Nguyên Quang

CHỮ QUỐC NGỮ CỦA NGƯỜI VIỆT NGÀY NAY ĐƯỢC CÔNG NHẬN LÀ MỘT TRONG 23 NGÔN NGỮ CHÍNH TRÊN THẾ GIỚI TG: Bùi Quang Trị Đó là điều mà hàng trăm dân tộc khác có nằm mơ cũng chưa thấy (kể cả người Thái Lan).  Nên nhớ trước đây người Nhật đã có ý định Latinh hóa tiếng Nhật nhưng đã sớm từ bỏ ý định này và nhất là ông Mao Trạch Đông đã thất bại thảm hại với tư tưởng bành trướng chữ Hán và tiếng Hán của mình bằng các ký âm Latinh. Tất cả mọi âm mưu phủ nhận chữ Quốc Ngữ dưới mọi chiêu bài chính là phản quốc, chống lại dân tộc. Hiện nay trên thế giới người ta thống kê có ít nhất 7.102 ngôn ngữ  được biết đến, trong đó có 23 ngôn ngữ là tiếng mẹ đẻ của cộng đồng có hơn 50 triệu người dùng.  Có 4,1 tỉ người dùng 23 ngôn ngữ này. Tiếng Việt Nam may mắn là một trong số đó. (không thấy tiếng Thái Lan). Trên bản đồ, mỗi ngôn ngữ được đặt trong các đường viền đen và được ghi chú số lượng người bản ngữ (tính bằng triệu) theo quốc gia.  Màu sắc của các quốc gia này cho thấy ngôn ngữ đã ...

THỜI GIAN CHẤT CHỒNG KHÔNG ĐỦ KHẲNG ĐỊNH ĐIỀU NÀO ĐÓ LÀ "CHƠN LÝ", "ĐỊNH MỆNH"!  /1/ Nói ngay, về văn tự (chữ viết). Đây, tính số tròn, chữ Hán đã nghiêm nhiên trở thành văn tự chánh thức đã 2.000 năm (ngàn năm đất nước tự chủ, ngàn năm Bắc thuộc trước đó) trên nước Việt!  Hai-ngàn-năm, hãy nghĩ về thời gian dài khủng khiếp đến vậy, Hán tự đã trở thành "định mệnh", là "chơn lý" phải tuân thủ, không thể thay đổi - đúng không nào? /2/ Có ai dám nghĩ sẽ đến lúc thay đổi "truyền thống" về chữ viết? Hai-ngàn-năm! Vậy mà, cũng giã từ "truyền thống", cùng nhau giã từ, chuyển sang dùng chữ Quốc ngữ làm văn tự chánh thức!  /3/ Tiếng VIỆT của người nước NAM - tôi cảm nhận - mang một bí ẩn kỳ lạ lắm, mang một trọng trách gì đó. Có "truyền thống" nào trong lịch sử vài ngàn năm đất nước này ĐƯỢC TUYÊN BỐ GIÃ TỪ, như chữ viết (Hán tự)?  /4/ Chẳng thể nào có sự giã từ "đột ngột", nếu không có những "KHÁNG THỂ" b...

- Nguyễn Tuấn - “Đó là cội nguồn của tôi, là cha mẹ tôi, những người luôn tự hào là người Việt Nam."  Đúng rồi. Ông Hùng Cao đã tóm tắt một ý tưởng quan trọng cho mọi người Việt Nam ở hải ngoại.  Báo Tuổi Trẻ có trích lời phát biểu cảm động của Hùng Cao trong chuyến trở về Việt Nam lần thứ ba (?): “Đó là cội nguồn của tôi, là cha mẹ tôi, những người luôn tự hào là người Việt Nam. Tôi vẫn luôn nói với mọi người rằng: tôi là người Mỹ, nhưng tôi là người Mỹ gốc Việt. Tức là trái tim tôi thuộc về nước Mỹ, còn dòng máu trong tôi là dòng máu Việt Nam.  Đây là nơi tôi sinh ra. Được trở lại đây, đặc biệt là Quảng Trị, nơi cha tôi sinh ra và lớn lên, có ý nghĩa vô cùng sâu sắc với tôi. Đây thực sự là một hành trình trọn vẹn” [1]. Ông Hùng Cao có đề cập đến thân phụ ông sanh ra ở Quảng Trị. Có lẽ đa số chúng ta biết về Hùng Cao, nhưng ít ai biết đến thân phụ ông. Tuy nhiên, khi ông qua đời, có một trang viết về tiểu sử của ông [2] mà tôi tóm lược để chia sẻ với các bạn dưới đây. ■ ...

