰNG

Năm 2017, mình đã viết stt như trong ảnh đính kèm, phản đối các giấy phép con trong hoạt động xây dựng. Các công ty vừa và nhỏ phải đi "mua" giấy phép này (chứng chỉ hoạt động XD). Mình nhất quyết không mua và đến bây giờ TTg yêu cầu xóa bỏ các thứ giấy phép đó.

Hồi xưa mình viết vậy cũng là liều, 1 phần do công ty nhỏ, chứ nếu mà to, lên Bộ nó đì cho chê't, dám chửi bố mày à?! Cũng thấy là ranh giới từ PĐ tới yêu nước nó mong manh lắm. 2017 viết vậy là PĐ, dám chống lại chế độ chính sách của CP kiến tạo à?! Bây giờ lại thành góp ý xây dựng!

Cái công điện số 78 này của TTg mới là nhắc nhở BXD thôi, chưa cụ thể từng việc, mới chỉ nêu các đầu việc để bộ phải làm thôi. Mà bây giờ cán bộ lấy số VB cũng mê tín phết, mấy cái VB quan trọng anh em lấy số 66, 68 lộc phát, cái VB này anh em lấy số 78 (thất bát) đúng là sẽ thất bát cho việc làm ăn của cán bộ ngành XD đó. Càng ít (t)hủ tục càng giảm tiền abc.

Nhân tiện viết thêm, việc cắt giảm thủ tục này cần tránh kiểu hô khẩu hiệu dân túy. Ngay cả cái công văn này vẫn chỉ là nhắc nhở, để xem họ triển khai thực ra sao mới quan trọng. Ví dụ, bỏ giấy phép, nhưng cũng phải quy định cụ thể việc hậu kiểm sẽ diễn ra như thế nào? Không thì nhịn ăn sáng thì ăn bù vào bữa trưa, kiểu 1 ngày thọ thực 1 bữa nhưng ăn nhiều gấp 3 lần! Vẫn chê't bọn dân đi cúng dường thôi.

Mảng XD này vấn đề không chỉ ở giấy tờ chứng chỉ đâu mà cả ở hoạt động thanh kiểm tra, nghiệm thu, rất nhũng nhiễu. Nhưng để cán bộ nhũng nhiễu được lại do văn bản luật lệ chất lượng rất tệ, sơ sài, mơ hồ, để tạo ra các khoảng mờ để ăn tiền. Ở đây chủ yếu là các quy chuẩn.

Như đơn giản nhất là việc mô tả, diễn giải quy chuẩn, thì đa phần dùng văn tả, không/ít dùng hình ảnh minh họa, dẫn đến cán bộ tùy ý diễn giải theo ý muốn. Nếu chi tiền thì diễn giải có lợi cho nguòi dân, doanh nghiệp, không chi thì diễn giải bất lợi.

Ví dụ như mật độ XD thôi, bây giờ có nơi tính theo diện tích XD tầng 1 (trệt), có nơi vẫn tính theo diện tích tầng to nhất (tầng trên đua ban công). Vậy cách nào đúng? Cách chi tiền là đúng!

Rồi việc CĐT điều chỉnh thiết kế trong quá trình thi công là điều tất nhiên phải làm, nhà dân cho tới building đều cần hết. Để cho nhanh, người ta cứ tự sửa, không thẩm định lại thiết kế điều chỉnh (vì phải chờ mấy tháng), thế nên khi nghiệm thu thì cán bộ không chấp nhận, vì xây sai bản vẽ rồi! Lại chạy tiền. Mà không phải ít tiền đâu. Nhiều khi xây chung cư xong không thể cấp sổ đỏ, chính là vì không thể nghiệm thu xây dựng và PCCC. Kiểu gì CĐT chả sai phạm. 

Vậy văn bản (quy chuẩn) phải lấp đi các khoảng mờ và phải làm rõ phạm vi CĐT có thể điều chỉnh. Ví dụ, quy chuẩn đòi thang rộng 1m2 thì thực tế nó hẹp hơn 2-5cm có được chấp nhận không? Giấy phép cho xây cao 100m, vậy nếu thực tế 101m có được không? Thực tế các việc đó nếu chi tiền là được, không chi thì không được!

Việc kiểm soát về quy hoạch cũng không nên máy móc. Nhiều ngôi nhà nếu xây vượt tầng lại thấy đẹp hơn! Chủ yếu nhà nước cần kiểm soát diện tích sàn, dân số, vì nó liên quan đến hạ tầng đô thị (đường, hè, cống rãnh, bệnh viện, trường học...) phải gánh. Chứ xây cái nhà to lên tý mà dân số không tăng cũng chả sao cả.

Muốn kiểm soát dân số, không nhất thiết chỉ kiểm soát quy mô kiến trúc mà có thể dùng thuế, phí đánh vào khu vực trung tâm, cái đó dễ kiểm soát hơn việc xây dựng. Ông nào thích ở quận Hoàn Kiếm thì cứ đóng tiền vào mà ở. Sao cấm họ xây nhà? Ông nào không chịu nổi thì khắc chuyển đi thôi. Chính vì cấm đoán mà dân vẫn có nhu cầu, từ đó mới có chuyện đảm bảo 99% cán bộ ăn tiền vụ giấy phép XD và thanh tra XD. Thế nên người trong nghề đọc anh Hải cẩu kể là không ăn tiền cấp phép XD, nghe như cave kể chuyện. 

Mình mới ví dụ vài trường hợp gần gũi với người dân thôi. Còn vô số kẽ hở để cán bộ ngành XD nhũng nhiễu dân. Mà mình không bao giờ tin cán bộ lại tự tay bóp zái được, tức là thấy thủ tướng chỉ đạo cắt giảm hủ tục thì anh em làm cho xong. Chứ làm càng chặt thì càng tự khóa mõm mình và các đồng nghiệp. Không gây khó khăn thì cán bộ sống bằng gì?!

Thế nên việc này bắt buộc phải có người dân giám sát, góp ý thì việc cải cách mới thực sự hiệu quả, đi vào cuộc sống. Chứ không thì họ làm theo kiểu ra quân đập vỉa hè thời Hải cẩu thôi. Được vài tháng, vài năm lại quay về máng lợn cũ.