Thứ Tư, 25 tháng 3, 2026

Nguyễn Ngọc Quỳnh: CHĂM BANI VÀ HỒI GIÁO ISLAM - KHÁC NHAU TỪ GỐC RỄ "Đọc xong không ai còn nhầm nữa"

CHĂM BANI VÀ HỒI GIÁO ISLAM - KHÁC NHAU TỪ GỐC RỄ "Đọc xong không ai còn nhầm nữa"

Trong tôn giáo học quốc tế, một tôn giáo được định danh độc lập khi đáp ứng ba tiêu chí:

① Hệ thống thần học riêng, thờ ai, tin điều gì

② Thực hành nghi lễ riêng, làm gì, như thế nào

③ Tự nhận diện riêng của cộng đồng, họ tự gọi mình là gì

Chúng tôi đáp ứng cả ba:

- Thần học riêng, đa thần, thờ tổ tiên, thần thánh Champa

- Nghi lễ riêng, kinh chữ Bini và Chăm cổ, Po Acar, Ramâwan

- Tự nhận diện riêng - 45.000 người tự gọi mình là "Bani" không phải Hồi giáo

Theo chuẩn mực học thuật quốc tế. Bani là tôn giáo độc lập. Không phải "Hồi giáo bản địa hóa." Không phải nhánh của Islam.

Và đây là 9 bằng chứng cụ thể, ai cũng có thể kiểm chứng.

① THỜ PHƯỢNG - KHÁC BIỆT LỚN NHẤT

Bani thờ tổ tiên, thần thánh, đa thần, linh hồn văn hóa Champa hàng trăm năm.

Islam độc thần tuyệt đối, chỉ thờ Allah. Thờ thần thánh khác gọi là Shirk, tội lớn nhất, không được tha thứ.

Người Bani thờ tổ tiên, điều Islam coi là tội không thể tha. Đây là khác biệt thần học căn bản nhất, không thể dung hòa.

② CHỮ VIẾT TRONG KINH - BẰNG CHỨNG NHÌN LÀ THẤY

Bani - Kinh viết bằng chữ Chăm cổ và chữ Bini, hai hệ chữ song ngữ trong cùng một quyển kinh. Do tổ tiên Chăm Bani sáng tạo và lưu truyền qua nhiều thế kỷ. Không giống chữ Ả Rập. Không phải chữ Ả Rập.

Islam - Kinh Quran viết hoàn toàn bằng chữ Ả Rập, toàn cầu chỉ một loại chữ, không ngoại lệ.

Kinh sách là linh hồn của tôn giáo. Khi chữ viết đã khác nhau hoàn toàn, bản chất tôn giáo không thể giống nhau.

③ PHỤ NỮ VÀ KINH SÁCH - KHÁC BIỆT VỀ THẦN HỌC

Bani - Phụ nữ không học kinh Bani, không phải vì bị hạn chế mà vì kinh là lời thiêng liêng phụng sự tổ tiên và thần thánh, đòi hỏi sự thanh khiết tuyệt đối của người thực hành. Chu kỳ sinh lý tự nhiên của phụ nữ được coi là chưa đủ thanh khiết tâm linh để tiếp xúc trực tiếp với kinh kệ.

Islam - Phụ nữ được khuyến khích đọc và học Kinh Quran. Đây là quyền và bổn phận của mọi tín đồ Muslim không phân biệt giới tính.

Nhận định - Bản chất kinh sách của hai tôn giáo hoàn toàn khác nhau: một bên phụng sự tổ tiên đa thần theo nghi lễ cộng đồng, một bên là lời Allah độc thần, hướng đến mối quan hệ cá nhân với Thượng Đế.

④ TRUYỀN THỪA - MẸ HAY CHA?

Bani theo mẫu hệ, mẹ truyền con nối. Không có người mẹ Bani, không có thế hệ Bani tiếp theo. Phụ nữ là người giữ lửa tôn giáo bằng dòng máu và gia đình.

Islam theo phụ hệ, con theo cha. Đàn ông giữ vai trò chủ đạo trong truyền thừa tôn giáo.

Cấu trúc truyền thừa tôn giáo đối lập hoàn toàn, không thể là cùng một tôn giáo.

⑤ NĂM TRỤ CỘT ISLAM - KHÔNG MỘT ĐIỀU NÀO

Bani không thực hành một trụ cột nào của Islam:

- Không Shahada, lời tuyên thệ đức tin

- Không cầu nguyện 5 lần/ngày

- Không nhịn chay Ramadan

- Không Zakat, thuế tôn giáo

- Không hành hương Mecca

Islam - 5 trụ cột bắt buộc với mọi tín đồ. Thiếu một là chưa đủ tư cách tín đồ.

Không thực hành một trụ cột nào của Islam, nhưng vẫn bị gọi là Hồi giáo. Đây là mâu thuẫn không thể giải thích.

⑥ THÁNG TRAI GIỚI - RAMÂWAN KHÔNG PHẢI RAMADAN

Bani - Tháng Ramâwan chỉ Po Acar trai giới nghiêm ngặt, không phải toàn bộ tín đồ. Kết thúc bằng lễ cúng tổ tiên và thần thánh. Kinh tụng bằng chữ Chăm Chăm cổ và chữ Bini.

Islam - Tháng Ramadan toàn bộ tín đồ nhịn ăn từ bình minh đến hoàng hôn. Kết thúc bằng lễ Eid al-Fitr toàn cầu bằng tiếng Ả Rập.

Cùng tên gần giống - nhưng đối tượng thực hành, nghi lễ và ý nghĩa thần học hoàn toàn khác nhau.

⑦ RÂU CHỨC SẮC - Ô UẾ HAY BỔN PHẬN?

Bani - Po Acar không được để râu. Râu bị coi là ô uế. Thân thể phải thanh khiết hoàn toàn khi đứng trước tổ tiên và thần thánh.

Islam - Imam để râu là Sunnah, bổn phận tôn giáo theo Tiên tri Muhammad. Cạo râu bị coi là trái giáo lý.

Cùng một sợi râu, Bani coi là ô uế, Islam coi là bổn phận. Hai quan niệm thần học đối lập hoàn toàn.

⑧ TRANG PHỤC PHỤ NỮ - KHAN NJRAM HAY HIJAB?

Bani - Phụ nữ mặc áo dài, váy thổ cẩm rực rỡ, đội khăn Njram theo phong tục Champa bản địa. Không có quy định che tóc.

Islam - Phụ nữ bắt buộc đội hijab, khăn che tóc khi ra ngoài hoặc trước người lạ. Quy định ghi rõ trong Kinh Quran và Hadith.

