Kiều Thị An Giang: IRAN - CON ĐƯỜNG ĐI TỚI SỰ SỤP ĐỔ

IRAN: CON ĐƯỜNG ĐI TỚI SỰ SỤP ĐỔ

(Viết cho những ai tưởng Iran chỉ là nơi bán thảm, rồi ngỡ ngàng khi thấy họ có nhà khoa học hạt nhân nhiều hơn cả tiệm phở ở Berlin)

Ngày xửa ngày xưa - khoảng hơn hai ngàn năm trước- có một xứ sở mang tên Ba Tư. Không chỉ hùng mạnh mà còn thơm lừng mùi nước hoa đàn hương trộn với quyền lực. Đế chế của họ trải dài từ Ấn Độ sang tận Hy Lạp, dân chúng mặc áo vạt chéo, nói năng tao nhã và gửi thư nhanh hơn cả bồ câu tình yêu. Họ có triết học, kiến trúc, và đặc biệt là một thứ gọi là “khoan dung tôn giáo” - khái niệm mà sau này nhiều nước vẫn chưa học được.

Rồi mọi chuyện bắt đầu rối tung khi Alexander Đại đế xuất hiện như soái ca đạp cửa vào Persepolis. Ông ta đốt luôn cung điện cho… ấm, rồi rút lui để lại một mớ di sản tan tành. Nhưng người Iran không vì thế mà tuyệt chủng văn hóa- họ đổi đế chế, đổi tôn giáo, nhưng vẫn giữ nguyên cái chất Ba Tư: duy mỹ, thơ ca, và thích làm lớn chuyện theo cách cực kỳ lãng mạn.

Cho đến khi Hồi giáo đến. Không phải kiểu “Hello, tôi là bạn”, mà là “Mở cửa, chúng tôi đến thống trị.” Iran tiếp nhận Hồi giáo nhưng không cam chịu đứng chung với đám đông Sunni. Họ chọn một hướng riêng: Hồi giáo Shia- vừa để khẳng định bản sắc, vừa để không giống ai. Kiểu như ra đường ai cũng mặc đồ đen thì mình mặc đỏ, đơn giản vì… mình là Iran.

Rồi sang thế kỷ 20, Iran cố gắng hiện đại hóa. Họ xây đường sắt, cho con gái đi học, làm đại học, uống Coca-Cola, nghe jazz. Thậm chí năm 1935 còn đổi tên từ “Ba Tư” sang “Iran” đúng kiểu đu trend ngoại quốc. Nhưng rồi, như bao cuộc vui chơi quá đà, đến thập niên 1970, dân chúng nổi giận với vua- một ông Shah sống như tỷ phú trong khi dân đạp xe đi xếp hàng mua xăng. Thế là cuộc cách mạng 1979 nổ ra, và… thần quyền lên ngôi. Nói cách khác: người Iran 1979 đạp đổ thế tục để… đi về quá khứ.

Vua Shah là một ông hoàng thế tục, tham nhũng nhưng có tư tưởng hiện đại, thân Mỹ, bị lật đổ và thay thế bằng giáo chủ Khomeini, người dựng nên chế độ thần quyền hà khắc. Họ đổi tự do nửa vời lấy đạo đức toàn trị, đổi đàn áp thế tục lấy kiểm soát thánh thần. Không phải cuộc cách mạng nào cũng đi tới ánh sáng. Tưởng đất nước được tự do- ai ngờ bước vào hầm mộ lịch sử. Quần chúng không phải lúc nào cũng sáng suốt; có khi, họ tự vác đá ghè vào cả đầu gối lẫn hai bàn chân mình. Trước kia đứng thẳng được. Giờ, quỳ cũng đau thấy bà cố nội.

“Mọi cuộc cách mạng rồi cũng tan biến, để lại đằng sau chỉ là vết nhầy nhớp nhúa của một guồng máy mới.”

-Franz Kafka-

Cộng hòa Hồi giáo Iran ra đời, cùng Ayatollah Khomeini, một người có tầm nhìn xa tới tận... thời kỳ cổ đại. Iran khi đó chuyển từ chế độ quân chủ sang thần quyền, từ bạn nhậu của Mỹ thành người lật bàn tiệc. Họ chiếm đại sứ quán Mỹ, hô “Đả đảo phương Tây” mỗi sáng, biến thù địch thành chính sách đối ngoại chính thức. Và rồi, bị trừng phạt, cấm vận, đóng băng tài sản - tất cả những món quà mà Liên Hợp Quốc tặng cho những ai muốn chơi một mình trên bàn cờ toàn cầu.

Ấy thế nhưng điều trớ trêu nhất là: trong khi chính quyền Iran ngày càng cực đoan, dân Iran lại ngày càng… thông minh. Họ không chỉ thông minh kiểu “con tôi học giỏi”, mà là kiểu có hơn 300.000 sinh viên tốt nghiệp STEM mỗi năm, nằm top đầu thế giới về số lượng kỹ sư, nhà khoa học, bác sĩ. Phụ nữ chiếm đến 70% sinh viên đại học, trong một xã hội mà cô gái để tóc hở tai có thể bị bắt vì “lộ tư tưởng phản cách mạng”. Những thống kê khô khan này hẳn làm nhiều người bất ngờ: xưa nay ai cũng tưởng chỉ có Do thái mới là dân tộc thông minh nhất thế giới.

