FB. Bùi Phương Anh: DẠI TRAI !

Lịch sử nhân loại có rất nhiều loại dại. Dại cờ bạc, dại đầu tư, dại tin bạn, dại ký hợp đồng. Nhưng dại trai… vẫn là thứ dại khiến người ta bán nhà nhanh nhất mà vẫn cười tươi nhất.

Có những cô gái thông minh lắm. Đi làm tính được lãi lỗ từng đồng, mua cái váy cũng phải so ba sàn thương mại điện tử, gửi tiết kiệm thì hỏi lãi suất bốn ngân hàng. Ấy thế mà gặp trai vào một cái… não tự động chuyển sang chế độ máy bay.

Đã thế còn gặp phải loại trai nhìn vào thấy rõ ràng tạo hoá làm việc hơi vội. Mắt thì lạc quẻ, răng thì đứng họp tổ dân phố, tóc tai như vừa đánh nhau với cái gối. Ấy vậy mà lời nói lại trơn như mỡ, giọng trầm như loa bass karaoke, nói câu nào cũng như rót mật vào tai. Thế là xong. Đầu óc phụ nữ đang tỉnh táo bỗng hoá thành bún riêu.

Mà cái dại trai nó lạ lắm. Trai đẹp thì còn hiểu được. Đằng này có những ông trời cho mỗi cái miệng là làm việc chăm chỉ. Nhìn tổng thể thì giống bản nháp của một con người, nhưng nói chuyện thì lại khiến người ta tưởng mình đang gặp định mệnh.

Thế là bắt đầu.

Ban đầu chỉ là cà phê. Sau đó là tâm sự. Rồi chuyển sang “anh hiểu em”. Mà hai chữ “anh hiểu em” nó nguy hiểm lắm. Nó giống chìa khoá vạn năng. Mở được cả két sắt lẫn… ví tiền.

Có những cô gái bình thường rất tỉnh táo. Nhưng đến khi dính vào tình yêu thì logic bay đâu mất. Bạn bè nói không nghe, gia đình khuyên không lọt, chỉ nghe mỗi một người đàn ông… mà người ấy đôi khi còn đang nợ cả thế giới.

Một ngày đẹp trời, câu chuyện bỗng lộ ra. Tiền thì đã đi. Tình thì cũng không còn. Hỏi ra mới biết anh ấy ngoài em ra còn đang “hiểu” thêm vài người nữa. Mỗi người một câu chuyện, mỗi người một lời hứa, mỗi người một tương lai… nhưng tương lai chung là tiền đều đi về một hướng.

Lúc này thiên hạ mới bắt đầu ngồi phân tích. Người thì bảo cô gái dại. Người thì bảo anh kia khéo. Người thì bảo đây là âm mưu, là kịch bản, là kế hoạch.

Nhưng thật ra đôi khi chẳng có âm mưu gì cả. Chỉ đơn giản là một người rất giỏi nói, và một người rất thích nghe. Tình yêu nhiều khi không làm người ta ngu đi. Nó chỉ làm người ta tạm thời tin vào những điều mình muốn tin.

Cho nên mới có câu: người ta không sợ đàn ông lừa. Người ta chỉ sợ… đúng lúc mình đang muốn được lừa.

Thôi thì cũng mong các chị em sau vụ này rút ra được kinh nghiệm. Dại trai thì ai cũng từng một lần trong đời. Nhưng nếu đã dại rồi, ít nhất cũng nên chọn người… nhìn vào đỡ đau mắt một chút.

Chứ dại trai mà lại dại phải một ông nhìn như đang nợ đời ba kiếp… thì không chỉ mất tiền, mà còn mất luôn lòng tự trọng với chính cái gu của mình.

Mà nói đi cũng phải nói lại, tiền mất thì còn kiếm lại được, chứ gu mà hỏng… thì sửa hơi lâu đấy.

Cao Minh Khanh: CÂU CHUYỆN ĐI DU LỊCH TRUNG QUỐC

6 tiếng ngồi máy bay về Cáp Nhĩ Tân rãnh quá, nên viết đc cái stt dài như này, để mn sau này biết để né khi đi du lịch TQ 😳

- Chắc mn vẫn còn nhớ câu chuyện đi du lịch TQ, xong rồi bị dắt vào mấy khu shopping, sau đó có 1 người ra tự giới thiệu là chuyên gia hay là người sưu tầm đồ cổ, mời mn vào ăn bánh thưởng trà free, rồi thuyết giảng 1 lèo về đồ họ bán. Đại khái là món đồ này đc truyền từ đời này sang đời khác, giá trị rất cao, nay hữu duyên gặp anh chị nên để lại cho mn giá yêu thương. Hồi mấy năm trc rất nhiều người sậ.p bẫ.y và mua hàng của họ. Khi mang về tới ks thì phát hiện mấy cửa hàng dọc đường người ta bán đầy, chất lượng y chăng mà giá rẻ gấp chục lần. Thật ra cái chiêu này nó cũ mềm rồi, ít ai sậ.p bẫ.y như trước. Khi bị lôi vào mấy khu shopping tâm lý của họ sẽ đề phòng, và tránh bị dính tới những thứ gì gọi là free, như uống trà free, ăn bánh free. Lỡ ăn uống xong mà họ mang đồ ra mời mua thì bản thân rất khó xử.

- Giờ thì skill của họ được update lên 1 level mới mà chính bản thân mình và mấy bạn trong tour bị sập lúc nào không hay. Nói là l ừ a thì ko phải, vì đôi bên thuận mua vừa bán, lúc mua vẫn giao dịch vui vẻ, và SP vẫn có giá trị đối với mình, có điều giá nó quá cao hơn so với bên ngoài thôi 😂 Và khi họ triển khai chiêu thức, đều đã rào trước đón sau, vì sợ video hoặc thông tin về chỗ họ bị phát tán lên mạng. Cụ thể chiêu thức sẽ như sau :

- B1 : Xoá bỏ tâm lý đề phòng - Của free là của nợ. HDV sẽ bảo là dắt mn đến nhà của người dân tộc để trải nghiệm đồ ăn cũng như văn hoá của họ. Và chtr này đã nằm trong tour, mn ko cần phải thanh toán thêm phí gì cả.

- B2 : Rào trước, đón sau. Chị HDV dặn mình đây là nhà của người dân tộc, ở tầng 1 thì có thể chụp hình thoải mái. Nhưng lúc ăn thì ko đc chụp hình hay quay phim vì chỗ ăn là sát ngay cạnh phòng thờ của người dân tộc, việc chụp hình hay quay phim là điều bất kính. Lát sau chị chủ nhà cũng dặn tụi mình y chăng. Tụi mình cũng làm theo mà, vì lý do quá chính đáng.

- B3 : Nhiệt tình khó chối bỏ.

+ Lúc ăn, họ tiếp đãi mình rất nhiệt tình, thêm phần đồ ăn ngập tràn. Họ bảo hiện tại người ở tỉnh khác đến chỗ của họ đầu tư du lịch nhiều quá. Cho nên địa phương khuyến khích cũng như sẽ hỗ trợ cho người dân tộc tự làm du lịch tại gia. Kiểu mở cửa cho khách đến tham quan và ăn uống trải nghiệm với gia đình, chi phí 1 phần địa phương sẽ hỗ trợ. Mà gặp nét mặt với thái độ của cái chị người dân tộc đó đúng kiểu người thiểu số, ít học, nc rất chân thành. Làm tụi mình ko 1 chút hoài nghi gì luôn.