KỂ CHUYỆN CHO MẤY CHÁU ÍT HIỂU BIẾT - Hà Nhật Tân - (bài khá dài ) Bữa nay Chúa Nhật, nhân việc nghỉ xả hơi giữa buổi, bèn viết vài dòng nói về vụ phân biệt vùng miền.  Đây là việc mà tui nghĩ là tui phải có đôi lời, vì tui là dân Bắc kỳ chính hiệu, lại ăn cơm, uống nước Nam kỳ suốt gần 47 năm qua, cho nên tự tin là có đôi chút hiểu biết để nói vài điều. Vừa rồi có 1 em (/cháu) trai lên mạng chê và mạt sát “dân miền Nam” thậm tệ, khiến cho dân mạng nổi sóng. Thật ra điều đó là sai hoàn toàn. Bài viết này không phải để mắng mỏ hay trách tội cháu trai kia, mà để nói vài điều chính tôi, mắt thấy tai nghe mà thôi. Tôi theo gia đình vô Rạch Giá từ năm 4 tuổi, vào khoảng tháng 10 năm 1980, cái tuổi mà không nhiều đứa bé hiểu chuyện; nhưng tôi, chắc không giống ai, mà đã nhớ những chuyện từ lúc 2 tuổi, đi mẫu giáo trường làng ra sao, lớp có bao nhiêu bạn, hay mặc áo gì đến lớp, đến bây giờ tôi vẫn kể vanh vách. Cả cái nhà vách nện đất của ông bà nội, hàng xoan, cây cau, giếng nước; cây nà...

MẠN ĐÀM VỀ NGƯỜI VIỆT Sáng nay cà phê với Tư Hùng - một nhà giáo dạy Tiểu học ở Sài Gòn từ trước 1975. Nhiều chuyện rất vui. Tư Hùng bảo, ngày nào tui cũng đọc hết bài trên facebook của Thầy, nhưng hổng dám bình luận. Bài về Sài Gòn hay lắm đó!  Rồi đột nhiên Tư Hùng bảo, Thầy nghiên cứu Tâm lý người đời, Thầy nói thật ngắn gọn, đặc điểm người Bắc - Trung- Nam có gì khác nhau? Mình hơi bối rối, vì thực ra mình chưa có nghiên cứu đề tài này. Nhưng bằng trải nghiệm, cảm nhận trực giác, buột miệng nói: Người Bắc trọng LỄ, Người Trung trọng DỤC, Người Nam trọng TÌNH. Tư Hùng vỗ đùi, hay! Trúng đó Thầy! Ở đất Sài Gòn này Tư Hùng tiếp xúc với đủ các loại người Bắc- Trung- Nam, thấy cái đó trúng lắm. Mình vui bất ngờ, giải tích thêm:  - “Duy LỄ” là trọng lễ nghi, hình thức, phép tắc, thưa gửi, bẩm báo, hay xét nét từng cử chỉ, lời nói, ăn mặc… - “Duy DỤC” là nhiều tham vọng, ham muốn, phấn đấu, quyết liệt tranh giành vươn lên… - “Duy TÌNH” là coi trọng đời sống tình cảm, dễ đồng cảm,...