Nhiều người Iran trở thành giáo sư tại Harvard, MIT, Stanford. Một số khác thiết kế phần mềm bay lên sao Hỏa, chữa ung thư, hoặc viết sách triết học trong khi bị cấm dùng Fb ở quê nhà. Trớ trêu thay, họ là quốc gia với dân trí cao ngất - nhưng bị cai trị bởi những người cho rằng mạng xã hội là cửa ngõ dẫn đến địa ngục, và phụ nữ không nên đi xe đạp nếu chưa đọc hết Kinh Koran.

Câu chuyện Iran vì thế trở thành một chương tiểu thuyết kỳ lạ: một đất nước có tài nguyên dồi dào, trí thức đông đảo, văn hóa cổ kính, tưởng phải rất ra gì và này nọ- nhưng lại tự khóa cửa lại bằng cái then gọi là “chống phương Tây”. Và khóa mãi, khóa đến mức cả thế giới không còn ai kiên nhẫn gõ cửa.

Cho nên mới nói: 

“Khi độc tài là sự thật, cách mạng trở thành bổn phận. Nhưng hãy cẩn thận với kẻ đến giải phóng bạn khỏi xiềng xích, chỉ để tròng vào cổ bạn một cái vòng cổ khác.”

-Albert Camus-

Iran bắt đầu đầu tư tiền cho các nhóm vũ trang ở Lebanon, Iraq, Yemen, Syria- tạo ra một “liên minh Shia” chống lại Mỹ, Israel và các nước Ả Rập Sunni thân Mỹ. Nhiều người gọi đây là “đế chế bóng tối” của Iran, một mạng lưới đậm chất điện ảnh, trộn giữa tôn giáo, chính trị và Kalashnikov. Nhưng chi phí của trò chơi đó không hề rẻ: hàng trăm tỷ đô bay đi, trong khi dân Iran chật vật mua trứng, và các nhà khoa học bị ám sát dần đều như nhân vật trong loạt phim “Targeted”.

Iran gần đây được nhắc đến liên tục với tội danh "làm giầu Uranium" khiến cho Mỹ và Israel rất nóng mắt. Tham vọng hạt nhân- nói là vì năng lượng, nhưng ai cũng biết Iran không cần lò phản ứng để nấu súp. Mỹ, EU, Israel nhìn vào bản đồ, lắc đầu, rồi ban cứ thế bồi thêm trừng phạt. Iran rơi vào một vòng xoáy của cô lập- cấm vận- mất mát - nổi loạn - đàn áp - và tiếp tục cô lập.

Mọi người còn nhớ không, 2022, cái chết của cô gái Mahsa Amini - bị bắt vì “khăn trùm đầu hớ hênh” - đã khiến cả nước phẫn nộ. Phụ nữ xuống đường, thanh niên đốt ảnh giáo chủ, mạng xã hội tràn ngập khẩu hiệu “Woman. Life. Freedom”. Đó không chỉ là biểu tình - mà là tiếng hét của một dân tộc thông minh đang bị bóp nghẹt bởi một cơ chế chính trị không chịu lớn.

Vậy thì điều gì đưa Iran từ đế chế Ba Tư hoa lệ đến ngưỡng “bị xóa sổ”?

Không phải vì dân họ ngu. Trái lại, họ là một trong những dân tộc thông minh và sáng tạo nhất thế giới.

Không phải vì họ nghèo tài nguyên. Iran có dầu, có khí, có dân số trẻ.

Không phải vì họ thiếu văn hóa. Họ có thơ Hafez, truyện Rumi, nhạc cổ truyền và cả một nền điện ảnh được Oscar gật gù.

Mà là vì họ chọn một mô hình chính trị tưởng như đạo đức, nhưng thực chất là độc đoán. Họ chọn tư tưởng cực đoan để chống lại phương Tây, nhưng lại nuôi một thế hệ thanh niên mơ về iPhone, TikTok và học bổng du học.

Thế giới không chống Iran- mà chống lại sự bất ổn do Iran tạo ra.

Phương Tây không ghét dân Iran- mà sợ những nhà nước thần quyền vừa phát kinh Koran trong lúc chế ra Dron, vừa múc dầu hoả, vừa lén lún làm bom nguyên tử.

Và Israel không muốn chiến tranh- nhưng cũng không chấp nhận một Tehran có thể bấm nút bay Tel Aviv bất kỳ lúc nào.

Nếu Iran sụp đổ, Trung Đông sẽ hỗn loạn. Các nhóm Shia được tài trợ sẽ lung lay, cuộc chơi quyền lực sẽ đổi màu. Nhưng nếu Iran tiếp tục như hiện nay- thì đất nước ấy cũng chỉ là một “xác chết đi đứng”: tài năng chảy ra ngoài, giấc mơ bị kẹp giữa kinh Koran và trát toà quốc tế.