- B4 : Kể chuyện và dẫn dắt.

+ Tụi mình vừa ăn, vừa nghe chị ấy kể chuyện. Nó ko phải là câu chuyện bth, mà nó đánh đúng những vẫn đề mình luôn tò mò và thắc mắc. Câu chuyện chị kể thứ nhất là chị có 2 người chồng, và 2 người chồng ấy là anh em ruột. Và đó là truyền thống lấy vk của người Tạng. Khi mà người anh cả trong gia đình lấy vk, thì người con gái đó đồng thời sẽ là vợ cho tất cả các người con trai ruột trong gia đình của anh cả. 

+ Câu chuyện thứ 2 là câu chuyện về Thiên Táng, chị hỏi ở quốc gia mình khi mất thì mn sẽ xử lý x.á.c ntn. Mình bảo là 1 là sẽ chôn, 2 là sẽ hoả táng. Chị mới bảo nếu chôn thì sẽ chiếm đất, ko có đất xây nhà cửa hoặc cho động thực vật sống. Còn hoả táng sẽ ô nhiễm ko khí. Còn chỗ chị ở, khi mất họ quan niệm rằng 1 phần thân thể còn lại của họ có thể giúp ít được cho đời. Vì lúc còn sống chúng ta đã s á t h ạ i quá nhiều Động Vật và Thực Vật. Nên khi mất đi, đem thân thể này biếu lại cho đất trời là điều ý nghĩa nhất. Còn những người khi sống gây quá nhiều tội á.c. Lúc mất đi thì thân thể không đủ sạch sẽ để mang lên đài Thiên Táng.( Ko biết phải diễn tả ntn để mn hiểu cái cảm giác của 3 đứa mình lúc đó, ngồi ở trong nhà của người Tạng, sát bên trang thờ, rồi nghe những câu chuyện ít ai kể đến, làm tụi mình rất tò mò và cuốn theo câu chuyện lúc nào ko hay. Lúc đó cũng muốn lấy máy ra quay lại lắm mà không dám 😂. )

+ Cao trào của câu chuyện là đang ăn có một người khác tới bảo Ông đã về. Xong chị bẻ lái câu chuyện qua Ông. Chị bảo Ông ngày xưa làm ở Đài Thiên Táng, là người nghiên cứu và ghi chép lại lịch sử của những căn bệnh của người đã mất. Có đóng góp lớn cho nền y học của người Dân tộc Tạng. Những bộ phận nào mà bất thường thì Ông sẽ giữ lại để nghiên cứu và phục vụ cho y học dân tộc. Mặc dù ông chưa xuất hiện, mà hào quang của ông đã sáng nguyên cái bàn ăn của tụi mình. Đứa nào cũng tò mò về ông qua câu chuyện của chị ấy.

+ Sau đó chị bảo vs tụi mình, ông rất là tinh thông Trung Y và Tạng Y. Một lát gặp ông thì mn có thể nhờ ông bắt mạch xem tay để coi tình hình sức khoẻ ntn, mn an tâm ông xem cho thui chứ không lấy phí gì cả.

- B5 : Chuyên môn + Chốt đơn. 

+ Ông là 1 cụ lão 76 tuổi, mặt mài rất tinh tấn. Nhưng mà trong đầu mình nghĩ "Quái nhỉ, làm gì mà nó trùng hợp thế được, không biết có s.ậ.p b.ẫ.y không. Mà thui mình chừa con đường lùi bảo vs ông là ông nc chậm chậm, vì mình dốt tiếng Trung lắm, sợ nghe không hiểu hết, lỡ 1 lát tới lượt mình xem tay thì mình còn có cách để từ chối khéo. 

+ Bà chị đi cùng mình đc xem đầu tiên, tụi mình cũng ngồi kế bên xem ông bắt mạch. Ổng phán tới đâu là trúng tới đó, bà chị gật đầu lia lịa. Làm mình cảm thấy bị lung lay theo.

+ Tới lượt mình, ông bắt cũng ra đúng y chăng những bệnh mình đang có. Lúc này là mình gần như tin tưởng ở ông tuyệt đối. Nhưng đến khi ông kê thuốc ghi toa thì mình mới phát hiện "Vãi, shopping phiên bản Tạng Y". Bà chị đi cùng mình chốt đơn 6000 tệ trong 1 nốt nhạc cho thang thuốc nửa năm. Còn mình ban đầu định ko mua, nhưng vì nó quá nhiều điểm chạm, điểm chạm cho sự nhiệt tình của bà chị người dân tộc, điểm chạm về chuyên môn của ông cụ , điểm chạm về sức khoẻ của bản thân, thế là mình chốt toa thuốc 2000 tệ.

+ Khi mà lấy thuốc xong, lúc mình thanh toán thì bth. Nhưng bà chị kia sống ở Mỹ, quét ali gặp vấn đề nên hỏi có là có dùng thẻ Master đc ko. Thì bà chị người dân tộc lúc nãy chạy đi lấy cái máy cà thẻ, thao tác không có cái nào gọi là thừa, rất lanh lẹ, khác với lúc kể chuyện với tụi mình lắm. Cho nên 3 đứa bị hoài nghi nhân sinh.

-  Qua hôm sau ngồi tàu về Vân Nam, nghe 1 chị người bản xứ ở đây dặn mn ở đoàn khác là nếu có gặp chỗ nào bắt mạch xem tay khám bệnh thì đừng dính vào nhé. Thật ra thuốc cũng có tác dụng thật nhưng mà giá nó bán mắc gấp mấy chục lần bên ngoài. 2 chị em nghe đc xong nhìn nhau chỉ biết cười. Hiện tại thì chiêu nay đang áp dụng vs người Trung, hoặc ai biết tiếng Trung. Còn tour ở Việt thì mình ko biết có hay chưa.

- Ngoài câu chuyện đánh vào sức khoẻ ra, thì qua hôm sau mình cũng gặp câu chuyện đánh vào Tâm Linh, cũng khéo y chăng. Vì vậy, mn có đi du lịch TQ nên để ý 1 xí, ngoài mấy món nhỏ nhỏ linh tinh mua làm quà lưu niệm ra thì không nói. Món nào tầm chục triệu trở lên thì nên cân nhắc, vì trên taobao đều có, và giá rẻ hơn rất nhiều. Còn mấy cái thuốc thang sức khoẻ thì thui ... dư dả thì mua, còn ko né lẹ nhé ạ 😂

Nguyễn Ngọc Chu: KHI HẬU THẾ PHỦ NHẬN TIỀN NHÂN VÀ CƠN SAY “CON MỐI ĐẤT”

KHI HẬU THẾ PHỦ NHẬN TIỀN NHÂN VÀ CƠN SAY “CON MỐI ĐẤT” 

- Nguyễn Ngọc Chu -

Sáng ngày 10/1/2026, TBT Tô Lâm làm việc với Hà Nội về quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm [1]. Gặp mặt cử tri ngày 26/2/2026 TBT Tô Lâm viện dẫn khu phố cổ được quy hoạch ô bàn cờ từ hơn 100 năm trước mà vẫn hiệu quả, hạn chế úng ngập, trong khi khu mới xây dựng thì úng ngập ùn tắc. TBT chỉ đạo:

"Chúng ta phải quy hoạch như thế nào để 100 năm sau người ta nhìn lại thấy đấy là chúng ta có tầm nhìn" [2].