- Nguyễn Ngọc Quỳnh - VÌ SAO NGƯỜI CHĂM BANI KIÊNG THỊT HEO? Câu chuyện ẩn chứa triết lý sâu xa, khác hoàn toàn với Hồi giáo Islam Nhiều người thấy người Chăm Bani không ăn thịt heo, rồi nghĩ ngay: "Ắt là Hồi giáo." Sai hoàn toàn.  Cùng một kết quả, nhưng lý do khác nhau từ gốc rễ. Và câu chuyện đằng sau điều kiêng kỵ đó mới thật sự đáng đọc. HIỂU CẤU TRÚC VĂN HÓA CHĂM TRƯỚC Người Chăm có hai cộng đồng tôn giáo song hành từ hàng trăm năm: Awal - Chăm Bani - đại diện nguyên lý Nữ - Âm - Vợ Ahiér - Chăm Balamon - đại diện nguyên lý Nam - Dương - Chồng Hai bên khác biệt về giáo lý, nhưng gắn bó như âm và dương, không thể tách rời. Cùng nhau tạo nên sự hài hòa toàn diện trong đời sống tinh thần của người Chăm tại Ninh Thuận và Bình Thuận. Đây là cấu trúc lưỡng hợp độc đáo, không tôn giáo nào khác trên thế giới có được. Và chính trong cấu trúc đó, câu chuyện về con heo, con dông và cây tre ra đời. TRUYỆN KỂ - THỬ THÁCH TRÊN CON ĐƯỜNG LÊN THÁP Xưa kia, thầy Po Rathun-lak dạy đạo ch...

 Người Nam cần biết sử Nam: CÔNG TRẠNG TO LỚN CỦA NÀNG NGỌC VẠN: MỞ ĐẦU VIỆC ĐỊNH CÕI NƠI MIỀN CHÂU THỔ ĐỒNG NAI - CỬU LONG !  * Chỉ 134 NĂM (tính từ 1623 khi có mặt di dân người Việt tại vùng Thủy Chân Lạp, đến 1757). Nếu tính từ "cột mốc" chánh thức đặt chủ quyền đầu tiên nơi Thủy Chân Lạp vào năm 1698 cho tới năm 1757 hoàn tất xác lập chủ quyền toàn vùng, CHỈ KHOẢNG 60 NĂM THÔI, MÀ SÁP NHẬP ĐƯỢC TOÀN MIỀN CHÂU THỔ VÀO LÃNH THỔ NƯỚC NAM!  MỘT TỐC ĐỘ NHANH KỶ LỤC TRONG DÒNG SỬ ĐỊNH CÕI, được xác lập bởi dòng tộc các CHÚA NGUYỄN!  /1/ Sẵn nhắc câu chuyện được nhắc đi nhắc lại về nàng Huyền Trân đầu thế kỷ 14.  Năm 1306, sính lễ cầu hôn của vua Chế Mân của nước Chiêm Thành để đưa nàng Huyền Trân về làm vợ là dâng đất châu Ô, châu Rí (dùng chữ Hán thì KHÔNG có âm HV gọi "Rí" mà chỉ có "Lý"), nói theo tên sau này cho dễ hình dung là đất Quảng Trị, Thừa Thiên.  Trước kia, năm 1069 vùng đất Quảng Bình (thuộc Chiêm Thành) sáp nhập vào triều đình nhà Lý. Như vậy ...

"NGÀN" PHONG PHÚ HƠN HẲN SO VỚI "NGHÌN"!  Trong nước VN thời bây giờ, nhiều người rơi vào sự lẫn lộn, tưởng "NGÀN" là cách nói chỉ trong nam, còn "NGHÌN" ngoài bắc. Hoàn toàn KHÔNG phải như vậy. /1/ Mời quí bạn coi:  Ninh Kiều chi huyết thành xuyên, lưu tinh vạn lý; 寧 橋 之 血 成 川, 流 腥 萬里; Tốt Động chi thi tích dã, di xú thiên niên. 窣 洞 之 屍 積 野 ，遺 臭 千 年 。(trích "Bình Ngô đại cáo"). Bản dịch của nhà văn Ngô Tất Tố: "Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh trôi vạn dặm Tốt Động thây chất đầy nội, nhơ để ngàn năm" (*) Thấy gì? Âm HV "thiên niên" được dịch là "NGÀN NĂM" (không "nghìn năm")! Người dịch, Ngô Tất Tố (1893-1954), là người miền Nam chăng? Không phải. Ông là người Hà Nội miền Bắc.  2/ "NGÀN" là cách dùng không phải chỉ trong Nam mà cả ngoài Bắc. Để chỉ số lượng, gọi "ngàn" hoặc gọi "nghìn" (chữ Nôm: 𠦳, tiếng thuần Việt). Nhưng, "nghìn" chỉ được dùng khi nói...

