Mai Ca: PUTIN ĐANG DẪN NƯỚC NGA ĐI ĐÂU?

 PUTIN ĐANG DẪN NƯỚC NGA ĐI ĐÂU?

              Tác giả: Mai Ca

               5/9/2025

Từ khi Vladimir Putin bước lên vũ đài chính trị năm 2000 với cương vị Tổng thống, nước Nga bước vào một giai đoạn ổn định sau nhiều năm hỗn loạn thời hậu Liên Xô. Trong hai nhiệm kỳ đầu, ông thành công trong việc khôi phục trật tự, khống chế tình trạng ly khai ở Chechnya, và đặc biệt là tận dụng giá dầu mỏ tăng cao để đưa lại nguồn thu dồi dào cho ngân sách. Những năm đó, hình ảnh Putin gắn liền với “sự trỗi dậy” của nước Nga, ít nhất về bề ngoài: lương được trả đúng hạn, kinh tế thoát khỏi khủng hoảng, và lòng tự hào dân tộc được khơi lại.

Tuy nhiên, đằng sau sự ổn định ấy là một nền kinh tế phụ thuộc nặng nề vào dầu khí và khoáng sản. Trong suốt hơn hai thập kỷ cầm quyền, Putin không thể – hoặc không muốn – xây dựng một nền kinh tế hiện đại, đa dạng và bền vững. Công nghiệp chế tạo, khoa học công nghệ, và đổi mới sáng tạo không được ưu tiên. Các tập đoàn nhà nước khổng lồ vẫn chiếm lĩnh thị trường, trong khi tham nhũng, thân hữu chính trị và kiểm soát chặt chẽ đời sống xã hội làm thui chột động lực phát triển.

Bước ngoặt lớn và cũng là sai lầm chiến lược của Putin chính là quyết định phát động cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine vào năm 2022. Thay vì khẳng định vị thế cường quốc, nước Nga lại tự đẩy mình vào vòng xoáy khủng hoảng.

Khủng hoảng ngoại giao: Nga bị cô lập trên trường quốc tế

Trong suốt thời gian dài cầm quyền, Putin luôn theo đuổi mục tiêu phục hồi vị thế “cường quốc toàn cầu” của Nga. Nhưng sau khi phát động chiến tranh Ukraine, Nga ngày càng bị cô lập.

- Trong Liên Hợp Quốc: Nga vẫn giữ ghế thành viên thường trực Hội đồng Bảo an – di sản từ thời Liên Xô. Nhưng ở hầu hết các tổ chức khác như Hội đồng Nhân quyền, Nga đã bị đình chỉ hoặc loại bỏ. Tại Đại hội đồng LHQ, đa số quốc gia bỏ phiếu lên án Nga, phản ánh rõ sự suy yếu vị thế ngoại giao.

- Ở châu Âu: Nga bị loại khỏi Hội đồng châu Âu, quan hệ với EU rơi xuống mức thấp nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. NATO mở rộng thêm Phần Lan và Thụy Điển, biến mục tiêu “chặn NATO” của Putin thành thất bại ngược.

- Ở châu Á – Phi – Mỹ Latin: Nga chỉ còn duy trì quan hệ với một số nước như Trung Quốc, Iran, Triều Tiên, Venezuela… nhưng chủ yếu mang tính chất chiến thuật, thiếu chiều sâu chiến lược.

Hệ quả là Nga gần như bị loại khỏi các cơ chế đa phương toàn cầu, chỉ còn chiếc ghế HĐBA. Đó là một không gian ngoại giao ngày càng chật hẹp và cô độc.

Khủng hoảng kinh tế: Lạm phát, lãi suất cao và vòng luẩn quẩn

Cuộc chiến và các lệnh trừng phạt đã đẩy Nga vào khủng hoảng kinh tế kéo dài.

- Lạm phát cao: đồng Rúp liên tục mất giá, giá cả hàng hóa leo thang. Việc in tiền để tài trợ chiến tranh càng khoét sâu áp lực lạm phát.

- Lãi suất ngân hàng ở mức kỷ lục: để giữ đồng Rúp, Ngân hàng Trung ương Nga đã nâng lãi suất cơ bản lên trên 21%, lạm phát 9%. Điều này khiến doanh nghiệp khó tiếp cận vốn, đầu tư tư nhân suy giảm, tiêu dùnga của dân chúng co hẹp.

- Phụ thuộc năng lượng giá rẻ: Nga phải bán dầu và khí đốt cho Trung Quốc, Ấn Độ với giá chiết khấu sâu, coi như “bán rẻ tài nguyên để duy trì chiến tranh”.

- Công nghệ tụt hậu: bị cắt nguồn nhập khẩu máy móc, vi mạch, linh kiện từ phương Tây, các ngành công nghiệp dân sự và quốc phòng đều bị ảnh hưởng.

Nền kinh tế Nga đang mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn: lạm phát cao – lãi suất cao – đầu tư thấp – sản xuất đình trệ – đời sống khó khăn.

Câu hỏi cuối cùng: Putin đang dẫn nước Nga về đâu?

Nhìn lại chặng đường 25 năm cầm quyền, từ một nhà lãnh đạo từng “hồi sinh nước Nga” nhờ giá dầu mỏ, Putin nay lại đưa đất nước vào tình trạng cô lập ngoại giao, suy thoái kinh tế, khủng hoảng nhân khẩu, và một cuộc chiến chưa có lối thoát.

Câu trả lời, thật đáng buồn, là nước Nga đang bị kéo lùi vào một “thời kỳ đen tối” – nơi đất nước khép kín, bị cô lập, kinh tế suy kiệt, dân số suy giảm, còn tự do và sáng tạo bị bóp nghẹt. Thay vì trở thành một quốc gia hiện đại, giàu mạnh, nước Nga dưới thời Putin ngày càng xa rời thế giới văn minh và rơi vào vòng xoáy của chủ nghĩa dân tộc cực đoan, xung đột và khủng hoảng.

Putin, từ chỗ từng được coi là “người đem lại ổn định”, nay có nguy cơ được nhớ đến như nhà lãnh đạo đã đưa nước Nga vào một ngõ cụt lịch sử.

HẾT BÀI VIẾT