Lạ thay, thực tế 40 năm qua cho thấy một điều bất ngờ: Tuổi thọ quy hoạch thành phố phụ thuộc nhiều vào người quy hoạch sau.  

I. TẦM NHÌN NGÀN NĂM 

1. KHÔNG PHÁ PHỐ CỔ 

Các thành phố châu Âu, nhiều thành phố quy hoạch sau 1000 năm vẫn gần như nguyên vẹn.

Ví như Rome (Ý) – trung tâm đô thị hơn 2000 năm. Nhiều trục đường vẫn theo quy hoạch thời La Mã. Mạng lưới phố từ thời trung cổ gần như giữ nguyên. Là thành phố có lõi đô thị cổ nhất.

Ví như Prague (CH Czech), cầu Charles (1357), quảng trường Old Town, Lâu đài Prague… toàn bộ cấu trúc đô thị trung cổ (700-800 năm) gần như nguyên vẹn.

Ví như Venice (Ý) thành phố gần như “đóng băng”, không thay đổi từ thế kỷ 14-15.

Các thành phố London, Vienna, Paris, Berlin… đều được bảo tồn qua nhiều thế kỷ. Các thành phố phải xây lại chỉ do bị chiến tranh tàn phá.

2. KHÔNG DỜI GA ĐƯỜNG SẮT TRUNG TÂM 

Châu Âu, dù thành phố mở rộng thế nào, ga đường sắt trung tâm vẫn giữ nguyên, không bị dời ra ngoại ô thành phố.

Ví như các nhà ga lớn ở trung tâm London: London St Pancras (1868) – ga Eurostar, King’s Cross (1852), Paddington (1854)- Tất cả vẫn ở trung tâm, chỉ cải tạo lớn chứ không di dời.

Ở Paris các ga lớn vẫn ở trung tâm: Gare du Nord (1864) – ga bận rộn nhất châu Âu, Gare de Lyon, Gare Montparnasse, Gare de l'Est - không ga nào bị chuyển ra ngoại ô.

Ở Đức, Berlin Hauptbahnhof dược xây mới năm 2006, nhưng vẫn nằm ngay trung tâm Berlin.

Ở Ý, ga trung tâm của Rome - Roma Termini - vẫn giữ nguyên vị trí từ thế kỷ 19.

Ở Vienna, ga trung tâm cũ Südbahnhof bị phá, ga mới Wien Hauptbahnhof (2014) xây mới trên khu đất cũ, không chuyển ra ngoại ô.

Gần như không có nước châu Âu nào dời ga trung tâm. Bởi vì Ga trung tâm là “trái tim giao thông”.  Metro, tàu điện, xe bus, taxi đều tập trung ở ga trung  tâm. Rất thuận tiện cho hành khách.

3. KHÔNG DỜI CÁC ĐẠI HỌC CỔ RA KHỎI TRUNG TÂM

Hãy xem kinh nghiệm của các nước tiên tiến, có đô thị diện tích lớn và dân số đông, đối xử với các đại học như thế nào?

Nhìn tổng thể, các đại học lâu đời trong trung tâm đô thị lớn không bị di dời hoàn toàn, thường xảy ra 3 xu hướng:

- Giữ nguyên campus lịch sử trong trung tâm

- Mở thêm campus mới ở ngoại ô để giãn mật độ

- Di chuyển một số khoa cần diện tích lớn ra ngoài.

Dưới đây là thực tế một số ví dụ ở Mỹ, Nhật, châu Âu và Trung Quốc.

HOA KỲ.

Ở Hoa Kỳ, campus lâu đời được coi là di sản và là lõi đô thị, nên gần như không có chuyện chuyển toàn bộ trường ra ngoài. Ví dụ:

- Columbia University – New York. Thành lập 1754. Campus chính ở Manhattan. Không di dời. Nhưng mở thêm Manhattanville campus (2008) để mở rộng.

- Harvard – Cambridge (Boston). Thành lập 1636. Vẫn ở trung tâm Cambridge. Mở thêm khu Allston campus bên kia sông Charles.

- MIT. Campus chính vẫn ở trung tâm Boston–Cambridge. Chỉ mở thêm viện nghiên cứu ở ngoại ô.

Như vậy ở Mỹ. các trường cũ không bị di dời, chỉ mở campus phụ để mở rộng phát triển. 

NHẬT BẢN. 

Nhật xem campus cổ là biểu tượng học thuật và lịch sử. Nên cũng có xu hướng tương tự Mỹ: Giữ campus trung tâm, mở thêm campus mới. Ví dụ:

- University of Tokyo: Campus lịch sử Hongo nằm ngay Tokyo. Không di dời. Mở thêm campus: Komaba; Kashiwa (ngoại ô Tokyo).

- Waseda University: Campus chính ở Shinjuku – Tokyo; Tuy rất chật, nhưng vẫn giữ nguyên.

- Kyoto University: Campus Yoshida nằm ngay trung tâm Kyoto. Không di dời.

CHÂU ÂU.

Châu Âu coi campus cổ là di sản quốc gia. Đại học thường gắn với lịch sử thành phố hàng trăm năm. Nên việc di chuyển gần như không xảy ra. Ví dụ:

- Oxford University (Anh): Tồn tại từ thế kỷ 12; Nằm giữa thành phố Oxford; Không di dời.

- Sorbonne – Paris (Pháp): Từ thế kỷ 13; Nằm trong trung tâm Paris.

- University of Bologna (Ý): Thành lập năm 1088; Vẫn nằm trong trung tâm thành phố.

- Humboldt University – Berlin (Đức): Campus chính ở Unter den Linden (trung tâm Berlin); Chỉ mở thêm campus ở Adlershof.

TRUNG QUỐC.

Trung Quốc vẫn giữ các campus cũ ở trung tâm. nhưng xây dựng nhiều campus ở địa điểm mới. Chủ yếu là do đô thị lớn, dân số đông, quy hoạch mới, phát triển mạnh, cần nhiều đất. Và quan trọng nữa là đất đai thuộc sở hữu nhà nước, dễ lấy được diện tích lớn. Ví dụ:

- Đại học Bắc Kinh (Peking University): Campus chính vẫn ở Bắc Kinh; Nhưng nhiều viện nghiên cứu chuyển ra ngoại ô.

- Đại học Thanh Hoa (Tsinghua University): Campus cũ vẫn ở địa điểm cũ, nhưng xây mới ở Haidian - Bắc Kình và cả tại Thâm Quyến.

- Đại học Giao thông Thượng Hải (Shanghai Jiao Tong University): Campus lịch sử Xuhui (nằm ở trung tâm); - Nhưng campus chính hiện nay là Minhang (ngoại ô).