Bài học từ Iran rất rõ:

Một quốc gia không thể sống mãi bằng nỗi sợ và khẩu hiệu. Dân trí cao mà bị cai trị bằng giáo điều- là thảm kịch. Văn minh ngàn năm mà đóng cửa với thế giới- là tự sát.

Nếu bạn hỏi: “Chúng ta học được gì từ Iran?”, thì cụ Ka xin trả lời:

“Hãy dạy con cái bạn làm nhà khoa học- nhưng cũng hãy dạy chính quyền bạn rằng, khoa học không thể nảy nở trong sợ hãi.

Và hãy nhớ: không có đế chế nào sống sót nếu nó đối xử với trí thức như kẻ thù.”...

(Kiều Thị An Giang)

FB Hoàng Bùi: Ở Cổng Thiên Đường

Ở Cổng Thiên Đường

Cổng Thiên Đường mờ ảo. Đồng chí Khamenei, vẫn còn ngơ ngác sau chuyến "thăng thiên hỏa tốc" bằng tên lửa Trump, bước vào. Trước mặt là 70 cô trinh nữ xinh đẹp như mộng, mắt không chớp, đứng im phăng phắc.

Khamenei hiểu rằng điều gì đến đã đến, thôi thì…, ông hắng giọng, ra vẻ uy nghi: 

- “Hỡi các thiếu nữ, ta đã đến! Hãy chuẩn bị…”

Đồng chí đưa tay chạm nhẹ vào một cô, nhưng cảm giác trơn láng, lạnh lẽo và cứng ngắc, lãnh tụ tối cao nhíu mày: “Sao lại cứng và lạnh như tượng thế này?”. Không kiềm chế được sự bực bội, với thói quen quyền lực sau gần 4 thập kỷ, lão hét lớn: “Cái gì đây, lừa đảo à?”. 

Thánh Allah trừ trong bước ra từ sau đám mây trong bộ đồ CEO công nghệ, tay cầm iPad, vẻ mặt hơi bực bội.

- “Gì mà ồn ào vậy? Mới lên đã um sùm. Bộ phận chăm sóc khách hàng đang quá tải rồi.”

Khamenei: “Thưa Đấng Tối Cao! Ngài đã hứa với con về 70 trinh nữ. Nhưng cái này... nó có vấn đề! Con kiểm tra rồi, toàn đồ silicon xuất xứ Trung Quốc!”

Allah thở dài, nhìn xuống iPad: Thì sao? Silicon thì không phải trinh nữ à? Nó là "trinh nữ vĩnh viễn" đấy. Hàng limited edition. Update phiên bản 2.0 rồi, có cả chế độ rung đa tần số, điều khiển bằng giọng nói công nghệ mới nhất đấy.

Khamenei: Nhưng... nhưng... lời hứa là trinh nữ thật cơ mà!

Allah ngắt lời, giọng mất kiên nhẫn:

- Này, ông bạn. Ông phải thực tế một chút. Ông có biết mỗi ngày có bao nhiêu thằng như ông lên đây đòi trinh nữ không? Từ Al-Qaeda, IS, đến Hamas, Hezbollah... Cung không đủ cầu, ông hiểu không?

Khamenei: Nhưng...

Allah: Nhưng cái gì? Tụi bay cứ xài như phá, đứa thì đòi 70, đứa thì đòi 72. Trinh nữ thật cứ đem ra "khai ấn" xong là thành "hàng second-hand", phải chuyển qua khu vực khác. Tồn kho của ta cạn kiệt từ thời Thập tự chinh rồi! Ta đã phải ký hợp đồng độc quyền với một nhà máy ở Thẩm Quyến để sản xuất loại "trinh nữ vĩnh cửu" này. Bền, đẹp, không bao giờ phàn nàn, lại còn thân thiện với môi trường.

Khamenei mặt méo xệch, lắp bắp: Vậy... vậy còn những người anh em khác của tôi thì sao?

Allah: Cũng thế cả thôi. Osama Bin Laden đang dùng mẫu 2011, còn kêu ca là pin mau hết. Thằng cha Baghdadi thì mới được nâng cấp lên mẫu có cổng sạc USB-C. Tụi bây thằng đéo nào cũng đòi "đặc quyền", mà không biết rằng trên này cũng phải tối ưu hóa chi phí vận hành.

Allah vỗ vai Khamenei, giọng "thông cảm": Thôi, ráng mà làm quen đi. Xài được thì xài, không được thì qua khu vực "Nam Vương" bên cạnh mà giao lưu. Bên đó cũng vui lắm. Giờ thì biến đi cho ta làm việc. Hóa đơn tiền điện server tháng này cao quá.

Khamenei đứng chết lặng, mắt nhìn xa xăm lẩm bẩm, lão đi một vòng quanh rồi chợt la lên: 

- Ơ này, búp bê silicon …, nhưng nó không có …. 

Allah quay lại nhe răng cười: 

- Có thì lại không còn là trinh nữ.

Thái Bá Tân: IRAN CÓ GÌ LẠ !

