Nguyên Quang

- Sưu tầm từ "Góc nhìn An Nam" - "Qua" và "Bậu" đều là đại từ nhân xưng đặc trưng của miền Trung và miền Nam ngày xưa. Nhưng nó được dùng nhiều nhất là ở vùng đất phương Nam. "Qua" là ngôi thứ nhất, nếu dùng riêng lẻ là từ xưng hô của người lớn tuổi với người nhỏ tuổi, nghĩa là tôi (là cô, chú, bác, anh, chị), nhưng khi dùng chung với "Bậu" thì nghĩa là anh, là cách xưng hô của chồng với vợ hoặc của người con trai với người yêu hoặc với người mà họ có ngỏ ý thương mến. "Bậu" là ngôi thứ hai, là từ thân thương mà người con trai dùng để gọi vợ hay người yêu hay người con gái mà họ đem lòng thương mến. "Bướm xa hoa, bướm dật, bướm dờ Qua đây xa Bậu đêm ngày chờ trông." Theo GS Lê Ngọc Trụ (1909-1979) gốc của từ "Qua" do chữ wá, hay đọc đúng hơn là u_á đọc theo giọng Triều Châu của chữ "ngã" tức là "tôi". Cũng có giả thiết khác rằng sự liên hệ từ "Qua" với tiếng Mường và tiếng Nhật...

 Good Bye America - Chia tay nước Mỹ Thời thò lò mũi xanh, mình biết nước Mỹ qua ngọn đèn dầu hoa kỳ chuyên học bải đêm, chả hiểu có liên quan tới Hoa Kỳ hay không nhưng mình nghĩ bụng, Mỹ vớ vẩn quá, sao lại có ngọn đèn leo lét…vầy. Thế mà như định mệnh, mình lại đến nước có cái đèn này. Chuyến bay Washington DC – Hà Nội qua ngả Seoul sau 24 tiếng đã hạ cánh. Cuối cùng thì lão Cua cũng chia tay nước Mỹ như một người Việt ăn rau muống. Y ra đi từ đồng chua nước mặn của đất Hoa Lư, đến Hoa Kỳ sang trọng và khi hưu cũng không khác kẻ nhà quê, cho dù y đi khắp nẻo “càng đi càng thấy mình nhỏ bé” như cái slogan của Hiệu Minh Blog. Về hưu đã 10 năm như một cơn gió thoảng, kể ra cũng làm được khá việc, đi về quê nhiếu hơn, tìm lại những giá trị nền tảng của gia đình, làm album, làm phim về người cha nhân dịp 100 năm ngày sinh, hoàn thành cuốn sách “Nước Mỹ từ A đến Z”, tham gia vào chính phủ điện tử và chuyển đổi số, viết báo, dạy truyền thông, đi chơi và du lịch kha khá, có tổ ấm êm đềm...

NHỮNG ĐỊA DANH MANG ÂM VỰC TIẾNG CHAMPA TRÊN LÃNH THỔ TRUNG PHẦN VN  Là một người đam mê Văn Hóa Champa (Chiêm Thành) trong người cũng mang 1/8 dòng máu Chăm vì bà Ngoại của PND là một người Chăm lai Việt (Cha Việt, mẹ Chăm). Nên đã có nhiều cơ may sở hữu các tài liệu cổ của đất nước người Hời. PND cũng đã viết một quyển sách nhỏ về những thứ liên quan đến Văn Hóa Chăm như rất tiếc không được xuất bản vì lý do mà nhà xuất bản đưa ra là: “THỜI ĐẠI NGÀY NAY, KHÔNG ĐƯỢC KHƠI DẬY LỊCH SỬ CHIÊM THÀNH"  Giờ này khi đã chính thức là một nhà nghiên cứu Văn Hóa thì PND danh chánh ngôn thuận hơn để viết về văn hóa. Không xuất bản cũng được thì để lại cho con cháu sau này làm tài sản văn hóa. Hôm nay xin trích một chương nhỏ trong quyển sách về cách di chỉ tên gọi cũ của các địa điểm Trung phần VN ngày nay: - ĐÀ NẴNG. Là biến dạng của từ Chăm DAKNAN. thì chữ dak có nghĩa là nước (Chăm cổ), nan hay nưn (tức lanưng) là rộng. Địa danh Daknan hàm ý chỉ vùng sông nước rộng mênh mông (cửa sông...