- Đại học Chiêt Giang (Zhejiang University): Có campus trung tâm Hangzhou; Nhưng campus lớn nhất ở Zijingang (ngoại ô).

Như vậy, có thể thấy cách các nước tiên tiến “đối xử” với các đại học. Với các trường đại học lịch sử giữ nguyên vị trí ở trung tâm. Với các trường cần mở rộng áp dụng hình thức hai cơ sở. Cơ sở lịch sử giữ nguyên ở vị trí cũ. Cơ sở mở rộng phát triển ở địa điểm mới. Còn các trường đại học mới, xây mới ở địa điểm mới.

II. KHI HẬU THẾ PHỦ NHẬN TIỀN NHÂN VÀ CƠN SAY “CON MỐI ĐẤT”

Toà nhà Bách Hoá số 5 Nam Bộ, trước do người Pháp xây dựng làm cửa hàng bách hoá. Sau năm 1954 được quốc hữu hoá nhưng nhà nước vẫn tiếp tục dùng làm cửa hàng bách hoá quốc doanh. Đến thập niên 1990 bị đập phá, xây thành nhà 7 tầng. Sau năm 2000 lại bị đập phá lần nữa để xây nhà cao tầng hơn. Trong chỉ 3 thập kỷ 2 lần đập xây lại thì quy hoạch nào sống nổi 100 năm?

Đó là do người Pháp xây. Còn con người xã hội chủ nghĩa thì sao? Toà nhà “hàm cá mập” xây mới năm 1993 đến năm 2025 bị phá bỏ. Toà nhà Toserco (273 Kim Mã, ngã tư  Kim Mã- Núi trúc) cũng khoảng trong 2 thập niên 2 lần đập đi xây mới. Toà nhà Khách sạn dân tộc ngã tư Đội Cấn – Văn Cao cũng 2 lần đập đi xây mới trong khoảng 20 năm. Bao nhiêu toà nhà có số phận tương tự như thế?

Tiền nhân quy hoạch, bị hậu thế đập bỏ. Nhiệm kỳ trước xây dựng, nhiệm kỳ sau phá dỡ. Quy hoạch nào tồn tại được dài lâu nếu người sau lên cầm quyền phủ nhận người trước? Các thành phố châu Âu tồn tại cả ngàn năm là nhờ hậu thế biết trân trọng tiền nhân.

Ở nước ta, việc đập phá xây lại, không chỉ do tầm nhìn quy hoạch, mà còn ở lợi ích bất động sản. Bao nhiêu nhà máy, cơ quan di dời khỏi nội đô, là để dãn dân, để có thêm cây xanh, công viên, công trình văn hoá công cộng. Chứ không phải dành cho đầu tư bất động sản, xây nhà cao tầng, kéo thêm người vào nội đô, làm cho giao thông thêm ách tắc.

Quy hoach đô thị của chúng ta hiện nay, tầm nhìn đang bị ảnh hưởng lấn át bởi các nhà đầu tư bất động sản. Họ vẽ ra những công trình kỷ lục thế giới mà các nước giàu có không chạy đua. Họ thậm chí đưa ra cả ý tưởng bê tông hoá lòng hồ mà từ Đông chí Tây không nơi nào dám nghĩ đến.

Khi mà con “MỐI ĐẤT” lên cơn say thì nhà ga, đại học, công viên, ao hồ đều bị gặm nhấm.

GỬI GẮM

Sau cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, dường như chưa nhìn thấy người chịu nghe điều khó nghe.

Nghe nói lãnh đạo mới của TP HCM có tính cầu thị. Tiền nhân có dạy: “Ra đường hỏi già, về nhà hỏi trẻ”. Với các vấn đề chưa rõ, “Ra đường” -  nhìn sang các nước văn minh thì tìm ra lời giải. 

Nhân số phận của ĐHBK TPHCM đang bị con “MỐI ĐẤT” lăm le tấn công, xin nhắc lại bài viết cũ: “THỦ ĐÔ HÀ NỘI NẰM TRONG TAY AI” https://www.facebook.com/share/p/182b7g9Lva/

TÀI LIỆU DẪN

[1] https://baochinhphu.vn/tong-bi-thu-to-lam-lam-viec-voi-ha-noi-ve-quy-hoach-tong-the-thu-do-tam-nhin-100-nam-102260110135249954.htm

[2] https://vnexpress.net/tong-bi-thu-quy-hoach-thu-do-phai-de-100-nam-sau-nhin-lai-van-thay-dung-5044294.htm

Tino Cao: KHÁNH LY – MỘT TIẾNG XẨM CỦA LỊCH SỬ

MỘT BÀI VIẾT HAY, CÓ HỆ LẬP LUẬN RIÊNG, VĂN PHONG VÀ GIỌNG ĐIỆU RIÊNG, KHÔNG THỂ LÀ SẢN PHẦM CỦA NGƯỜI MÁY, TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (Phải nói thế, vì thấy có ý kiến nghi ngờ các tác phẩm của anh được "Văn Việt" trao giải)

--------------

KHÁNH LY – MỘT TIẾNG XẨM CỦA LỊCH SỬ

- Tino Cao -

Trong dòng chảy âm nhạc Việt Nam hiện đại, hiếm có giọng hát nào mang sức mạnh vừa thô ráp vừa dịu dàng, vừa gần gũi vừa xa xăm như giọng hát của Khánh Ly. Khi tiếng hát ấy cất lên, đó không chỉ là những nốt nhạc nối tiếp nhau mà là một dòng suối kí ức, mang theo hơi thở của những câu chuyện thuộc về quá khứ nhưng chưa bao giờ phai nhạt. Như một lời tình tự dân tộc, tiếng hát ấy cuốn theo những nỗi niềm, những giấc mơ và cả những vết thương của thời cuộc.

Khánh Ly, tên thật Nguyễn Thị Lệ Mai, sinh ngày 6 tháng 3 năm 1945 tại Hà Nội, trong những ngày cuối của chế độ thực dân. Hôm nay, ngày 6 tháng 3 năm 2026, bà bước sang tuổi 81 – một cột mốc không chỉ thuộc về riêng bà, mà còn của hàng triệu người Việt đã yêu mến giọng hát ấy qua hơn sáu thập kỉ. Với bài viết này, tôi không chỉ muốn gửi đến bà lời chúc mừng sinh nhật, mà hơn thế, một lời tri ân sâu sắc – tri ân một giọng ca đã đi qua chiến tranh và hòa bình, qua những thăng trầm của lịch sử dân tộc để trở thành một phần không thể phai mờ trong tâm hồn chúng ta, trong đó có tôi.

Khánh Ly, từ những ngày đầu thập niên 1960, đặc biệt qua sự kết hợp với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, đã trở thành một hiện tượng âm nhạc không thể thay thế. Hơn 60 năm cất tiếng hát, tên tuổi bà đã khắc nên một tượng đài trong lịch sử tân nhạc Việt Nam. Nhưng điều gì làm cho giọng hát ấy trở nên bất tử? Một trong chúng là chất xẩm, tôi tin như vậy, một hồn cốt dân gian, một tiếng đồng vọng từ những kiếp người lang thang, một cảm thức Việt Nam được gói ghém trong âm sắc khàn đục và lối hát như kể chuyện đời.