Tôi đã đến Iran hai lần. Người ta mời, đưa đi thăm thú khắp đất nước, cả Mashad, Thánh địa Hồi giáo dòng Shia.

Đất nước đẹp, lịch sử huy hoàng, con người thân thiện, nhưng chế độ thần quyền hiện nay thì không ổn, hà khắc, nặng nề, thậm chí độc ác. Địa điểm tham quan chủ yếu là những nơi liên quan đến lãnh tụ. Đâu cũng ảnh lãnh tụ. Cố đô Isfahan và thành phố Shiraz rất đẹp, nhiều cây xanh chứ không khô cằn như ở phía Nsm, giáp Pakistan.

Khi tới Nathal, một cơ sở hạt nhân của nước này, tôi càng thất vọng vì nghĩ nước nhỏ mà tìm cách có vũ khí hạt nhân là ngu ngốc, nếu không nói là muốn tự sát. 

Lạm phát kinh khủng, dân khổ lắm, chẳng được phép làm gì ngoài ngày 5 lần cầu kinh. Không bia rượu, không nhà nghỉ, càng không được chỉ trích chính quyền.

Mấy lần đang đi giữa đường, đến giờ cầu kinh,  người ta đưa tôi vào nhà cầu nguyện công cộng. Nhìn cảnh hàng trăm người cúi rạp người sì sụp thấy lạ lắm.

Phụ nữ Iran đẹp, thường gầy và cao. Thời vua Palavi trước cách mạng Hồi giáo 1979 được thoải mái như Phương Tây, giờ thì bịt kín, xem hình bên dưới. Dù luật nghiêm khắc như vậy nhưng ở thủ đô Tehran nhiều gái điếm lắm. Tôi được mời đi, muốn thử cho biết nhưng sợ bị tù hay ném đá đến chết nên tịt luôn.

Ở Iran không có hố xí bệt, trừ khách sạn 5 sao như Continental ở thủ đô. KS ở Gôm không có, vì bụng to không ngồi bệt được nên tôi đòi về thủ đô. Cuối cùng người ta lùng mãi mới tìm được cái ghế bệt bằng nhựa, đặt lên trên cao chót vót suýt ngã. Vì lạm phát nên cái gì cũng rẻ. KS 3 - 4 sao chỉ 300k một ngày cơm ba bữa.

Bây giờ lại còn chuyện giúp Putin đánh Ukraine nữa. Thật buồn và tiếc.

PS

Một trường đại học ở Gôm mời tôi sang bốn tháng để học tiếng Farcy nhưng tôi từ chối.

Một cô học trò của tôi duyên số thế nào, lấy một ông Iran, giờ sống ở Thụy Sĩ. Ở Iran rất, rất ít người lấy nhiều hơn một vợ. Nghe nói nhiêu khê lắm. 

(Tác giả: Thái Bá Tân Vt)

Ảnh: Quảng trường Tự do ở thủ đô Tehran.

FB Thai Thuan Tran: HỒI GIÁO CÓ GÌ LẠ ?

Khi một chiến binh Hồi giáo “tử vì đạo”, Thánh Ala sẽ đón ở thiên đường với phần thưởng là 72 trinh nữ.

Với tình hình Giáo chủ Khamenei dẫn theo quá nhiều đàn em thân tín đăng xuất khỏi trái đất, đồng loạt về với Thánh Ala, không biết một người còn đủ 72 trinh nữ nữa hay đã phải hạ chỉ tiêu, có khi vài chiến binh Hồi giáo phải xài chung một trinh nữ không biết chừng…

HỒI GIÁO CÓ GÌ LẠ ?

Thật tình mà nói, sự hiểu biết của tôi về Đạo Hồi vốn rất ít. Sách vở viết về Phật Giáo, Công Giáo hay Tin Lành, thậm chí đến Cao Đài, Hoà Hảo đều nhiều hoặc ít ra cũng tương đối, nhưng viết về Hồi Giáo thì tôi chưa được đọc bao nhiêu.

Mãi đến gần đây, vô tình tôi gặp được một cuốn sách, viết về Hồi Giáo và nó đã khai mở cho tôi nhiều điều thú vị.

Từ đó, tôi lý giải được một số vấn đề mà từ lâu tôi mơ hồ về bọn đánh bom cảm tử, hay thân phận người phụ nữ ở những nước Hồi Giáo…

Chiến tranh đang bùng phát ở dải Gaza, giữa những người Do Thái và những kẻ theo đạo Hồi. 

Tôi xin viết ra đây một số điều về Hồi Giáo, để từ đó, các bạn có thể lý giải được một số vấn đề mà trước đây, tôi cũng như các bạn thường hay thắc mắc.

THIÊN ĐÀNG NHỤC DỤC CỦA KINH KORAN VÀ TINH THẦN TỬ VÌ ĐẠO CỦA THANH NIÊN HỒI GIÁO

Không có một tôn giáo lớn nào, mà mô tả Thiên Đàng hay Tây Phương Cực Lạc hấp dẫn, đầy những lạc thú vật chất và nhất là những lạc thú nhục dục tuyệt đỉnh với những cô gái trinh (còn trinh chứ không phải tên Trinh), đẹp tuyệt vời và trẻ mãi không già như trong kinh Koran.