VÌ SAO GIỌNG MIỀN NAM KHÁC MIỀN BẮC VÀ SỰ ĐỒNG NHẤT THÚ VỊ CỦA MIỀN TÂY - Đinh Đức Đoàn - Sự khác biệt giọng nói giữa các vùng miền không phải là sai hay đúng, mà là kết quả tự nhiên của lịch sử di cư, giao thoa văn hóa và cách con người thích nghi với môi trường sống khác nhau. 1. GIỌNG MIỀN NAM VÀ MIỀN BẮC: KHÁC NHAU VÌ CÁCH SỐNG KHÁC NHAU Miền Bắc là vùng làng xã ổn định hàng nghìn năm. Người ta sống quây quần, quan hệ họ hàng – làng xóm chặt chẽ, nên giọng nói được giữ gìn rất kỹ, phân biệt rõ từng dấu, từng âm để giữ chuẩn mực, tôn ti. Miền Nam thì khác. Đây là vùng đất mới, nơi lưu dân từ nhiều miền kéo vào sinh sống chung với người Hoa, người Khmer. Trong môi trường làm ăn, khai khẩn, buôn bán, điều quan trọng nhất là nói sao cho nhanh, gọn và ai cũng hiểu. Từ đó, giọng miền Nam hình thành hai đặc điểm rõ rệt: - Dấu hỏi và dấu ngã có xu hướng ít phân biệt rõ như ngoài Bắc: Không phải vì “không biết nói”, mà vì trong môi trường đa tộc người, việc đơn giản hóa cách nói giúp giao t...

GÁI HÀ NỘI QUA CẢM NGHĨ CỦA TRAI SÀI GÒN. Vào truyện. Mẹ tôi nể phục mấy cô gái Hà Nội lắm. Dưới con mắt của người nhà quê ra Hà Nội làm việc vặt, bà thấy các thiếu nữ nơi đây ứng xử khôn khéo, nói năng lễ độ, và khuôn phép lắm. Đó là chưa kể thêu thùa may vá, nữ công gia chánh… Nói chung là đảm. Mỗi khi thấy mấy cô Sài Gòn tân thời quá, tự nhiên quá, bà lại chép miệng, con gái Hà Nội đâu có thế. Bà nói riết, nói riết… khiến tôi ngờ… bà muốn thằng con của bà nên đi tìm một thiếu nữ Hà Nội. Nhưng thế giới của tôi lại khác. Tôi sinh ra ở Sài Gòn, lớn lên ở Sài Gòn, bạn bè Sài Gòn, trong đầu tôi, nếu có, cũng chỉ là con gái Sài Gòn cho hợp… thủy thổ. Mà con gái Bắc (di cư 54) hồi đó gớm lắm, vờn qua vờn lại, làm duyên, đá lông nheo, õng ẽo làm điêu đứng con trai Nam Kỳ đến là khổ. Một thanh niên xứ Biên Hòa đã phải cay đắng thế này: Em nhớ giữ tính tình con gái Bắc Nhớ điêu ngoa nhưng giả bộ ngoan hiền, Nhớ khiêm nhường nhưng thâm ý khoe khoang, Nhớ duyên dáng ngây thơ mà xảo quyệt… Tôi k...