Giọng hát của Khánh Ly không phải là sản phẩm của những lò luyện thanh nhạc phương Tây với những tiêu chuẩn tròn trịa, mượt mà. Nó là một cảnh quan gồ ghề, không được mài giũa thành ngọc mà giữ nguyên vẻ thô ráp của đất trời; khàn đục, gai góc, nhưng đầy sức sống. Đây là một đặc trưng hiếm thấy trong âm nhạc đại chúng, nơi giọng hát thường được trau chuốt để đạt đến sự hoàn hảo về kĩ thuật. Nhưng chính sự mộc mạc, đôi khi nghiệt ngã của nó đã tạo nên một hiện tượng âm nhạc không thể sao chép. Mỗi âm thanh bà cất lên như mang theo một nội lực đặc biệt, một dư âm vang vọng từ sâu thẳm kí ức, gợi lên những hình ảnh của một Việt Nam xưa cũ: những mặt đường nằm câm, những bước chân lang thang, những xác người năm co ro cô quạnh, những hẹn hò khép lại, những nỗi buồn thấm đẫm kiếp nhân sinh...

Để hiểu được sự độc đáo của giọng hát Khánh Ly, cần nhìn nhận nó như một hiện tượng âm nhạc riêng biệt, vượt ra khỏi những khuôn mẫu thông thường. So sánh với các giọng ca cùng thời như Thái Thanh hay Lệ Thu, Khánh Ly nổi bật bởi sự thô ráp và ít trau chuốt hơn. Thái Thanh vút cao như một khúc opera với kĩ thuật điêu luyện và sự uy nghiêm của một diva cổ điển; Lệ Thu mê hoặc lòng người bằng âm sắc vàng mười, ngọt ngào như mật ong, đong đầy cảm xúc. Còn Khánh Ly thì khác. Giọng hát của bà là chính mặt đất có màu hoàng thổ, thô ráp, kiên định và đậm chất con người. Nó không bay lên trời cao, mà bám rễ sâu vào lòng đất, nói chuyện với những con người bình dị, với bụi đường và những giấc mơ đời thường.

Sau này, nhiều ca sĩ trẻ đã cố gắng bắt chước phong cách của bà, nhưng không ai tái hiện được nổi cái hồn đặc biệt ấy. Bởi giọng hát của Khánh Ly không chỉ là kĩ năng mà là một linh hồn, một sự kết tinh của trải nghiệm sống, của lịch sử, của nỗi đau và sức mạnh của cả một dân tộc – chiếc nôi cho tài năng của bà.

Để nhận ra sâu hơn cái chất xẩm ẩn trong giọng hát Khánh Ly, trước hết cần trở lại với chính bản chất của hát xẩm. Xẩm sinh ra từ không gian dân gian của vùng đồng bằng Bắc Bộ, gắn với những phận người ở bên lề xã hội, đặc biệt là những người hát rong mù lòa. Đó không chỉ là một hình thức ca hát mà là một phương thức mưu sinh, một cách kể chuyện đời bằng âm thanh. Trong tiếng đàn nhị, tiếng phách gõ nhịp và những giai điệu mộc mạc ấy, người hát xẩm đem vào đó nỗi nhọc nhằn của thân phận, những câu chuyện đời thường, cả nỗi chua chát lẫn chút hài hước dân gian. Xẩm vì thế không phải là tiếng hát của sân khấu trang trọng; nó là tiếng hát của vỉa hè, của bến chợ, của những nơi đời sống hiện ra trần trụi nhất. Về mặt kĩ thuật, hát xẩm không hướng tới sự tròn trịa của thanh nhạc hàn lâm. Nó dựa nhiều vào lối nhả chữ nửa nói nửa hát, vào những chỗ luyến láy không đều, vào những quãng ngân kéo dài rồi buông rơi bất chợt. Giọng hát thường hơi khàn, thô ráp, đôi khi như vỡ ra ở rìa âm thanh, nhưng chính sự “không hoàn hảo” đó lại là linh hồn của xẩm. Người hát xẩm thường tách từng chữ ra, nhấn vào nhịp điệu của lời hơn là vào độ vang của âm thanh để câu hát có thể co giãn theo hơi thở và cảm xúc. Những khoảng dừng giữa câu không phải là chỗ trống vô nghĩa; chúng giống như những nhịp thở của cuộc đời, nơi người hát và người nghe cùng cảm nhận một thứ lặng im đầy trải nghiệm. Chính trong phương thức thể hiện tưởng như ngẫu hứng ấy, hát xẩm giữ lại được cái hồn cốt của một nghệ thuật dân gian sinh ra từ đời sống thực, nơi tiếng hát không nhằm phô diễn kĩ thuật mà để kể về những số phận.

Khi đặt giọng hát Khánh Ly bên cạnh nghệ thuật hát xẩm, tôi nhận ra một sự cộng hưởng khá lạ lùng. Trước hết là âm sắc khàn đục của bà. Trong tiêu chuẩn thanh nhạc phổ thông, một giọng như vậy thường bị xem là thiếu “độ sáng”, thiếu sự tròn trịa. Nhưng trong logic thẩm mĩ của xẩm, chính cái khàn ấy lại mang giá trị biểu cảm đặc biệt. Nó khiến âm thanh không bay lên cao mà như đi ngang qua đời sống, chạm vào những tầng cảm xúc gắn với thân phận con người. Giọng Khánh Ly vì thế có một thứ độ nhám rất hiếm trong âm nhạc đại chúng: không bóng bẩy hay cố gắng làm đẹp âm thanh mà giữ lại cái vết xước của trải nghiệm. Nghe bà hát, người ta không chỉ nghe một giai điệu; người nghe nghe cả dấu vết của thời gian nằm trong từng âm tiết.

Điểm tương đồng thứ hai nằm ở cách bà xử lí lời ca. Khánh Ly không hát theo kiểu đẩy dòng giai điệu trôi liền mạch; bà thường để câu hát rơi ra thành từng mảnh nhỏ, giữa chúng là những nhịp thở nặng nghe quay quắt, mỗi chữ mang trọng lượng riêng của nó. Đó là một lối hát rất gần với tinh thần xẩm: nửa hát nửa kể, nửa ngân nửa buông. Những khoảng dừng trong giọng bà vì thế trở nên đặc biệt quan trọng. Chúng không phải chỉ là sự ngắt quãng mà là những điểm lắng để câu chuyện có thời gian thấm vào người nghe. Trong những khoảnh khắc ấy, âm nhạc gần như rút lui, nhường chỗ cho ý nghĩa của lời ca và cho cảm giác suy tư của người hát.

Nhưng có lẽ sự gần gũi sâu xa nhất giữa Khánh Ly và xẩm nằm ở tinh thần của giọng hát. Nỗi buồn trong giọng bà không phải là thứ buồn bi lụy hay kịch tính. Nó giống một dạng chiêm nghiệm đã đi qua nhiều lớp trầm tích của thời gian và cuộc đời. Trong đó có chút mệt mỏi của một người đã chứng kiến quá nhiều biến động, nhưng đồng thời cũng có một nét mỉa mai nhẹ nhàng, gần với thái độ của người hát xẩm khi nhìn đời bằng đôi mắt vừa cay đắng vừa tỉnh táo. Cái buồn ấy vì thế mang một sắc thái nhân sinh, vừa than thở vừa nghiệm sinh.