Kinh Koran cho biết, trên Thiên Đàng có những con sông nguyên chất, những con sông sữa tươi không bao giờ hư và những con sông mật ong trong sạch nhất.

Thiên đường là những khu vườn lạc thú. Mọi người lên thiên đường đều trở thành những thanh niên trẻ mãi không già. Điều đặc biệt nhất ở thiên đường Hồi Giáo là những cô gái trinh vô cùng quyến rũ với những cặp mắt đen huyền chờ đón.

Thánh Allah của đạo Hồi đã phán rằng: “Ta đã tạo ra các cô trinh nữ tuyệt vời đó, giữ cho họ mãi mãi trinh trắng với tình yêu nồng nàn để làm phần thưởng cho những ai làm việc phải”.

Phải nói là Thiên Thai của Lưu Nguyễn so với Thiên Đàng của Hồi Giáo chỉ là muỗi.

Hầu hết các thanh niên Hồi Giáo cuồng tín, đều ước mơ được sớm lên thiên đường lạc thú. Con đường ngắn nhất, đảm bảo nhất để họ đạt được mục đích này là sẵn sàng tử đạo trong các cuộc “thánh chiến”.

Kinh Koran hứa rằng: “Những ai bị giết vì Chúa, đều được vào thiên đàng lạc thú”. “Đừng bao giờ nghĩ rằng những người bị giết vì Chúa sẽ chết. Họ sẽ sống mãi, không có gì phải sợ hãi hoặc hối hận, hãy vui hưởng các hồng ân của Chúa. Chúa không bao giờ từ chối phần thưởng dành cho các tín đồ của Ngài”.

Tất nhiên, các chiến binh Hồi Giáo chuẩn bị chiến đấu hay xài bom cảm tử, đều với tinh thần sắp đi vào thiên đàng lạc thú với những người đẹp muôn đời.

Không biết các bạn nhận định ra sao, chứ theo tôi thì cái bọn lừa đảo dụ dỗ, đều hứa hẹn những gì không tưởng về một thiên đường nơi thiên giới, sau khi ngủm củ tỏi.

Còn lừa đảo về thiên đường ở hạ giới hiển nhiên là “làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu”.

Bà mẹ nó! Ai mà lại chẳng giống nhau, không muốn làm chỉ muốn hưởng.

Dương Quốc Chính: ĐẾ CUỐC MỸ XÂM LƯỢC CÁC NƯỚC ANH EM VÀ HÀNH ĐỘNG CỦA CHÚNG TA

ĐẾ CUỐC MỸ XÂM LƯỢC CÁC NƯỚC ANH EM VÀ HÀNH ĐỘNG CỦA CHÚNG TA

- Dương Quốc Chính -

Có lẽ TQ và Nga chỉ mõm thôi chứ không dám công khai bơm đồ cho Iran (thành chiến tranh ủy nhiệm) có thể thành chiến tranh thế giới.

Mỹ và Israel đánh lần này dứt điểm cho xong đi, chứ để mấy bạn độc tài sống lay lắt rồi lại trỗi dậy, mệt mỏi cho dân Iran lẫn thế giới.

Cuộc chiến kiểu này cũng giống trận Mỹ đột kích bắt sống TT Maduro bên Venezuela, sẽ gây tranh cãi rất lớn, vì tính chính nghĩa, hợp pháp, đạo lý; vì quyền lợi dầu mỏ, chống khủng bô' hay vì tự do, dân chủ, nhân quyền? 

Tùy vào nhận thức chính trị, lịch sử, tùy vị trí xã hội của mỗi người, mà có đánh giá riêng. Chỉ nên biết rằng người đánh cờ giỏi luôn có nhiều mục đích cho 1 nước đi. Lợi ích của nước nhỏ, phe nhóm yếu thế, nếu song hành với lợi ích của nước lớn, thì sẽ được lợi bền vững. 

Mỹ đánh Venezuela, Iran hay đem quân vào VNCH không chỉ vì dân chủ, nhân quyền hay bảo vệ vô điều kiện người dân nước sở tại chống cường quyền. Họ luôn có lợi ích riêng của họ ở phía sau. Nếu lợi ích của họ không còn duy trì được, họ sẽ rút lui. Nếu nước nhỏ không nhận thức được điều đó thì sẽ bị bỏ rơi.

Donald Trump đúng là tạo ra sự khác biệt quá lớn về chính sách  của Mỹ với các TT tiền nhiệm, thể hiện ở chỗ tấn công vào các nền độc tài yếu thế để hạ thủ, thay vì vuốt ve kiểu đạo đức, nhân văn, diễn biến hòa bình các nước độc tài.

Ngay cả với nước Nga, trước khi Trump lên, có nhiều người hoan hỉ rằng, nếu Trump lên sẽ ủng hộ Putin và nước Nga, rồi Ukraine sẽ thua vì không còn Mỹ hỗ trợ. Nhưng mình không hề tin là Mỹ từ bỏ lợi ích và vai trò ở châu Âu. Thực tế đúng là Trump chỉ diễn giải sự hỗ trợ theo 1 cách thực dụng hơn và cũng chỉ ủng hộ mõm với Putin! 