Một bên trang phục rực rỡ bản sắc Champa, một bên bắt buộc che tóc theo luật Ả Rập. Nhìn vào hình ảnh, không ai nhầm được.

⑨ VĂN HÓA VÀ HÔN NHÂN

Bani - Lễ hội, âm nhạc, kiến trúc, tang ma, toàn bộ bản sắc Champa. Phụ nữ đón chồng về nhà mình theo luật tục mẫu hệ.

Islam - Nghi lễ, hôn nhân theo chuẩn mực văn hóa Ả Rập. Phụ nữ về nhà chồng. Đàn ông có thể lấy đến 4 vợ theo luật Hồi giáo.

Toàn bộ văn hóa truyền thống Chăm được bảo tồn trong Bani, không có một nét văn hóa Ả Rập nào.

KẾT LUẬN HỌC THUẬT:

Theo tiêu chí định danh tôn giáo quốc tế, một tôn giáo khác biệt về thần học, nghi lễ và tự nhận diện cộng đồng là một tôn giáo độc lập.

Bani khác Islam ở cả ba tiêu chí đó, không phải một điểm, không phải hai điểm, mà toàn bộ chín điểm.

Gọi Bani là "Hồi giáo bản địa hóa" không phải học thuật. Đó là áp đặt định danh lên một cộng đồng không đồng ý với định danh đó.

Bani là Bani. Không cần thêm. Không cần ghép. Nếu bạn thấy 45.000 người Chăm Bani xứng đáng được gọi đúng tên của mình.

#BaniKhôngPhảiIslam #TraLạiTênBani #ChămBani #TônGiáoBani 

Ảnh: Sưu Tầm








Thứ Ba, 24 tháng 3, 2026

Phan Thế Hải: XÓA SỔ CỘNG SẢN Ở IRAN, CÔNG LAO CỦA NHÀ NƯỚC THẦN QUYỀN

Lời dẫn của Trần Quốc Quân: "Đề nghị Ban Tuyên giáo Trung ương phổ biến bài viết này xuống từng chi bộ, nhất là các chi bộ đảng trong quân đội và 2 địa phương Nghệ An, Hà Tĩnh:"

XÓA SỔ CỘNG SẢN Ở IRAN, CÔNG LAO CỦA NHÀ NƯỚC THẦN QUYỀN

Sáng nay, ngồi café với mấy ông bạn già tỷ phú về… thời gian. Rông dài chuyện gái gú thấy nó trần tục thế nào ý mới bàn sang chuyện bất ổn ở Trung Đông. Xung quanh cuộc chiến ở Iran, dẫu có mấy thằng già mà vẫn bị chia rẽ ý thức hệ sâu sắc. Sơ bộ có thể thấy thành hai phe rõ rệt.

Thứ nhất là nhóm phản đối Mỹ, với lập luận chính: Mỹ “can thiệp, gây chiến” ở Trung Đông; Chiến tranh sẽ làm bất ổn toàn cầu, tăng giá dầu, ảnh hưởng kinh tế VN. Người Mỹ từng mang quân sang can thiệp ở VN gây nên cuộc chiến kéo dài, nay kịch bản này có nguy cơ tái bản ở Iran! Cần phải cảm thông sâu sắc với Iran là một quốc gia có chủ quyền bị tấn công.

Thứ hai là nhóm ủng hộ Mỹ, với lập luận là Iran là chế độ thần quyền hà khắc, hỗ trợ, tiếp tay cho các lực lượng vũ trang khu vực, theo đuổi tham vọng hạt nhân và không dấu diếm việc xóa sổ nhà nước Israel, Mỹ tấn công để “ngăn nguy cơ lớn hơn”. Theo góc độ an ninh quốc tế thì thế giới vẫn phải có một thằng làm cảnh sát trưởng để trấn áp giang hồ, nếu không sẽ loạn.

Thoạt nhìn chỉ có vậy, nhưng với những ai có cái nhìn lịch sử thấu đáo lại có quan điểm khác.

Nhà nước thần quyền Iran đã có công trong việc đàn áp và xóa sổ các lực lượng cộng sản ở Iran (điển hình là Đảng Tudeh). Từ sau Cách mạng Hồi giáo 1979 đến nay, chế độ thần quyền Iran đã đàn áp CS một cách có hệ thống, kéo dài, có thể hiểu theo 3 giai đoạn chính:

Thứ nhất là “lợi dụng rồi thanh trừng” (1979–đầu 1980s). Sau Cách mạng Hồi giáo, lực lượng cộng sản ban đầu không bị đàn áp ngay mà còn hợp tác với phe giáo sĩ của Ruhollah Khomeini để lật đổ chế độ Shah nên được hợp pháp hóa tạm thời, có người tham gia bộ máy nhà nước. Nhưng sau khi củng cố quyền lực, giới thần quyền quay sang gán cộng sản là “vô thần – chống Hồi giáo”, xem họ là đe dọa ý thức hệ trực tiếp. Từ 1981–1983 Iran bắt đầu trấn áp quy mô lớn.

Thứ hai là trấn áp đẫm máu và triệt tiêu tổ chức (1980s). Đây là giai đoạn nặng nề nhất, Iran bắt giữ và thanh lọc hàng nghìn đảng viên cộng sản. Lãnh đạo đảng Tudeh bị bắt hàng loạt, nhiều người bị ép “thú tội” trên truyền hình. Người bị bắt thường bị tra tấn để bị gán là “gián điệp” hoặc “phản quốc”. Hệ thống tòa án cách mạng vận hành rất khắc nghiệt, xét xử kín, không luật sư, không bồi thẩm, có thể kết án dựa trên lời thú tội bị ép cung. Cấm cãi!

Hàng nghìn người bị hành quyết với các tội danh như: “chống lại Thượng đế”; “đe dọa cách mạng”… Kết quả là đảng cộng sản Iran gần như bị xóa sổ trong nước.

Thứ ba là Iran kiểm soát và đàn áp Cs liên tục từ đó đến hiện nay. Sau khi tiêu diệt tổ chức, Iran cấm hoàn toàn hoạt động cộng sản, không có đảng cộng sản hợp pháp. Các tổ chức còn lại hoạt động lưu vong.

Chế độ thần quyền Iran còn sử dụng nhiều biện pháp kiểm soát thông tin, kiểm duyệt báo chí, internet cực mạnh, theo dõi và đàn áp mọi tư tưởng đối lập, thẳng tay trấn áp biểu tình. Các phong trào phản kháng (trong đó có cánh tả) bị đàn áp bằng bạo lực. Hàng nghìn người chết và bị bắt trong các đợt biểu tình gần đây.