Dĩ nhiên, chất xẩm trong giọng hát Khánh Ly không phải là một sự mô phỏng trực tiếp. Bà không hát xẩm theo nghĩa thể loại. Điều xảy ra ở đây là một sự gặp gỡ sâu hơn ở tầng cảm thức. Giọng hát của bà mang theo những dấu vết của thời đại mình sống: chiến tranh, chia lìa, những vết thương lịch sử kéo dài trong đời sống con người. Khi đi vào các ca khúc của Trịnh Công Sơn, những yếu tố đó khiến giọng hát Khánh Ly có một chiều sâu đặc biệt. Nó giống như một thứ “xẩm đô thị”, nơi tinh thần dân gian của tiếng kể đời gặp gỡ với nỗi cô đơn của một thời đại nhiều biến động. Trong không gian ấy, giọng hát Khánh Ly không chỉ truyền đạt một bài hát, nó là nơi lịch sử và thân phận con người gặp nhau và đồng vọng trong cùng một trường âm thanh.

Trong bối cảnh chiến tranh Việt Nam, khi âm nhạc trở thành chiếc gương phản chiếu những đau thương của thời cuộc, tiếng hát Khánh Ly cất lên như một lời ai điếu cho những nạn nhân của bom đạn giết chóc. Khi bà hát Ca khúc Da Vàng của Trịnh Công Sơn, đó không chỉ là một buổi trình diễn, đúng hơn đó là một thực hành nghi lễ để tang cho những người nằm xuống, lời tưởng niệm dành cho những linh hồn chết oan khiên trong một cuộc chiến tương tàn, lời cầu nguyện cho hòa bình của tổ quốc – nói như nhà văn Nguyễn Đình Toàn trong lời dẫn cho tiếng hát Khánh Ly trong băng nhạc Hát cho Quê hương Việt Nam, cuốn số 1. Giọng hát của bà đôi khi là tiếng thét xé lòng; đôi khi là tiếng thở dài chung cuộc; và trong tiếng thở dài ấy chất chứa nặng trĩu nỗi đau của một dân tộc. Khánh Ly, với những bài hát ấy, đã trở thành một hiện tượng âm nhạc bất tử trong kí ức của nhiều thế hệ người Việt từ sáu thập kỉ qua. Có ai từng sống ở miền Nam từ năm 1967 đến giờ mà chưa từng một lần nghe Khánh Ly hát cho quê hương Việt Nam những ca khúc Da Vàng đó?

Chất xẩm trong giọng hát của bà mang đậm dấu ấn của thời đại: nỗi buồn của chiến tranh, sự li tán của con người và những vết thương chia cắt không bao giờ lành. Nhưng điều đáng quý là tiếng hát ấy không chỉ dừng lại ở việc mô tả nỗi đau. Nó mang trong mình một sức mạnh chữa lành, một sự an ủi cho những linh hồn lạc lối. Trong những ngày tháng khó khăn nhất, giọng hát của bà là một chốn nương tựa, nhắc nhở chúng ta rằng ngay cả trong những thời khắc nghiệt ngã, nghệ thuật vẫn có thể xoa dịu và thắp lên hi vọng.

Sau chiến tranh, khi hàng triệu người Việt phải rời xa quê hương, giọng hát Khánh Ly tiếp tục là một sợi dây kết nối vô hình. Với cộng đồng người Việt hải ngoại, nhạc của bà không chỉ là âm thanh, mà là một mảnh đất quê nhà, một cách để giữ gìn kí ức và văn hóa. Nó trở thành cầu nối giữa những người tha hương và đất mẹ, giữa quá khứ và hiện tại, giữa những thế hệ bị chia cắt bởi lịch sử.

Với tất cả sự mộc mạc và gai góc, giọng hát Khánh Ly là hiện thân của một tâm hồn đã sống, đã yêu, đã đau và đã chứng kiến lịch sử. Bà hát bằng cả cuộc đời, và đó là lí do tiếng hát ấy trường tồn, như một giai điệu xẩm lặng lẽ nhưng sức vang vọng của nó là hết sức dữ dội. Ở tuổi 80, Khánh Ly có thể không còn hát như trước, nhưng những gì bà để lại không chỉ là một giọng hát mà là một di sản trong lòng bao người, bao thế hệ. Hôm nay, khi nghĩ về bà, tôi không chỉ muốn nói “Chúc mừng sinh nhật”, mà còn muốn nói: “Cảm ơn Khánh Ly”, cảm ơn vì bà đã hát, vì giọng hát ấy đã đánh thức trong chúng tôi những rung động sâu xa về cuộc đời nay. Tiếng hát của bà, như một bản ballad vượt thời gian, vẫn tiếp tục sống động, nhắc nhở tôi, rằng ngay cả trong những ngày đen tối nhất, buồn bã nhất, âm nhạc vẫn là ngọn đèn dẫn lối cho tôi về nhà, về với quê hương Việt Nam của tôi.

Nguồn: vandoanviet.blogspot.com

Phan Thanh Bình: ĐẤT CÓ THỂ TÍNH BẰNG MÉT VUÔNG

Nhà báo Vũ Kim Hạnh: 

"TÍNH GIÁ TRỊ ĐẠI HỌC BẰNG MÉT VUÔNG?

Tôi đang viết bài “người buôn bán trước cơn lốc tăng giá xăng” thì đọc thấy bài của ông bạn Phan Thanh Bình. Anh vốn là UV TW Đảng 3 nhiệm kỳ, bí thư Đảng Ủy của ĐH Bách Khoa và Giám đốc Đại học QG.TPHCM. Thỉnh thoảng sáng sớm chúng tôi gặp nhau ở bờ kè Hoàng Sa, tôi đi bộ, anh sang hơn, đi xe đạp. 

Xa hơn, hồi 5 tháng cao điểm Covid ở thành phố, chúng tôi gặp nhau hàng tuần, bàn chuyện giúp các cháu học sinh mồ côi. Bộ tứ chúng tôi gồm những “phần tử” quan tâm chuyện giáo dục, "trôi giạt" gặp nhau từ lòng thương lo cho tụi nhỏ khổ quá gồm: Phan Thanh Bình, Bùi Trân Phượng, Phạm Xuân Hoàng Ân và tôi.

Anh là Tiến Sĩ về vật liệu Polymer và Hóa học, cũng là Thường vụ Quốc Hội, chủ tịch Ủy ban Văn hóa, Giáo dục , Thanh thiếu niên, nhi đồng mới khóa 14..

Anh có tham gia FB nhưng chủ yếu viết về cảnh đẹp quê hương và những câu chuyện nhân văn.

Hai hôm nay anh bỗng “tức cảnh sinh tình” bởi một câu chuyện đang xôn xao: CT bất động sản Phát Đạt đòi đổi đất Đại học Bách Khoa để giao cho họ xây TTTM, chung cư, có cả nhà ở xã hội (mà nói tới Phát Đạt, ai ở TP này không nhớ tới cái Nhà Thi đấu Phan Đình Phùng  bị đập rồi bỏ hoang 7 năm, ớn quá). "

Anh Phan Thanh Bình viết:

Ngày hôm qua, 10/3/2026.