Nếu năm nay, cả 2 nền độc tài ở Venezuela và Iran cùng sụp đổ, thì "phe Trục" sẽ suy yếu nhiều. Vì Iran đang hỗ trợ Nga rất nhiều để đánh Ukraine. Họ đứng sau các nhóm cực đoan Palestin thì đã rõ. 

Đừng bao giờ nghĩ rằng điều này tạo cảm hứng cho TQ đánh Đài Loan. Chỉ có Nga tạo cảm hứng cho TQ được, nếu thắng ở Ukraine. Còn nếu Mỹ thắng, thì TQ sẽ càng e ngại không dám đánh Đài Loan. Bởi vì Mỹ sẽ không e ngại để hỗ trợ Đài Loan. 

Cuộc chiến tại Venezuela và Iran không làm Mỹ sa lầy, cuộc chiến Ukraine cũng không làm Mỹ sa lầy và không quá tốn kém. Nên họ sẽ không ngần ngại nếu TQ hạ thủ.

Đối với VN, bàn cờ chính trị này không dễ chịu với VN. Bởi theo quán tính, lịch sử và sự gần gũi về thể chế, VN nghiêng về "phe Trục", tức là chống Mỹ gây chiến xâm lược. Nhưng với quan điểm tinh gọn và thực dụng hiện tại của TBT, thì lại gần với cánh hữu hơn và buộc phải không được chống Mỹ (không ngu gì).

Điều đó sẽ tạo ra sự khó khăn lớn cho anh em T.Giáo và các chuồng bò. Có lẽ về mặt ngoại giao, VN không dám cực lực phản đối, chỉ quan ngại sâu sắc và kêu gọi các bên kiềm chế! Nhưng anh em chuồng bò xã hội hóa, sẽ được đẩy ra húc để bảo vệ nền tảng tư tưởng. Báo chí CM cũng chả dám chửi Mỹ như xưa đâu! 

Nhưng đây sẽ là thử thách lớn cho các chuồng, vì chửi Mỹ không khéo lại thành chửi TBT!

Chu Hoài Phương: Hôn nhân, ở một tầng rất sâu, là cách con người ta nâng giá trị của mình qua người bạn đời

- Chu Hoài Phương -

Hồi bữa trên chuyến bay từ Thuỵ sĩ về VN, mình xem bộ phim “The Materialist”. Nghĩ là phim rom-com giải trí thôi mà ko ngờ phim để lại nhiều suy ngẫm. Một cảnh phim mình rất thích như thế này. 

Hôm đó, Lucy, nữ chính, làm nghề mai mối hôn nhân, đến dự đám cưới một khách hàng mà cô đã “chốt đơn” thành công cho họ. Sát giờ lên lễ đường, bỗng cô dâu đòi gặp riêng Lucy. Cô trải lòng trong nước mắt “Ôi, chị hoang mang quá, chị ko biết tại sao chị lại làm chuyện này. Chị đang có tất cả những gì mà một người phụ nữ trên đời này có thể mơ ước: tiền, sự nghiệp, danh tiếng, thậm chí có thiếu niềm vui đâu. Dường như chị vẫn bị áp lực của xã hội là phụ nữ mà chưa kết hôn thì chưa hoàn hảo nên mới tìm đến hôn nhân. Nhưng chị ko chắc chị đang làm đúng nữa, có thể chuyện này sẽ khiến chị hối hận”. Lucy lắng nghe rồi bình tĩnh nói với cô dâu “Nếu hôm nay chị ko muốn bước vào lễ đường, em sẽ cùng chị bước ra khỏi đây và em hứa sẽ giúp chị dọn dẹp mớ bòng bong này. Tuy nhiên, chị hãy nói cho em biết lý do thật nhất, sâu kín nhất của việc chị muốn kết hôn đi. Em thề sẽ mang nó xuống mồ cùng em. Thêm nữa, trong bao nhiêu năm làm nghề, em đã nghe hàng nghìn những lý do của chuyện này rồi và em đảm bảo với chị, ko có điều gì có thể làm em ngạc nhiên đâu. Chị hãy chia sẻ với em thật lòng nhé. 

Cô dâu nghe vậy thì đang nằm khóc, liền ngồi thẳng dậy, cô hít mấy hơi rồi cô ghé sát tai Lucy thì thầm “chị…ờ…chị cưới anh ấy vì chị biết chuyện này sẽ khiến con em gái chị phát điên lên! Bao năm qua, chị luôn có những gì nó mơ ước, chỉ duy nhất một thứ nó có mà chị chưa có là nó có chồng trước chị. Khi chị hẹn hò anh ấy, nó đã phát ghen lên vì bạn trai của chị điều gì cũng hơn chồng nó: kiếm nhiều tiền hơn, đẹp trai hơn, và quan trọng nhất, cao hơn chồng nó nữa”. Lucy nghe toàn bộ những gì cô dâu nói mà ko hề thay đổi sắc mặt, cô chậm rãi hỏi lại “À, thế ra đây là vấn đề về giá trị đúng ko? Chị kết hôn với anh ấy vì anh ấy khiến chị thấy mình có giá trị hơn đúng ko?”. Cô dâu nghe thế, khuôn mặt bỗng sáng bừng lên, đôi mắt lấp lánh niềm hứng khởi, cô gật đầu liên tục “đúng, em nói đúng, anh ấy khiến chị thấy mình giá trị hơn. Chị sẽ cưới anh ấy bây giờ thôi”.