Vì lý do đó nên có người ủng hộ Iran vì nhà nước này có công trong việc xóa sổ cộng sản. Cũng có người vì yêu mến lý tưởng Cs nên phán: Đàn áp Cs là tội ác, Mỹ nó nện cho là phải rồi!

Copy từ FB Phan Thế Hải

Thứ Hai, 23 tháng 3, 2026

Nguyên Tống: Cuộc chiến thứ 2 ở Trung Đông

Ngay khi Nga phát động chiến tranh với Ukraina 4 năm trước, mình đã có bài viết nhận định sẽ có cuộc chiến thứ 2 ở Trung Đông, cụ thể là Iran. Và với logic này thì Trump sẽ phải “cân đối” vũ khí để răn đe, không cho cuộc chiến Trung Đài nổ ra. Chính vì thế mà Mỹ đã yêu cầu EU chủ động hơn với cuộc chiến Ukraina để Mỹ còn lo việc khác. Rồi khi Hamas và Houthi khiêu khích Israel, Trump cũng nín nhịn hết sức, bởi lúc đó Tập đang phô diễn hàng loạt vũ khí mới, từ máy bay đến tên lửa, hàng không mẫu hạm thế hệ mới mà Mỹ chưa đủ tin tức tình báo để đánh giá thực lực và cán cân vũ khí Mỹ-Trung.

Cũng theo logic này, cộng với việc cố tình khiêu khích Mỹ bằng phát triển hạt nhân (một công đôi việc), Iran chắc chắn sẽ bị táng dập mặt, khi Mỹ đủ dữ liệu tình báo cho thấy tương quan vũ khí vẫn đảm bảo đủ sức răn đe Tập. Trump sẽ dùng đòn huỷ diệt, rồi đánh nhanh rút gọn. Trong trường hợp Iran vẫn còn ngoan cố, Trump sẽ yêu cầu EU làm tiếp phần còn lại chứ không tất tay để sa lầy. Dù muốn hay không thì hơn 20 nước EU cũng phải cắn răng mà tuân thủ luật chơi của ván cờ này. Nếu không, với tính cách “khùng” và quyết liệt, Trump sẽ giải tán NATO trong nốt nhạc. Lúc đó EU sẽ vỡ mặt với Nga.

Chỉ cần nhìn động thái này là Tập đã co vòi, còn Iran cũng biết sẽ chỉ hy sinh vô ích chứ không làm tiêu hao vũ khí Mỹ giúp Tàu được, nên chắc chắn sẽ quay ra “đàm phán” để đầu hàng vô điều kiện giữ lấy mạng sống mà thôi. (Vì thế mà mấy hôm trước mình đã nói: Iran cũng sẽ như Cuba hay đám Houthi, khi Trump đã lên cao trào thì cuộc chơi chỉ còn tính bằng ngày).

Logic này của mình càng được khẳng định khi Trump không chỉ phô diễn về quân sự, mà còn đưa những thông điệp ngoại giao rất rõ ràng với Tập: huỷ chuyến thăm TQ để tiếp TT Nhật ngay khi chiến sự Iran đang diễn ra là có ý gì: Nhật sẽ là đồng minh chiến lược của Mỹ nếu TQ có ý định thừa cơ đánh úp Đài Loan nhé. Trời đã sinh một cặp anh em để canh giữ Đài Loan, Mỹ ngủ thì Nhật thức, Nhật ngủ thì Mỹ thức… Tập đừng có manh động…

Thôi, để tránh bài quá dài, mời các bạn đọc bài mình nhận định từ 4 năm trước, từ thời Biden cho liền mạch logic. (Bài có bổ sung khi nó cán những mốc khẳng định như lần này)

==========================

Không phải ngẫu nhiên mà 2 cuộc chiến xảy ra trong nhiệm kỳ này của Biden được khai mào bởi 2 nước thuộc Trục Ma Quỷ mà Trump đã chỉ mặt là Nga và Iran. Và càng không ngẫu nhiên khi nước thứ 3 trong 4 nước “Ma quỷ” này là Bắc Triều Tiên đang ráo riết chuẩn bị để tấn công vào Hàn Quốc. Tất cả đều nằm trong “kịch bản” của nước thứ 4 còn lại trong trục ma quỷ này nhằm tiến hành cuộc chiến của chính họ vào Đài Loan.

Tuy nó có thể là cuộc chiến cuối cùng trong 4 cuộc, nhưng trước hết phải nói về Đài Loan, bởi theo mình, nó là nguồn cơn sâu xa nhất để Trung Quốc “đẻ ra” 3 cuộc chiến kia. Với TQ thì Đài Loan giống như cái Amidan bị viêm ở cuống họng con bò. Nếu không cắt được nó đi thì cái Lưỡi bò không ngoe nguẩy được vì bị nó chặn. Vì thế, nó là thứ mà Trung quốc bằng mọi giá phải lấy được nếu muốn liếm trọn biển Đông.

(Việc phải lấy Đài Loan, mục tiêu dài hạn là Biển Đông, còn trong ngắn hạn là chiếm được nhà máy sản xuất chip lớn nhất thế giới của nước này. Để khi Trump lên mà chơi trò “áp thuế” thì Tàu sẽ đáp trả bằng đòn cấm xuất đất hiếm sang Mỹ. Khi đó TQ vẫn tự sản xuất được chip, không sợ Mỹ không có đất hiếm thì không SX chip xuất ngược sang TQ làm khốn đốn cho nền công nghiệp ô tô, quốc phòng công nghệ cao của TQ. Ngược lại, nếu Đài Loan mất, Mỹ sẽ phải tìm nguồn cung đất hiếm dự phòng từ Ukraina hay Vietnam để đỡ đòn này thì mới dám mở màn “chiến tranh thuế quan”).

Thế nhưng, không hề dễ đối với Trung quốc bởi Mỹ và phương Tây cũng không thể để TQ độc chiếm biển Đông cả về quyền khai thác dầu khí lẫn vận tải hàng hoá trị giá hơn 5,000 tỷ đô mỗi năm. Và với tương quan lực lượng về vũ khí, hải quân thì Tàu chưa có cửa để đối đầu trực diện với Mỹ, cần phải tiêu hao bớt sinh lực địch đã.