Kỳ 2: ĐÀNG TRONG là một "ĐỊNH PHẬN TẠI THIÊN THƯ" Đây nhấn mạnh một dữ kiện mà rất nhiều người không biết đến, khi phân đôi Đàng Trong và Đàng Ngoài:   - Đàng Ngoài trở lại khớp với biên cương lãnh thổ "TĨNH HẢI QUÂN" (thời Ngô Quyền, đây là tên gọi do Tàu đặt ra, và Ngô Quyền chưa đổi sang tên khác).  - ĐÀNG TRONG (từ Quảng Bình trở vô, theo dòng thời gian sau đó đã mở rộng tới tận Cà Mau) là một không gian lãnh thổ KHÔNG DÍNH DÁNG GÌ ĐẾN & HOÀN TOÀN KHÁC với "Tĩnh Hải quân". Mời đọc kỳ 1 https://www.facebook.com/nguyenchuong158/posts/1289158441518133, để tỏ tường.   &1& Nhiều người đọc sử vội vàng nên tưởng rằng công trạng khẩn hoang ở Nam Kỳ là do các luồng di dân người Việt từ miền Bắc vào (?). Hãy coi cho kỹ lưỡng: Năm 1600, trong đoàn di dân theo chân chúa Nguyễn Hoàng bấy giờ CHỦ YẾU là dân ở xứ Thanh. xứ Nghệ (phía bắc miền Trung) (ngoài ra còn có một phần di dân từ đồng bằng sông Hồng).  NHƯNG đến năm 1627 xảy ra chiến tranh Đàng Trong...

Kỳ 1: ĐÀNG TRONG là một "ĐỊNH PHẬN TẠI THIÊN THƯ": MỘT KHÔNG GIAN NƯỚC NAM, MỘT SỨC SỐNG MỚI ! I/ TĨNH HẢI QUÂN - CHIÊM THÀNH - ĐẾ QUỐC CAO MIÊN   1) Sau khi Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, năm 938, lập nên Nhà Ngô, cương vực lãnh thổ về phía nam là "xứ Nghệ" - Nghệ An, Hà Tĩnh - mà biên giới được dựa theo ngọn núi Hoành Sơn (đèo Ngang).  Bước qua đèo Ngang là lãnh thổ của một quốc gia KHÁC.  Lúc bấy giờ nhà Ngô chưa đặt tên nước (qua thời Đinh kế tiếp mới đặt tên nước Cồ Việt), toàn bộ lãnh thổ vẫn còn gọi là "TĨNH HẢI QUÂN" 靜 海 軍 - đây là tên gọi dưới thời Tàu đô hộ (nhà Nam Hán) đặt ra. ("quân" 軍 là một đơn vị hành chánh lãnh thổ, dựa theo cách tổ chức quân sự mà phân giới, đừng lộn với "quận" 郡) 2) Vào thời điểm năm 938, bên kia đèo Ngang là quốc gia nào?  Hết thảy các tỉnh từ Quảng Bình cho tới Bình Thuận (gọi theo tên sau này cho dễ hình dung) đều thuộc về lãnh thổ của VƯƠNG QUỐC CAMPANAGARA (chuyển ngữ qua chữ Hán ghi như ri: 占城...