Hôn lễ đã diễn ra như kế hoạch và ko một ai biết về cuộc trò chuyện giữa Lucy với cô dâu trước giờ cử hành.

Mình thích đoạn này vì nó đã chạm vào một sự thật sâu kín mà ít người dám thừa nhận, nhưng thực ra rất phổ biến: hôn nhân, ở một tầng rất sâu, là cách con người ta nâng giá trị của mình qua người bạn đời.

Và nếu hôn nhân là tấm gương nơi con người ta tìm kiếm sự phản chiếu giá trị của bản thân thì khi tấm gương đó ko còn phản chiếu nữa, người ta sẽ thấy hoang mang, họ có nhu cầu đi tìm một tấm gương khác. Ngoại tình, trong sâu thẳm, thường là một cách, dù rất ko lành mạnh, để đi tìm lại, xác nhận lại các giá trị của mình.

Mình và bạn A vốn có rất nhiều khác biệt (mình là me tây mà, mẹ chua nữa, chứ ko được me ngọt đâu), nên tụi mình hồi đầu hay cãi nhau lắm. Có một lần, lần đầu tiên và duy nhất đến nay, giữa lúc đang tranh cãi, bỗng bạn A hỏi mình một cách rất nghiêm túc “Em có vẻ không thích anh nhỉ?”. Lúc ấy, mình đang bực, muốn trả lời bừa luôn rằng ừ, em ko thích anh cho ổng tức chơi. Nhưng thấy ánh mắt ổng nhìn mình rất lạ nên mình kìm lại, thay vì trả lời, mình hỏi “sao anh hỏi em vậy?”. Thế là ổng kể ra một thôi một hồi những chuyện từ hồi nào mình còn ko nhớ, trong đó có một chuyện rất buồn cười là mình crop ổng ra khỏi một tấm ảnh chụp chung mà mình rất thích vì mình trong ảnh xinh ơi là xinh, còn ổng thì lúc đó nhìn thấy ghê!

Bây giờ, tụi mình ít cãi nhau rồi, nên thỉnh thoảng, ko có chuyện gì mình cũng hỏi bạn ấy “anh có biết là em thích anh ko?”. Thực ra, hỏi vậy chỉ là để có cớ kể cho nhau những điều mình trân quý ở nhau. Beatles có bài hát rất nổi tiếng “Love is all you need”, nhưng mà ko phải vậy đâu. Yêu thực ra rất dễ, trong bộ phim The materialist cũng nói ý này, yêu thực ra là điều dễ nhất mà một người có thể làm. Yêu là yêu thôi, chẳng cần và chẳng giải thích lý do được luôn. Nhưng để sống được với nhau, người ta nhất định phải THÍCH nhau. Bởi thích là khi mình có thể kể ra được những điều người kia có giá trị với mình. Và thích ai đó trong một khoảng thời gian đủ dài chính là hành vi xác nhận lặp đi lặp lại những giá trị mà mình trân trọng. Điều này khó hơn yêu nhiều.

Hôm Tết, nhà mình ở Hồng Kong, có một hôm đi ăn tối với hai vợ chồng người bạn cũ, nay đang sống ở HK. Chị vợ là luật sư gia đình, chuyên giải quyết các vụ ly hôn. Mình hỏi chị ấy là lý do thực sự nào phổ biến nhất khiến người ta ly hôn? Chị trả lời “thiếu sự giao tiếp” (lack of communication). Chị nói mặc dù tỷ lệ các vụ ly hôn có yếu tố ngoại tình lên đến 90%, nhưng ngoại tình chỉ là biểu hiện bên ngoài thôi. Giống như một người đến gặp bác sĩ khi thấy sốt và ho. Thực ra họ đã nhiễm virus trước đó rất lâu rồi, và thường thì virus phải có trong người một lượng đủ lớn mới vượt qua được sự kiểm soát của hệ miễn dịch để gây ra các triệu chứng như sốt và ho. Sự thiếu hụt của giao tiếp, theo cô ấy, chính là loại virus nguy hiểm nhất cho hôn nhân, một khi nó đã ở trong hôn nhân đủ lâu, bám rễ đủ sâu và vô hiệu hoá được hệ miễn dịch của hôn nhân thì hầu như ko còn thuốc nào chữa được. Lúc này người ta có chấm dứt được biểu hiện như chấm dứt ngoại tình (chấm dứt việc ho hoặc sốt), thì cũng khó cứu vãn nổi cuộc hôn nhân như cũ. Nhiều thứ đã bị tàn phá rồi, ko xây lại được nữa. Mà có xây lại nhưng nếu virus đó vẫn còn trong cơ thể, nó sẽ chờ đến lúc thích hợp để bùng phát lại lần khác thôi.