Đầu tiên là Tập gọi Putin sang dự thế vận hội mùa đông ở Bắc kinh để kích động tay đồ tể này gây chiến với Ukraina. Vừa nịnh đểu về khả năng mạnh mẽ của quân đội Nga, vừa hứa hẹn sẽ giúp đỡ nếu Nga đánh Ukr. Bằng cách này, Tập hy vọng cả thế giới sẽ chúi mũi vào đây, Mỹ và phương Tây sẽ phải chu cấp vũ khí cho Ukraina để đối phó với Nga và sẽ tiêu hao đáng kể kho vũ khí dự phòng khi đối đầu với Nga. Tuy nhiên, Mỹ đâu phải gà mà dính bẫy? Họ chỉ viện trợ vừa đủ cho Ukraina để cầm chân Nga và để Nga bị tiêu hao mà tự chết chứ không cần đánh. Chứ không phải họ “ki bo” hay chậm trễ nâng lên đặt xuống gì đâu.

Sau hơn 1 năm, thấy vũ khí của NATO và Mỹ tiêu hao không đáng kể nên Tập lại “mở mặt trận phía Nam” bằng cách kích động Iran và đám đàn em Hamas, Herbola tấn công Israel, một đồng minh của Mỹ. Trong hơn 1 năm qua, Mỹ cũng đã tốn kha khá vũ khí vào Israel nhưng vẫn cầm chừng nhỏ giọt chứ chưa ồ ạt như tính toán của Tập. Chính vì thế mà Iran chính thức ra mặt tấn công tên lửa vào Israel và chờ đợi một cuộc trả đũa để trở thành 1 cuộc chiến tranh toàn diện, tiêu hao vũ khí Mỹ cho Tàu. Nhưng một lần nữa, Mỹ cũng vẫn tỉnh táo và kiềm chế khuyên Israel “bình tĩnh” để khỏi mắc bẫy Tàu. Chứ không phải Israel “kém tắm” không dám đánh trả.

Và thế là, trong lúc nội bộ trong nước rất rối ren, kinh tế suy sụp, Tập cũng không còn nhiều thời gian trước khi Trump có thể lên nắm quyền nữa, mà nếu không nhổ được Đài Loan lúc này thì cơ hội sẽ rất xa vời và có thể tuột hẳn khỏi tầm tay, Tập phải vời đến thằng em cuối cùng trong trục ma quỷ là Bắc TT. Cậu Ủn cũng chẳng còn gì để mất, con trai cũng chưa kịp đẻ để nối ngôi nên cũng chấp nhận chơi tất tay cùng Tập, tiến hành chiến tranh “giải phóng miền Nam”, không anh em gì với Hàn Quốc nữa.

Cậu có thể không biết rằng cuộc chiến này, nếu xảy ra thì cũng sẽ nhì nhằng như cuộc chiến Nga “giải phóng” Ukraina hay Iran-Israel chứ chẳng bao giờ cậu thắng được, thậm chí còn thua tan tác vì Tập sẽ không bao giờ chìa tay ra với cậu đâu. Cứ nhìn Putin giờ đang tiến thoái lưỡng nan thì biết. Mục đích của Tập là duy trì cùng lúc 3 cuộc chiến này cho đến lúc Mỹ và đồng minh bị tiêu hao vũ khí trong khi Tàu ráo riết tăng tốc sản xuất để vượt lên. Đến khi tương quan nghiêng về Tàu thì Tập sẽ tiến hành cuộc chiến thứ 4, cuộc chiến mục tiêu của mình.

Vì thế, mình tin rằng Hàn Quốc cũng chỉ đang nghi binh dàn trận thôi, chứ họ chắc đã được Mỹ cảnh báo như Israel nên không ngu gì mà rơi vào bẫy của Tập, dùng Ủn “mở mặt trận phía Đông” đâu. Họ sẽ nín nhịn kể cả khi bị khiêu khích. Và nếu Bắc TT làm quá thì đồng minh sẽ nhảy vào giúp họ diệt tận gốc Bình Nhưỡng luôn chứ không phải chỉ le ve bật lại những vùng biên giới như Kursk của Nga.

Bài này mình chỉ muốn nói với những người nghĩ rằng Mỹ và phương Tây chọc ngoáy gây chiến tranh để bán vũ khí thì hãy mở to mắt mà nhìn thực tế đi. Các cuộc chiến này thực tế đều do “trục ma quỷ” gây ra và Mỹ đang phải hết sức vất vả để ngăn chặn giúp cho thế giới khỏi thảm hoạ đó. Mà Việt Nam ta chắc chắn là một trong những nước được lợi nhiều nhất khi Tàu không chiếm được Đài Loan và biển Đông. Nếu mất biển Đông, tức là mất cả dầu khí lẫn cánh cửa mở ra thế giới bên ngoài và mất cả lá chắn quốc phòng, thì VN chỉ còn nước xin sát nhập thành 1 Huyện (chứ chưa chắc được làm 1 Tỉnh) của Trung Quốc. ĐCSVN chắc sẽ thành Chi bộ Huyện Giao Chỉ của ĐCSTQ. Còn TBT sẽ là Bí thư Huyện uỷ?!

Thế nên, việc các bạn cổ vũ cho các cuộc chiến của trục ma quỷ là Nga-Iran-Bắc Triều Tiên thực chất là đang tiếp tay cho kẻ trùm sò Trung Quốc đảo lộn trật tự thế giới phục vụ cho mưu cầu bá quyền, bá chủ thế giới của người Hán đó. Các bạn vô hình trung là những kẻ đang đi ngược lại lợi ích dân tộc Việt Nam đó, chứ không phải yêu nước, yêu CNXH đâu. Nghĩ đi, xem ai là phản động?

Nguyên Tống Butgai 10/2024

PS: Viết thêm ngày 19/4/2025: 

Mọi người xem lại Video cuộc "cãi vã" tai tiếng với Zelensky tại Phòng Bầu dục dạo nọ thì sẽ thấy: 4 tháng sau khi mình viết bài này thì Trump đã gián tiếp "xác nhận" Logic trong bài viết, khi nói với Zelensky và các phóng viên:

"Các vị còn không biết rằng, ngoài việc muốn chấm dứt chiến tranh ở Ukraina và Gaza, thì tôi còn đã ngăn chặn một cuộc chiến tranh khác nữa. Các vị đã không bao giờ biết, cũng đúng thôi, vì nó đã không xảy ra thì làm sao các vị có thể biết được chứ?! Chỉ có tôi biết điều đó và bây giờ tôi nói với các vị là tôi đã ngăn chặn để nó không xảy ra..."

Trump đã dừng viện trợ vũ khí cho Ukraina để tránh bị tiêu hao và sa lầy thêm vào các chiến trường này (Yêu cầu EU tự lo). Đồng thời cũng nỗ lực để chấm dứt 2 cuộc chiến này một cách nhanh nhất. Sau đó dốc toàn lực đánh thẳng vào đầu não của Trục Ma quỷ là TQ để diệt trừ tận gốc hậu họa lâu dài cho Mỹ và cả thế giới.