Trần Nam Anh: Bài viết của nhà giáo Nguyễn Thế Tuyền rất chi tiết và logic, cho thấy toàn cầu hóa đúng là một “con dao hai lưỡi”. Nó giúp thế giới kết nối, tạo ra sự phát triển vượt bậc về kinh tế, khoa học, công nghệ, nhưng đồng thời cũng đặt phương Tây vào thế tự ràng buộc và phụ thuộc vào những đối tác mà họ từng nghĩ sẽ “tự thay đổi”. Theo mình, điểm mấu chốt là toàn cầu hóa không chỉ thuần túy là vấn đề kinh tế, mà còn là câu chuyện về thể chế, văn hóa và chiến lược. Phương Tây đã quá tin rằng kinh tế thị trường sẽ kéo theo tự do chính trị, trong khi thực tế ở Trung Quốc và Nga lại cho thấy ngược lại: họ tận dụng kinh tế để củng cố quyền lực chính trị. Thế giới ngày nay không thể quay lưng với toàn cầu hóa, nhưng cần một cách tiếp cận tỉnh táo và thực dụng hơn. Thay vì “trao toàn bộ công nghệ” để đổi lấy thị trường, các nước phát triển cần đặt ra giới hạn rõ ràng, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và chú trọng cân bằng giữa lợi ích ngắn hạn với an ninh lâu dài. Nói cách khác, bài học là:...

Nếu những người đã theo dõi Facebook của em thì các cụ cũng biết. Chúng ta không hề chống lại bất kỳ điều gì giúp Tổ Quốc mình thịnh vượng, hùng cường. Bản thân em hay tham vấn với nhiều người cũng có chức vị, tạm gọi là cấp khá cao, nhưng mình nói là 1 chuyện, còn các cốp có nghe và làm được không lại là chuyện khác. Rùa em trăn trở với những khó khăn của Việt Nam, những đường hướng sai lầm và nhưng thách thức thời đại mà chúng ta càng ngày càng phải đối mặt 1 cách quyết liệt. Chúng ta không nhận mình là tri thức mới, nhưng chúng ta là công dân Việt Nam, chúng ta quan tâm đến vận thế quốc gia, lo lắng cho đất nước này đi trên những chặng đường dài chông gai để cải cách. Thời đại mới, chúng ta không nên ảo tưởng về những sự ổn định giả tạo, xã hội chúng ta không biểu tình, không bạo động, nhưng xã hội đang trải qua những cảm giác bức xúc nhất, chúng ta mệt mỏi không? Cực kỳ mệt mỏi và ngột ngạt trong 1 xã hội ổn định và thịnh vượng giả tạo. Tụi phương tây đã thất vọng với ta rồi nên bắ...

 NGƯỜI RỤC - HẬU DUỆ NGƯỜI VIỆT CỔ:  Người Rục - Hậu duệ của người Việt cổ giữa đại ngàn Quảng Bình Cuối năm 1959, Bộ đội Biên phòng Cà Xèng đóng tại Thượng Hóa, huyện Minh Hóa, trong một lần tuần tra đã phát hiện một nhóm “người rừng” nhút nhát, người không mảnh vải che thân, leo trèo vách đá, chuyền cành nhanh như thú hoang. Sau nhiều tháng tiếp cận, những chiến sỹ Biên phòng đã vận động được họ rời hang đá về định cư ở thung lũng Rục Làn, thuộc xã Thượng Hóa. Và từ đây tộc người Rục được biết đến như là người em út trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Đến đầu năm 2013, sau hơn 50 năm hòa nhập cộng đồng, tộc người Rục được quốc tế đưa vào danh sách 10 bộ lạc còn nhiều điều bí ẩn nhất thế giới. Theo ông Đinh Thanh Dự, Nhà nghiên cứu văn hóa các tộc người ở Quảng Bình, gần hết một đời người bỏ công nghiên cứu nhiều tộc người trên địa bàn, nhưng với người Rục vẫn còn nhiều điều bí ẩn đối với bản thân ông và các nhà khoa học đã từng nghiên cứu về họ. Nay tuổi già, sức yếu không...

