SINH VIÊN HẠNG TRUNG BÌNH : Ngày 23/7 vừa rồi, ở Philadelphia, có bốn người được trao Huy chương Fields. Một trong bốn người đó tên là Vương Hồng (王虹 Hong Wang), 35 tuổi, sinh ở Quế Lâm, Quảng Tây, con của hai giáo viên trường huyện. Fields không phải Nobel. Nó khắt khe hơn ở một điểm: bốn năm mới trao một lần, và chỉ trao cho người dưới 40 tuổi. Nghĩa là bạn không có cơ hội "làm lại vào năm sau". Cô là người phụ nữ thứ ba trong 90 năm lịch sử giải này sau Mirzakhani (2014) và Viazovska (2022). Hồi đại học, cô là sinh viên hạng trung. 2007, 16 tuổi, từng nhảy lớp 2 lần tiểu học. Thi đại học được 653 điểm. Thừa sức vào Bắc Đại. Nhưng năm đó Khoa Toán Bắc Đại chỉ tuyển đúng 1 sinh viên ở toàn tỉnh Quảng Tây, và phần lớn chỉ tiêu dành cho dân tuyển thẳng olympiad. Cô trượt Khoa Toán. Vào Khoa Khoa học Trái đất và Không gian, ngành địa vật lý. Ngay ngày nhập học, cô nói thẳng là muốn chuyển sang Toán, khoa Địa không cản. Phó khoa, giáo vụ, và ông thầy chủ nhiệm năm nhất tên Lôi Q...
DÂN CHỦ VÀ TOÀN TRỊ Trong tác phẩm Biến động, nhà khoa học Jared Diamond đã đưa ra những phân tích so sánh rất thú vị và khoa học về hai cường quốc hàng đầu thế giới là Mỹ và Trung Quốc. Ông xem xét trên nhiều phương diện: vị trí địa lý, khí hậu, dân số, kinh tế, quân sự, lịch sử, vai trò quốc tế, khoa học công nghệ, và đặc biệt là thể chế chính trị. Điểm khác biệt cốt lõi được nêu bật: Chính phủ Mỹ được xây dựng và vận hành trong khuôn khổ nền dân chủ liên tục trong suốt 230 năm tồn tại của quốc gia. Trong khi đó, Trung Quốc có lịch sử vận hành theo thể chế chuyên chế kéo dài đến 2.240 năm. Ưu và nhược điểm trong quá trình ra quyết định - Thể chế dân chủ: Quy trình ra quyết định và thực thi chính sách thường tốn nhiều thời gian, do phải tuân thủ nguyên tắc kiểm tra, cân bằng và lấy ý kiến rộng rãi. Ngày nay, không ít người dân Mỹ cảm thấy thất vọng với nền dân chủ, thậm chí còn ghen tị với cách vận hành của Trung Quốc – nơi các chính sách hợp lý có thể được đưa ra và thực hiện rất nha...