#bancothegioiButgai

FB. Cao Sơn: ĐẢNG CỘNG SẢN IRAN BỊ CHẾ ĐỘ HỒI GIÁO THẦN QUYỀN PHẢN BỘI RA SAO?

ĐẢNG CỘNG SẢN IRAN BỊ CHẾ ĐỘ HỒI GIÁO THẦN QUYỀN PHẢN BỘI RA SAO?

Sau Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979, chế độ mới dưới sự lãnh đạo của Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini đã thực hiện một chiến dịch đàn áp khốc liệt đối với các đảng phái cánh tả, đặc biệt là Đảng Tudeh (Đảng Nhân dân Iran - đảng cộng sản lớn nhất Iran, theo chủ nghĩa Marx-Lenin). 

Dù ban đầu Đảng cộng sản Tudeh ủng hộ Khomeini và cách mạng để lật đổ nhà Vua Shah Pahlavi, họ nhanh chóng trở thành mục tiêu thanh trừng khi chế độ thần quyền đã củng cố xong quyền lực.

1/ Giai đoạn đầu: Đồng minh tạm thời rồi phản bội:

Đảng cộng sản Tudeh ban đầu công khai ủng hộ Khomeini, coi cách mạng là cơ hội chống chủ nghĩa đế quốc và quân chủ. Họ thậm chí cổ vũ đàn áp các nhóm đối lập khác như Mojahedin-e Khalq (MEK). Tuy nhiên, tư tưởng vô thần Marxist đã xung đột trực tiếp với tư tưởng Hồi giáo Shia cực đoan, và chế độ mới coi cộng sản là mối đe dọa từ Liên Xô.

2/ Đàn áp có hệ thống từ 1982–1983:

Năm 1982–1983: Đảng cộng sản Tudeh bị tuyên bố bất hợp pháp và giải tán. Hàng nghìn thành viên bị bắt giữ (ước tính hơn 10.000 người, bao gồm lãnh đạo, cán bộ và người ủng hộ). Nhiều người bị tra tấn, buộc phải "thú tội" trên truyền hình nhà nước. Lãnh đạo Noureddin Kianouri bị ép tự thú là "gián điệp Liên Xô".

- Tháng 2/1983: Lãnh đạo đảng bị bắt hàng loạt, biến Iran thành nhà nước một đảng thực sự.

- Tháng 12/1983 đến tháng 1/1984: Phiên tòa lớn (show trials) nhắm vào 101 lãnh đạo cấp cao, đặc biệt cánh quân sự (sĩ quan quân đội tham gia đảng cộng sản Tudeh). 87 người nhận án tù từ 8 tháng đến chung thân; khoảng 40–50 lãnh đạo bị xử tử, ví dụ Đô đốc Bahram Afzali (cựu Tư lệnh Hải quân) và các đại tá khác bị hành quyết ngày 25/2/1984 vì bị vu cho tội "gián điệp" và "phản quốc".

3/ Đỉnh điểm: Thảm sát tù nhân chính trị 1988:

Trong vụ thảm sát tù nhân chính trị năm 1988 (hay còn gọi là "Thảm sát Quốc gia"), hàng nghìn tù nhân chính trị bị hành quyết hàng loạt theo lệnh trực tiếp của Khomeini. Nhiều thành viên Tudeh (cùng các nhóm cánh tả như Fedaian, Peykar) nằm trong số các nạn nhân. Họ bị treo cổ hàng loạt, chôn trong mộ tập thể.

Ước tính có đến hàng nghìn thành viên đảng cộng sản Tudeh và người ủng hộ bị giết trong đợt này. Hầu hết nạn nhân là những người đã bị bắt từ đầu thập niên 1980.

4/ Hậu quả lâu dài:

Đảng cộng sản Tudeh bị phá hủy hoàn toàn về mặt tổ chức trong nước: cấm hoạt động, lãnh đạo bị tiêu diệt hoặc phải sống lưu vong.

Nhiều thành viên phải hoạt động bí mật hoặc trốn ra nước ngoài (trụ sở hiện nay ở nước ngoài nhưng rất yếu).

Đây là một phần của chiến dịch "thanh trừng" rộng lớn hơn nhằm loại bỏ mọi đối thủ chính trị (bao gồm các nhóm Hồi giáo đối lập, tự do, và cánh tả), giúp chế độ thần quyền độc chiếm quyền lực tuyệt đối.

Tóm lại, dù từng là đồng minh tạm thời trong cuộc cách mạng lật đổ nhà Vua Shah, Pahlavi, Đảng Tudeh và các đảng viên cộng sản đã bị chế độ Hồi giáo thần quyền Iran truy sát một cách có hệ thống từ năm 1982 trở đi. Hàng nghìn người bị bắt, tra tấn, tù đày, và hàng nghìn người bị hành quyết – một ví dụ điển hình về sự "phản bội" sau cách mạng, khi phe Hồi giáo cực đoan loại bỏ các lực lượng thế tục và cánh tả để duy trì quyền lực độc tôn.

Xem thêm:

#THOISU_FBCAOSON

FB. Rùa Tiên Sinh (Bùi Anh Chiến): Khoảng lặng trước cơn bão lớn

- Bùi Anh Chiến -

Khoảng lặng trước cơn bão lớn.

Nếu bảo Mỹ không đánh nữa, xuống thang thì các cụ chưa hiểu Mỹ, hoặc chưa thấy mức độ an ninh sinh tồn của Israel. Mỹ có thể chùn tay với các mục tiêu hạ tầng cốt lõi của Iran, nhưng Israel đang ở thời khắc sinh tồn quyết định, họ sẽ sát phạt không thương tiếc. Mà điều này không phải chỉ là đe dọa.

Mà ai nghĩ Mỹ dừng là cũng chưa hiểu cách nó đánh. Mỹ nó không đánh kiểu hứng lên rồi lao vào, nó đánh theo nhịp. Đập một nhịp cho đối thủ choáng, xong đứng lại nhìn xem thằng kia còn gì, phản ứng ra sao, đồng minh có chịu nổi không, rồi mới tung nhịp tiếp theo. 5 ngày tới là khoảng nghỉ chiến thuật, chứ không phải xuống thang gì hết.