 Khi tham gia giao thông trên các trục đường có nhiều xe nặng chạy, tại các vị trí xe dừng chờ trước đèn tín hiệu, chúng ta sẽ thường thấy hiện tượng mặt đường lồi lõm, xô dồn, hư hỏng...trong khi đoạn đường trước đó,cũng do dùng một Nhà thầu thi công với cùng thời gian khai thác lại vẫn bằng phẳng. Cùng phân tích và thảo luận tại sao xảy ra hiện tượng này. Vị trí đặc biệt của các điểm hư hỏng sớm nằm ở đoạn xe thay đổi vận tốc (giảm tốc độ và dừng lại trước đèn đỏ, và khởi động chạy khi có đèn xanh). Mặc dù lưu lượng xe như nhau và cả đoạn đường do một Nhà thầu thảm trong cùng ngày công tác, nhưng hư hỏng xuất hiện trước trong đoạn xe chạy chậm và thay đổi tốc độ. Trong điều kiện này, lực cắt từ tải trọng bánh xe xuất hiện trong các lớp bê tông nhựa lớn hơn nhiều so với các đoạn thông thường khác, làm phát sinh biến dạng dẻo trong các lớp bê tông nhựa và gây ra hiện tượng lún vệt bánh xe sớm hơn các đoạn khác. Việc này thực ra đã xảy ra từ lâu trên thế giới, và cách đây gần 20 năm...

THEO DẤU CHÂN NGƯỜI CHĂM CHẠY TRỐN KHI THẤT THỦ - Kim Văn Chính - 1. Khi tôi len lỏi vào các làng người Chăm còn sót lại ở Ninh Thuận và Bình Thuận (cũ), tôi cứ thắc mắc về một dân tộc lớn cũng một chín một mười với người Việt, có quốc gia Chăm Pa tồn tại suốt nhiều thế kỷ đã từng đánh ra tận Thăng Long vua Đại Việt phải chạy trốn, từng xây dựng nên những đến đài, cung điện nguy nga có giá trị cao về nghệ thuật và khoa học… Chả lẽ dân tộc đó giờ chỉ còn 1 nhúm người hiền lành, chất phác, lao động chân tay là chính???  Hay là họ đã chạy đi đâu?  Câu hỏi người Chăm đã đi đâu khi bị người Việt thôn tính đất nước của họ là câu hỏi hay và chưa có lời đáp thỏa đáng. 2. Sau này, khi tìm hiểu thêm về văn hóa các vùng miền, nhiều “vùng miền” ngay tại Hà Nội như các khu dân cư Thạch Thất, Ba Vì, và nhiều làng ở xứ Đoài bao gồm cả các làng ngay cạnh Hà Nội như Cổ Nhuế, Xuân Đỉnh, Phú Thượng và một số làng nghề trên Vĩnh Phúc, Bắc Ninh… tôi thấy rõ là người Chăm được các vua quan Đại Việt...

LỐI VÀO ĐỊA NGỤC - P2 Dương Hào Nam ✍️  ….. Ở một nơi nào đó, giữa những toà nhà đóng kín ở Campuchia, Philippines hay Myanmar, có những người Việt trẻ đang ngồi trong căn phòng không cửa sổ, tay gõ bàn phím, miệng nói những lời dối trá qua điện thoại. Họ đang gọi đến một người Việt khác – một đồng bào vô danh nào đó – để thực hiện một cuộc lừa đảo. Không phải vì họ xấu xa. Mà vì nếu họ không làm thế, họ sẽ bị đánh, bị chích điện, bị bỏ đói, bị bán đi... thậm chí là mất cả mạng sống. Đó không phải là cảnh trong một bộ phim kinh dị viễn tưởng. Đó là sự thật, đang diễn ra hằng ngày, ngoài rìa của thế giới văn minh này. Và đau đớn thay – người Việt đang bị biến thành công cụ để lừa chính người Việt, trong một guồng máy tội phạm mà người nước ngoài điều khiển và hưởng lợi. Một bi kịch đa tầng: nạn nhân, hung thủ, và món hàng PHẦN 1: “CHÓ ĐẨY” VÀ NHỮNG CON “LỢN NON” “Tôi mất ba tháng để vào được bên trong. Một tuần để học cách im lặng. Ba mươi giây để thấy mình có thể trở thành ‘hàng’ b...