Giao tiếp, thực chất là cách người này nói với người kia “anh nhìn thấy em” (hoặc ngược lại). Điều có thể khiến một người đau nhất, chính là cảm giác “mình ko tồn tại trong mắt người kia”. Đó là khi tấm gương phản chiếu giá trị mà người ta tìm kiếm trong hôn nhân ko còn cho họ thấy giá trị của họ nữa. Và đó là khi họ có khuynh hướng đi tìm một tấm gương phản chiếu khác.

Một lần, tình cờ thấy ảnh người yêu cũ của bạn A, mình hỏi “hồi xưa anh thích nhất tính cách gì của cổ?”, bạn A  lúc lắc đầu trả lời “anh ko nhớ, ko nhớ luôn”. Mình mới điên lên, nói mỉa bạn ấy “thế thì anh yêu khổ yêu sở chỉ vì mê cô ấy đẹp thôi đúng ko, sao anh trông như này mà nông cạn thế!”, bạn A nhún vai “thì bây giờ anh vẫn thế mà, có khá lên tí nào được đâu”.

Có lẽ điều nguy hiểm nhất trong hôn nhân ko phải là những cám dỗ bên ngoài mà là khoảnh khắc người ta ko còn nói ra vì sao họ thích nhau.

Nếu có thể vẫn còn thích nhau, dù là những cái thích nông cạn, tiếc gì một lời với nhau!

Lê Quốc Ca: TRAO ĐỔI VỚI ÔNG LƯU VĂN VINH VỀ CÁCH GIẢI THÍCH CỦA ANH TRÊN BNC – TRONG ĐÓ ANH GIẢI THÍCH VỀ NGUYÊN NHÂN CUỘC TẤN CÔNG XÂM LƯỢC CỦA NGA VÀO UKRAINA

TRAO ĐỔI VỚI ÔNG LƯU VĂN VINH VỀ CÁCH GIẢI THÍCH CỦA ANH TRÊN BNC – TRONG ĐÓ ANH GIẢI THÍCH VỀ NGUYÊN NHÂN CUỘC TẤN CÔNG XÂM LƯỢC CỦA NGA VÀO UKRAINA

Tác giả: CCB Lê Quốc Ca

Nga cần vùng đệm. Nga có quyền lợi an ninh. Ukraine nằm trong phạm vi ảnh hưởng lịch sử.

Nói thẳng: đó là tư duy đế quốc thế kỷ 19 khoác áo phân tích thế kỷ 21.

Luật quốc tế không công nhận “vùng ảnh hưởng bắt buộc”.

Hiến chương Liên Hợp Quốc không có điều khoản nào ghi: “Nước lớn có quyền quyết định nước nhỏ đứng về phe nào.”

Điều 2(4) nói rất rõ: cấm dùng vũ lực chống lại toàn vẹn lãnh thổ quốc gia khác.

Không có ngoại lệ “vì tôi cảm thấy bất an”.

Ukraine không tấn công Nga.

NATO không bắn phát súng nào vào Nga từ lãnh thổ Ukraine.

Nhưng Nga vượt biên giới trước.

Và trước đó? Năm 1994, Ukraine từ bỏ kho hạt nhân lớn thứ ba thế giới để đổi lấy cam kết Nga tôn trọng biên giới. Nga ký. Rồi Nga vi phạm.

Thế mà vẫn có người bảo nguyên nhân là NATO.

Nếu “bất an an ninh” cho phép xâm lược, thì Trung Quốc có thể đánh bất kỳ nước láng giềng nào vì “lo Mỹ bao vây”. Mỹ có thể đánh Cuba vì “đe dọa chiến lược”. Ấn Độ có thể đánh Nepal vì “vùng đệm Himalaya”.

Khi bạn chấp nhận logic “vùng ảnh hưởng”, bạn đang chấp nhận một thế giới nơi:

– Cường quốc quyết định số phận nước nhỏ.

– Biên giới tồn tại nhờ sức mạnh, không phải luật pháp.

– Cam kết quốc tế chỉ là giấy lộn khi không còn thuận lợi.

Đó không phải phân tích trung lập. Đó là biện minh cho cường quyền.

Sự thật khó chịu nhưng rõ ràng:

Nga không bị xâm lược.

Nga không hành động tự vệ theo Điều 51.

Nga chọn dùng vũ lực để áp đặt ý chí lên một quốc gia có chủ quyền.

Gọi đó là “chiến lược phòng thủ” không làm nó hợp pháp hơn.

Chỉ làm lộ rõ chúng ta đang chấp nhận tư duy: nước mạnh có quyền làm điều họ muốn.

Vấn đề không phải bạn thích hay ghét Nga.

Vấn đề là bạn đứng về luật pháp quốc tế – hay đứng về logic “mạnh được yếu thua”.

SỰ LỰA CHỌN ĐÓ LÀM CHÚNG TÔI ĐÁNH GIÁ VỀ BẠN.

https://youtu.be/36kOlwc-_HE?si=mBX1aIiO6FNTWuNV