Mặc dù Iran đe dọa trả đũa vào các cơ sở khử muối và điện lực của các nước trong khu vực, Mỹ lo ngại về hạ tầng của đồng minh, nhưng với Israel, điều này chưa bao giờ khiến họ cân nhắc. Hạ tầng nước và điện ở Trung Đông thực sự là một hiểm họa khôn lường nếu Iran tấn công, bởi vì thời tiết và địa lý ở đây rất đặc thù.

Những nhà máy lớn như: Ras Al-Khair – nhà máy khử muối lớn nhất thế giới ở Saudi, cung cấp cho hàng triệu người dùng trong nước. Nhà máy điện Shuqaiq – mạng miền Nam Saudi, rất lớn. Nhà máy điện Al Kharsaah – thuộc lưới điện quốc gia của Qatar. Nhà máy điện Barakah là nhà máy điện hạt nhân của UAE, nếu bị tấn công, nguy cơ rò rỉ phóng xạ rất cao. Al Dur Water – nguồn nước chính ở Bahrain, cung cấp 60% nước của nước này. Nhà máy điện North Zour – lớn nhất ở Kuwait, cung cấp 90% sản lượng điện quốc gia. Nhà máy nhiệt điện Aqaba – lưới điện phía Nam của Jordan, cung cấp 50% điện, hay nhà máy điện Samra cung cấp 40% tổng sản lượng điện của Jordan...

Tất cả những nhà máy này đều rất lớn, phục vụ cho hàng trăm triệu dân khắp Trung Đông và vùng Vịnh Ba Tư. Nếu Iran tấn công ở mức độ có thể san phẳng, thì đúng là một thảm họa, nhưng chuyện đó khó xảy ra lắm, Iran không đủ lực.

Tất nhiên, dù thế nào Iran vẫn là bên thiệt nhất, bởi vì họ gần như đứng một mình, không có đồng minh thực sự hỗ trợ. Nếu 90 triệu dân Iran không còn điện, nước, thì thảm họa chắc chắn khốc liệt hơn các nước khác rất nhiều. Và vấn đề là Iran nói được, nhưng có làm được không lại là chuyện khác.

Mỹ thì phải cân cái này. Vì nó gánh an ninh cho đám đồng minh vùng Vịnh. Nếu để Iran tấn công được mấy mục tiêu đó, kinh tế thế giới cũng đi theo luôn. Nên Mỹ nó dừng vài ngày là để xem: nếu Iran chơi liều, hậu quả tới đâu, và mấy ông vùng Vịnh có dám theo tới cùng hay bắt đầu run.

Ngược lại, Mỹ và Israel hoàn toàn có đủ năng lực tấn công bất kỳ đâu trên lãnh thổ Iran một cách nhanh nhất và chính xác nhất. Nhưng rõ ràng Iran đang rơi vào tình trạng thiếu một bộ máy lãnh đạo thống nhất. Họ không có một đầu mối đủ tin cậy để tổ chức ý chí chung về cách thức leo thang chiến sự cũng như đường lối chính trị. Vì vậy, mỗi quyết định nhiều khi chỉ là ý chí của một cá nhân hoặc một nhánh quân sự nào đó, chứ chưa hẳn là ý chí thống nhất của toàn bộ hệ thống. Iran có thể còn chút lực tàn, nhưng không có thế, có lực mà không có thể tức là không có bộ máy thống nhất nào để tập hợp sức mạnh quốc gia một cách thống nhất, bài bản. Nhưng chính vì không biết phải nói chuyện với ai, ai có quyền thực tế ở Iran cả nhánh vệ binh cách mạng và nhánh quân sự của chính phủ, nên Iran thực tế đang hành động theo ý chí cá nhân mỗi lãnh đạo, chính điều này làm phức tạp thêm tình hình kiểm soát leo thang. Bên quân sự có thể không muốn leo thang nữa, nhưng bên nhánh vệ binh lại muốn, như vậy rất khó đối thoại.

Mỹ đánh thế này là thua à? Thua kiểu gì? Không có bất kỳ biểu hiện nào như vậy. Một viên gạch trên lãnh thổ Mỹ còn chưa sứt mẻ. Cái Mỹ đang cân nhắc là làm sao khôi phục tuyến hàng hải Hormuz, kìm hãm thế giới khỏi trượt vào suy thoái kinh tế vì xung đột, chứ Iran chưa phải là bài toán quân sự vượt quá khả năng giải quyết của Mỹ. Tính hiệu quả của chiến dịch vẫn rất cao.

Hơn 10.000 mục tiêu hạ tầng quân sự đã bị phá hủy. Không quân Iran gần như biến mất, hải quân là con số 0, phòng không sụp đổ, các nhà máy quốc phòng bị san phẳng, chương trình hạt nhân bị đánh phá nặng nề không khôi phục lại được. Nói Mỹ thua kiểu gì?

Mà thực tế, Mỹ cũng không quan tâm thiên hạ nghĩ gì. Họ chỉ nhìn vào việc mình đã làm được gì trên thực địa là đủ.

Việc 5 ngày không tấn công cơ sở điện Iran không nên hiểu đơn giản là Mỹ xuống thang. Đây là khoảng thời gian để các nước vùng Vịnh xác định lại mức độ chấp nhận rủi ro nếu chiến tranh leo thang, và cũng là lúc để Iran tự đánh giá giới hạn tồn vong của mình.

5 ngày cũng là quãng nghỉ cần thiết để Mỹ bổ sung khí tài, vũ khí vào khu vực, đồng thời các biên đội tàu đổ bộ tiếp cận chiến trường.

Mỹ có dừng hẳn không? Không. Ít nhất ở thời điểm này, họ chỉ tạm dừng để đánh giá phản ứng của Iran, mức độ thiệt hại sau các đòn trả đũa, và phản ứng của khu vực, từ đó điều chỉnh cách tiến hành không kích tiếp theo.

Cuối tuần này, khả năng cao Mỹ sẽ tiếp tục không kích. Và cũng không loại trừ, nếu Mỹ chưa ra tay thì Israel sẽ đánh thẳng vào các nhà máy điện của Iran như đã cảnh báo.

Mỹ không có vấn đề về an ninh sinh tồn trong cuộc chiến này. Mỹ có thể tuyên bố chiến thắng và rút đi bất kỳ lúc nào, nhưng Israel thì họ vẫn ở đó, Israel đang ở ranh giới không thể dừng lại nửa chừng. Với họ, đây là cơ hội hiếm có trong nhiều thập kỷ để đánh Iran đến mức không thể phục hồi. Đây là thời khắc sinh tử thật sự của Israel, bây giờ hoặc sẽ không còn có hội nữa.

Vì vậy, ngay cả khi Mỹ muốn điều chỉnh nhịp độ tấn công, Israel cũng không có lý do để dừng lại.