ĐẤT CÓ THỂ TÍNH BẰNG MÉT VUÔNG.

Đại học thì không.

Đó là lịch sử, là trí tuệ, là niềm tự hào của đô thị.

Ký ức của Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh.

Và hôm nay, chỉ cách đây 60 phút, anh viết.

CÒN CHỐN ĐỂ TRỞ VỀ.

Lớn lên là đi xa, nhưng cái nôi, cái gốc, lớn lên cùng thành phố, luôn là nơi để trở về. 

Với một trường đại học, nguồn cội ấy không chỉ là đất: đó là niềm tự hào, là trí tuệ, là ký ức lịch sử, là không gian văn hoá – khoa học và cả lá phổi xanh của đô thị. 

Điều cần suy nghĩ là vì sao hôm nay một công ty BĐS còn rất trẻ cũng có thể đề nghị dời, để mình quy hoạch sử dụng đất, một trường đại học gần 70 năm tuổi, nơi đã đào tạo bao thế hệ cho đất nước? 

Hình như người ta chỉ thấy đất và chính quyền, mà quên mất nhà trường. 

Và đó cũng là câu chuyện về trách nhiệm của giáo dục (hết trích)

PS. Ai quan tâm câu chuyện về giáo dục ? Thực tế là một số khoa ngành và trụ sở trường đang ở quận 10 thì Đại học Bách Khoa đã chia ra di dời một phần, các khoa đông sv hơn ra làng Đại học Thủ Đức và đông dảo SV vẫn học ở đó. Sợ kẹt xe, khó khăn hạ tầng thì họ xây cái gì ở khu “đất học” này cho khỏi kẹt xe hay sẽ làm kẹt xe và ô nhiễm hơn? Sao CT bất động sản này bỗng dưng chọn Bách Khoa và “lo” cho sự nghiệp phát triển cả thành phố lẫn đại học?

Hàng mấy trăm ý kiến hai hôm nay đã phân tích, càng phân tích càng thấy đề xuất rất thực dụng và thiếu trách nhiệm. 

Cuộc sống quả thực đang có quá nhiều nỗi lo. Mà sao còn có thêm những nỗi lo “đột xuất” bể đầu kiểu này ?

Lê Trọng Kha: ĐỪNG ĐỂ LÒNG THAM BẤT ĐỘNG SẢN BỨC TỬ "LÁ PHỔI XANH" VÀ DI SẢN TRI THỨC CỦA TP.HCM

ĐỪNG ĐỂ LÒNG THAM BẤT ĐỘNG SẢN BỨC TỬ "LÁ PHỔI XANH" VÀ DI SẢN TRI THỨC CỦA TP.HCM

Gần đây, "âm mưu" xóa sổ trường Đại học Bách Khoa TP.HCM tại khu đất 268 đường Lý Thường Kiệt và Tô Hiến Thành lại được xới lên. Trong mắt những tập đoàn bất động sản đang khát quỹ đất trung tâm, đây là một "miếng mồi ngon" mà những con hổ đói không bao giờ muốn từ bỏ.

Nay, Kha viết bài này không chỉ với tư cách là một cựu sinh viên mang lòng biết ơn với ngôi trường cũ, mà cao hơn, là tiếng nói của một công dân, một người làm quản trị đang trăn trở về sự phát triển bền vững của thành phố yêu thương này.

Nhìn vào bản đồ quy hoạch TP.HCM hiện tại, những mảng xanh và không gian công cộng quy mô lớn như Thảo Cầm Viên, Đầm Sen đang ngày càng trở nên hiếm hoi và quý giá. Trong bối cảnh đó, khu đất rộng lớn tọa lạc tại vị trí "kim cương" của Đại học Bách Khoa đủ sức khơi dậy lòng tham của bất kỳ nhà phát triển bất động sản nào. Họ nhìn vào đó và thấy những dự án chung cư chọc trời, những khu thương mại sầm uất mang lại lợi nhuận khổng lồ. Chính vì lẽ đó, đây không phải là lần đầu tiên "miếng đất" này bị dòm ngó. Hơn chục năm qua, những phác thảo, những lời rỉ tai nhằm bứng rễ ngôi trường này đi nơi khác vẫn luôn âm ỉ.

Thế nhưng, tư duy đập bỏ di sản để xây những khối bê tông vô hồn là một tư duy quy hoạch thiển cận, đi ngược lại hoàn toàn với xu hướng phát triển đô thị xanh và thông minh của thế giới.

1. Phá vỡ ngụy biện "Giảm tải hạ tầng nội đô"

Những người ủng hộ việc di dời thường vịn vào cái cớ lối mòn cũ: một ngôi trường lớn trong nội thành sẽ gây kẹt xe, quá tải hạ tầng do sinh viên đông đúc.

Đây là một sự ngụy biện mang tính lấp liếm! Thực tế hiện nay, phần lớn sinh viên đại trà đã được dời ra học tập tại cơ sở 2 (Dĩ An, Bình Dương) và các phân hiệu khác. Cơ sở 268 Lý Thường Kiệt hiện tại mang một sứ mệnh hoàn toàn khác và tinh gọn hơn rất nhiều: Đây là trung tâm đào tạo sau đại học, nơi ươm mầm các lớp kỹ sư tài năng, và là trụ sở chiến lược cho các chương trình hợp tác nghiên cứu quốc tế. Số lượng người lưu thông không hề gây áp lực lên hạ tầng giao thông như những dự án siêu đô thị hay trung tâm thương mại mà các nhà đầu tư bất động sản đang vẽ ra để thế chỗ.

2. Bức tử "Lá phổi xanh" là tội ác với hệ sinh thái đô thị

Giá trị lớn nhất, hiện hữu nhất của Đại học Bách Khoa tại khu vực này không chỉ là những tòa nhà giảng đường, mà là một hệ sinh thái xanh vô giá. Ngôi trường đóng vai trò như một lá phổi xanh khổng lồ điều hòa không khí cho toàn bộ khu dân cư Bảy Hiền, Bắc Hải và khu vực Quận 10 vốn đã ngột ngạt vì kẹt xe và khói bụi.

Ở đây, những hàng cây cổ thụ trăm năm tuổi vẫn đang vươn mình tỏa bóng. Trong quy hoạch đô thị hiện đại, việc giữ gìn đa dạng sinh học và cảnh quan tự nhiên trong lõi trung tâm là nguyên tắc sống còn để chống biến đổi khí hậu và hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Chặt hạ những hàng cây trăm tuổi để ép xuống những cọc nhồi bê tông không chỉ là sự tàn phá môi trường, mà còn là một tội ác với thế hệ tương lai.

3. Đánh đổi di sản ngàn vàng lấy những dự án vô hồn?

Giá trị cốt lõi thứ hai của 268 Lý Thường Kiệt chính là bề dày lịch sử. Một thành phố đẳng cấp thế giới không chỉ được đo lường bằng số lượng các tòa cao ốc chọc trời, mà bằng những di sản văn hóa, giáo dục tồn tại qua nhiều thế hệ.

Đại học Bách Khoa TP.HCM không chỉ là cái nôi đào tạo ra bao thế hệ chuyên gia, kỹ sư, nhà quản lý tinh hoa cho đất nước, mà còn là niềm tự hào của cả Việt Nam trên bản đồ xếp hạng học thuật thế giới. Giữ lại ngôi trường ở vị trí trung tâm chính là cách thành phố thể hiện sự tôn trọng tri thức, định vị thương hiệu của một trung tâm kinh tế – khoa học hàng đầu, thay vì biến mình thành một đô thị thương mại trọc phú, rỗng tuếch về mặt văn hóa lịch sử.

4. Tọa độ vàng của Đổi mới Sáng tạo và Hội nhập Quốc tế

Cuối cùng, dưới góc độ của một nhà quản trị chiến lược, vị trí của cơ sở Lý Thường Kiệt là một "tọa độ vàng" không thể thay thế cho các hoạt động R&D (Nghiên cứu & Phát triển).

Với khoảng cách cực kỳ gần sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, đây là điều kiện tiên quyết và thuận lợi nhất để tiếp nhận chuyển giao công nghệ, tổ chức các hội thảo toàn cầu, và làm việc với các chuyên gia, nhà khoa học quốc tế. Đưa những bộ óc vĩ đại, những phòng lab nghiên cứu công nghệ cao ra khỏi trung tâm thành phố là tự cắt đi lợi thế cạnh tranh về địa lý trong thu hút chất xám và dòng vốn FDI công nghệ cao.

Cuối cùng: 

Miếng đất 268 Lý Thường Kiệt có thể là "vàng" trong mắt những tập đoàn bất động sản chỉ biết nhìn vào bản báo cáo tài chính quý. Nhưng đối với TP.HCM và cả nước, đó là "Kim Cương" của tri thức, di sản và sự sống đô thị.

Chúng ta không chống lại sự phát triển của bất động sản, nhưng sự phát triển đó phải phục vụ con người, không phải bức tử tương lai. Xin đừng để lòng tham ngắn hạn của một nhóm lợi ích xóa sổ biểu tượng tri thức và lá phổi xanh của hàng triệu người dân thành phố. Đã đến lúc dư luận, các chuyên gia và những người yêu mến Sài Gòn - TP.HCM phải lên tiếng mạnh mẽ để bảo vệ những giá trị cốt lõi không thể đo đếm bằng tiền!

Thành phố chúng ta không thiếu đất để xây nhà. Nhưng chúng ta chỉ có một Đại học Bách Khoa, và chỉ có một khu đất mang cả lịch sử, tri thức và hơi thở xanh như thế này.

Đừng để họ cướp mất!

Lê Trọng Kha - 10/3/2026

Vũ Thành Công: MỸ KHÔNG MUỐN PHÁ HỦY IRAN… HỌ MUỐN IRAN TỰ SỤP ĐỔ

🔴 MỸ KHÔNG MUỐN PHÁ HỦY IRAN… HỌ MUỐN IRAN TỰ SỤP ĐỔ

Nghe có vẻ nghịch lý.

Nếu mục tiêu là đánh bại Iran, tại sao Mỹ và Israel không tập trung phá hủy toàn bộ kho tên lửa, căn cứ quân sự và hạ tầng chiến tranh?

Câu trả lời nằm ở một thực tế rất đơn giản:

đánh sập một quốc gia bằng bom đạn gần như không bao giờ đủ.

Ngay cả các báo cáo tình báo Mỹ cũng cho rằng chỉ riêng sức mạnh quân sự rất khó làm sụp đổ chế độ Iran, vì hệ thống quyền lực của nước này được xây dựng nhiều tầng và có khả năng duy trì quyền lực ngay cả khi lãnh đạo bị tấn công.

Vì vậy, chiến lược đang thay đổi.

⸻

1️⃣ ĐÁNH VÀO “HỆ THỐNG” THAY VÌ ĐÁNH VÀO VŨ KHÍ

Iran đã chuẩn bị cho chiến tranh suốt nhiều thập kỷ.

Các cơ sở quân sự quan trọng nằm:

• sâu trong núi

• trong các hầm ngầm nhiều lớp

• trong mạng lưới căn cứ phân tán khắp đất nước

Điều đó khiến việc phá hủy hoàn toàn bằng không kích trở nên cực kỳ khó khăn.

Vì vậy thay vì phá từng tên lửa, chiến lược đang chuyển sang đánh vào cấu trúc quyền lực.

Những mục tiêu mới bắt đầu bao gồm:

• cơ quan an ninh nội địa

• hệ thống kiểm soát xã hội

• trung tâm chỉ huy chính trị

Đây chính là xương sống của nhà nước.

⸻

2️⃣ CHIẾN LƯỢC “ÁP LỰC NGOÀI – RUNG CHUYỂN TRONG”

Logic của chiến lược này khá tàn nhẫn:

Nếu áp lực quân sự từ bên ngoài đủ lớn,vvà bất ổn xã hội bên trong bắt đầu xuất hiện, thì chính hệ thống sẽ tự rạn nứt.

Iran vốn đã đối mặt với nhiều bất mãn nội bộ do khủng hoảng kinh tế và lạm phát.

Các cuộc biểu tình lớn đã từng lan rộng ra hơn 100 thành phố trong thời gian gần đây.

Trong bối cảnh đó, chỉ cần bộ máy an ninh bị kéo căng quá mức, mọi thứ có thể trở nên khó kiểm soát.

⸻

3️⃣ CHIẾN TRANH HIỆN ĐẠI KHÔNG CHỈ LÀ BOM

Một mặt trận khác cũng đang mở ra:

chiến tranh thông tin.

Những hình ảnh vệ tinh, dữ liệu chiến trường và thông tin mạng xã hội đang làm thay đổi cách thế giới nhìn nhận chiến tranh.

Lần đầu tiên trong lịch sử, một công ty công nghệ tư nhân cũng có thể làm lộ ra những điều mà trước đây chỉ có tình báo quốc gia mới biết.

Điều này khiến các siêu cường bắt đầu nhận ra một thực tế mới:

ai kiểm soát thông tin sẽ kiểm soát chiến trường.

⸻

4️⃣ IRAN CHỈ LÀ MỘT BÀN CỜ LỚN HƠN

Nhiều nhà phân tích cho rằng cuộc chiến này không chỉ xoay quanh Iran.

Đây còn là phép thử lớn hơn trong cạnh tranh giữa các khối quyền lực.

Một bên là trật tự do Mỹ dẫn dắt.

Một bên là mạng lưới liên kết ngày càng rõ giữa:

• Nga

• Trung Quốc

• Iran

Trong bối cảnh đó, Trung Đông trở thành một bàn cờ chiến lược.

⸻

🎯 KẾT

Trong chiến tranh hiện đại, phá hủy một quốc gia bằng bom đạn không còn là mục tiêu duy nhất.

Điều mà các cường quốc thực sự nhắm tới là:

hệ thống quyền lực của đối phương.

Nếu hệ thống đó sụp đổ từ bên trong,vthì chiến tranh có thể kết thúc mà không cần phá hủy toàn bộ đất nước.

Và đó có thể là lý do nhiều người cho rằng:

mục tiêu cuối cùng không phải là phá hủy Iran…

mà là khiến Iran tự sụp đổ.