Đây chỉ là một khoảng lặng ngắn trước khi cơn bão lửa tiếp theo quét qua Iran. Và lần này có thể sẽ là đòn mang tính quyết định.

Chủ Nhật, 22 tháng 3, 2026

Cao Sơn: THỜI TỔNG THỐNG CARTER CỦA ĐẢNG DÂN CHỦ: 52 CON TIN CỦA ĐẠI SỨ QUÁN MỸ TẠI IRAN ĐÃ BỊ GIAM GIỮ SUỐT 444 NGÀY & BÀI HỌC LỊCH SỬ

- Cao Sơn -

THỜI TỔNG THỐNG CARTER CỦA ĐẢNG DÂN CHỦ: 52 CON TIN CỦA ĐẠI SỨ QUÁN MỸ TẠI IRAN ĐÃ BỊ GIAM GIỮ SUỐT 444 NGÀY & BÀI HỌC LỊCH SỬ.

Tehran, ngày 4 tháng 11 năm 1979, một sự kiện chấn động thế giới đã xảy ra khi các sinh viên Hồi giáo cách mạng, được sự ủng hộ của Ayatollah Ruhollah Khomeini, đột kích Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Iran. Họ bắt giữ 66 công dân Mỹ, chủ yếu là nhân viên ngoại giao và dân sự làm việc tại sứ quán. Sau khi thả một số người (phụ nữ, người thiểu số và một số cá nhân khác), 52 con tin vẫn bị giam giữ suốt 444 ngày, trở thành biểu tượng cho sự căng thẳng cực độ giữa Mỹ và Iran sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Khủng hoảng này diễn ra dưới thời Tổng thống Jimmy Carter của Đảng Dân chủ Mỹ. Carter áp dụng nhiều biện pháp: đàm phán ngoại giao qua trung gian (chủ yếu là Algeria), áp đặt cấm vận kinh tế nghiêm ngặt, và thậm chí ra lệnh một chiến dịch cứu hộ quân sự mang tên Operation Eagle Claw vào tháng 4 năm 1980. Tuy nhiên, chiến dịch thất bại thảm hại do vấn đề kỹ thuật và thời tiết, khiến 8 lính Mỹ thiệt mạng mà không giải cứu được bất kỳ con tin nào. Sự kiện này càng làm suy yếu hình ảnh của Carter, góp phần lớn vào thất bại của ông trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1980 trước ứng cử viên Cộng hòa Ronald Reagan.

Các cuộc đàm phán bí mật, yếu đuối của Mỹ kéo dài dưới thời Carter, thông qua trung gian Algeria, cuối cùng dẫn đến Hiệp định Algiers được ký ngày 19 tháng 1 năm 1981. Mỹ đồng ý thả hàng tỷ đô la tài sản Iran bị đóng băng (khoảng 8-12 tỷ USD) và cam kết không can thiệp vào nội bộ Iran. Iran đồng ý thả con tin, nhưng vẫn cố tình trì hoãn không trao trả con tin Mỹ.

Trong chiến dịch tranh cử, ứng cử viên đảng cộng hoà Reagan thường xuyên chỉ trích Carter vì bị coi là "yếu đuối" trong việc xử lý khủng hoảng. Ông gọi những người bắt cóc là "barbarians" (man rợ) và "criminals and kidnappers" (tội phạm và kẻ bắt cóc), nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ không nhượng bộ hay trả tiền chuộc. Thậm chí Reagan còn có những phát ngôn cứng rắn, ngầm cảnh báo Iran không nên chờ đến khi ông lên nắm quyền, hãy thả ngay con tin người Mỹ, nếu không, sau khi nhậm chức thì ông chỉ dùng bom, đạn chứ không nói chuyện ngoại giao. 

Ngày 20 tháng 1 năm 1981 – ngày nhậm chức của Ronald Reagan, chỉ vài phút sau khi Reagan tuyên thệ, khoảng 12:25 chiều giờ Đông Mỹ, ngay trong lúc ông đang đọc diễn văn nhậm chức, máy bay chở 52 con tin cuối cùng cất cánh khỏi Tehran. Họ được thả tự do sau 444 ngày bị giam giữ.

LỜI KẾT:

Donald Trump rất thần tượng Tổng thống Ronald Reagan. Sau 47 năm, bài học với chế độ tà giáo thần quyền Iran vẫn còn nguyên đó. Ông Trump đã thấm nhuần nguyên tắc: Đưa ra củ cà rốt là đàm phán, được ưu tiên tối đa. Nếu không xong là dùng gậy. Đánh tới nơi, tới chốn, cho bọn tà quyền không còn đường lui. Cái nhìn của ông Trump rất rộng, rất xa không phải là bốc đồng như nhiều người nhận xét. Mục tiêu của ông là bằng mọi giá phải đưa Trung Đông, dòng năng lượng của thế giới tới ổn định mãi mãi kể cả khi ông không còn nắm quyền nữa. Và để làm điều đó không thể dùng con đường ngoại giao mềm yếu mà phải dùng sức mạnh quân sự. Với tà quyền khủng bố hồi giáo Iran, muốn có hoà bình phải dùng sức mạnh quân sự, không còn con đường nào khác!

Xem thêm:

#THOISU_FBCAOSON

FB. Rùa Tiên Sinh (Bùi Anh Chiến): Bên bờ vực hạt nhân

- Bùi Anh Chiến -

Bên bờ vực hạt nhân.

Theo đáng giá của Rùa em, ngưỡng dùng vũ khí hạt nhân chiến thuật của Mỹ đã lên đến mức 60% đối với Iran, nó đã trở thành một lựa chọn nghiêm túc, không chỉ là răn đe nữa. Mỹ không dùng hạt nhân, nhưng Israel thì không gì không dám làm, và Rùa em nói nghiêm túc,mức độ sẵn sàng tấn công hạt nhân của Israel đang ở mức vượt ngưỡng kìm chế. 

48 tiếng tới, Trung Đông sẽ bước vào thời điểm  ngưỡng xung đột chưa từng có, thế giới chuẩn bị một cú sốc rất lớn.

Lời đe dọa của Iran về việc tấn công đáp trả vào cơ sở hạ tầng dân sự và thiết yếu ở vùng Vịnh nhắm vào những điểm nhạy cảm nhất của các đồng minh Mỹ, khi Mỹ dọa tấn công cơ sở điện năng của Iran, đang trở thành một trong những bước ngoặt lớn nhất trong toàn bộ chiến dịch chống lại Iran của liên minh. 

Hiện tại, liên minh đang ở giai đoạn thử thách quyết tâm, và trong những ngày tới Rùa em thấy có vài hướng mà tình hình có đi theo.

Bước đi đầu tiên có khả năng cao nhất là, nếu Iran không dỡ phong tỏa eo Hormuz sau khi tối hậu thư hết hạn, Mỹ có thể tiến hành các đòn tấn công hạn chế và chính xác, chỉ nhằm vào các căn cứ hải quân Iran và các tàu tham gia phong tỏa, đồng thời hết sức tránh đụng vào lưới điện của Iran để không kích hoạt trả đũa.

Mặc dù lực lượng Thủy quân lục chiến đang chuẩn bị cho việc đổ bộ lên các đảo của Iran, nhưng có thể sẽ trì hoãn phương án đó ít nhất một đến hai tuần…

Dù vậy, vẫn còn hy vọng về ngoại giao bí mật vào phút chót, khi các quốc gia như Oman hoặc Qatar nhiều khả năng đang tiến hành các cuộc đàm phán gấp rút sau cánh cửa đóng kín nhằm khiến Iran ít nhất nới lỏng một phần phong tỏa.

Ở chiều ngược lại, kịch bản tồi tệ nhất là một cuộc chiến hạ tầng thực sự - nếu Mỹ quyết định hủy diệt Iran bằng cách tấn công các nhà máy điện hoặc các cảng dầu của nước này, Iran gần như chắc chắn sẽ thực hiện lời đe dọa và phóng các đàn UAV và tên lửa đạn đạo vào các cơ sở ở vùng Vịnh.

Nếu kịch bản xấu nhất đó xảy ra và Iran thực sự tấn công các cơ sở năng lượng và nhà máy khử mặn trong khu vực, hậu quả sẽ mang tính hủy diệt. Trước hết, điều này sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo không thể tưởng tượng được, bởi các quốc gia như UAE, Qatar và Saudi Arabia gần như phụ thuộc hoàn toàn vào việc khử mặn nước biển và chỉ có trữ lượng nước uống đủ dùng trong vài ngày.

Ngoài ra, việc phá hủy các nhà máy điện lớn sẽ đẩy những quốc gia giàu có nhất Trung Đông vào bóng tối. Không có điện, toàn bộ các hệ thống thiết yếu sẽ ngừng hoạt động, bao gồm bệnh viện, thông tin liên lạc và hệ thống làm mát - điều cực kỳ chết người trong khí hậu sa mạc.

Ở phía Iran, một thảm họa quốc gia sẽ nhanh chóng xuất hiện, sự hoảng loạn sẽ mang tính lan rộng trong toàn bộ cơ cấu xã hội Iran, một làm sóng di cư khổng lồ có thể xuất hiện bên biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và khu vực Nam Á - Trung Á.

Một cuộc tấn công như vậy cũng sẽ gây ra sự sụp đổ hoàn toàn về kinh tế và năng lượng. Hoạt động khai thác, chế biến và xuất khẩu dầu mỏ cũng như khí hóa lỏng sẽ bị dừng lại.

Thị trường sẽ phản ứng bằng sự hoảng loạn chưa từng có, và giá năng lượng toàn cầu sẽ tăng không kiểm soát được. Cuối cùng, điều đó sẽ kéo cả khu vực vào một cuộc chiến toàn diện, bởi Saudi Arabia và UAE sẽ buộc phải trực tiếp tham chiến, trong khi các cuộc tấn công vào những mạng lưới mà các căn cứ quân sự lớn của Mỹ ở Trung Đông phụ thuộc sẽ bị Mỹ coi là một cuộc tấn công trực tiếp vào chính mình.

Những làn sóng di cư khổng lồ, với quy mô có thể vượt qua tất cả các cuộc khủng hoảng người tị nạn gần đây có thể sảy ra. 

Đó sẽ không phải là kiểu di cư chậm rãi thông thường, mà là một cuộc di tản hoảng loạn, quy mô lớn khỏi khu vực. Lý do không chỉ là nỗi sợ bom đạn, mà còn vì việc phá hủy hạ tầng sẽ khiến các thành phố đó nhanh chóng trở nên không còn đủ điều kiện để con người sinh sống.

Nếu các cuộc tấn công của Iran phá hủy nhà máy điện và cơ sở khử mặn, các thành phố sẽ cạn nước chỉ trong vài ngày. Với nhiệt độ thường xuyên vượt 35 độ C đến 45 độ C trong phần lớn thời gian trong năm, cuộc sống không có nước sẽ nhanh chóng trở nên bất khả thi về mặt sinh học.

Ở các quốc gia như UAE và Qatar, từ 85% đến 90% dân số là người nước ngoài, từ lao động Nam Á đến chuyên gia phương Tây. Điều đó sẽ tạo áp lực chưa từng có lên chính phủ các nước gốc của họ để tổ chức sơ tán.

Và đây là vấn đề lớn nhất - làm sao sơ tán hàng triệu người khỏi một khu vực không có điện, nơi sân bay không hoạt động, việc sơ tán bằng đường biển đầy rủi ro, còn di chuyển trên bộ qua sa mạc trong điều kiện thiếu nhiên liệu và nước cũng vô cùng khó khăn…

Đó là vấn đề vì sao ngưỡng sử dụng vũ khí hạt nhân đang vượt quá mức độ an toàn, một phản ứng quá tay của các bên liên quan có thể gây là thảm họa cho toàn bộ khu vực, đóng cửa eo biển Hormuz thế giới vẫn còn đi đường khác được nhưng nếu các quốc gia Trung Đông dừng hoàn toàn bơm dầu, không thể khai thác và hóa lỏng LNG, thế giới này sẽ đối mặt với những khủng hoảng chưa từng có trong hàng thế kỷ qua.

Rùa em hi vọng, các bên nên kìm chế, bởi ngưỡng chịu đựng của Iran đã tới giới hạn, ko nên dồn họ vào đường cùng, không những về nhân đạo, mà đây là điểm tới hạn của một cuộc suy thoái kinh tế sâu rộng đối với thế giới, biến cố này rất khủng khiếp, chúng ta chưa chuẩn bị cho một kích bản mang tầm hủy diệt như thế này.

Hãy chuẩn bị cho những sự kiện tồi tệ nhất sẽ đến trong những ngày tới ...😤

(Hi vọng, mọi chuyện sẽ không tồi tệ như em dự báo, hi vọng sẽ như vậy ) 

Ảnh B52-H trang bị tới 12 quả tên lửa hành trình tầm xa JASSM-ER trong một phi vụ tấn công Iran ngày hôm kia.