 Hay quá  !!! Đúng  quá đúng! Không còn nhớ ai là người đầu tiên dịch “Gone with the wind” thành “Cuốn theo chiều gió” nhưng vị nào dịch câu này hẳn nhiên là bậc thượng thừa về ngôn ngữ nói chung và rất giỏi tiếng Việt nói riêng. Ông Huỳnh Phan Anh cũng khắc tên mình vào bảng mạ vàng khi dịch “For whom the bell tolls” thành “Chuông nguyện hồn ai” (phải là “nguyện”, chứ không phải “gọi” – như các bản dịch sau 1975, nghe mới “đã” và mới đúng với ý như câu chuyện của tác phẩm Hemingway). Cụ Bùi Giáng cũng thuộc vào nhóm người “giáng thế” khi dịch “Terre des Hommes” (Vùng đất của người) thành “Cõi người ta”. Cụ Phạm Duy là một bậc tài hoa xuất chúng nữa với các tác phẩm chuyển ngữ lời Việt. Ca khúc “The house of the rising sun” đã được cụ chuyển thành “Chiều vàng dưới mái nhà tranh”. So sánh từng câu từng từ trong các ca khúc chuyển ngữ của thiên tài Phạm Duy, không thể nói gì hơn ngoài sự kính phục tột bậc. Trong Love Story, ca khúc rất phổ biến Sài Gòn thập niên 1970 mà cụ ...

 SỨC HẤP DẪN CỦA VĂN HÓA - Võ Xuân Sơn - Ba tôi là dân miền Nam tập kết, mẹ tôi người Bắc, tất cả anh em tôi đều nói giọng Bắc, kể cả em gái tôi, vô Sài Gòn từ năm 3 tuổi. Tôi có khá nhiều bạn, là con nhà miền Nam, cả cha lẫn mẹ đều là người miền Nam, và các con được sinh ra trên đất Bắc, đều nói giọng Bắc. Sếp tôi sinh ra ở miền Nam, rồi theo cha mẹ tập kết ra Bắc năm 9 tuổi, sếp tôi nói giọng Nam, nhưng tất cả các em của sếp sinh ra ở miền Bắc đều nói giọng Bắc. Có khá nhiều gia đình tôi biết đều như vậy. Năm 1975 tôi vô Sài Gòn, tôi hết sức ngạc nhiên khi có nhiều người sinh ra và lớn lên ở Sài Gòn nhưng lại nói giọng Bắc. Nếu là dân Xóm Mới hay Hố Nai, Gia Kiệm… thì chuyện này không lạ. Nhưng có nhiều người, gia đình sống trong xóm người Nam, đi học với bạn bè người Nam, nhưng vẫn nói giọng Bắc. Một số người là con nhà miền Bắc vô Nam lúc còn nhỏ, hoặc được sinh ra ở trong Nam, nói giọng Nam, nhưng khi về nhà, hay có lúc nào đó, thì lại nói giọng Bắc. Có lẽ họ nói giọng Nam là ...

 Quyền lực Miền Nam  Tại sao vua Gia Long và Tả Quân Lê Văn Duyệt bị cào cào châu chấu nó tấn công? Vì vua Gia Long và Tả Quân Lê Văn Duyệt đại diện cho quyền lực chánh trị và kinh tế của Miền Nam chúng ta. Muốn hạ nó thì đánh gục đầu nó, moi ông bà nó ra kết tội chửi cha nó! Miền Nam từ lâu trong lịch sử Việt Nam đã là một thế lực kinh tế và chánh trị riêng biệt. Vua Gia Long dựa vô dân Miền Nam mà trung hưng, nhờ tiềm lực kinh tế và đại thần, binh lính Miền Nam mà lập ra vương triều Nguyễn. Rồi cũng từ những đạo quân này tiến ra Bắc Hà bình định xứ Bắc. Quân Nam về Thăng Long là cái khó chịu nhứt của sĩ phu Bắc Hà. Khi quyền lực chánh trị bị vuột mất khỏi Thăng Long và vô Huế, vô Sài Gòn Gia Định là cái nhục của những người theo tư tưởng "Anh Cả". Trong một buổi lễ kỷ niệm 500 năm ngày sanh Chúa Tiên Nguyễn Hoàng mới đây với chủ đề "theo dấu chân người mở cõi" thấy một MC lên ngâm hai câu sau: "Từ thuở mang gươm đi mở cõi Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long....

Tâm Lý Đàng Ngoài và Lòng Tự Hào Đàng Trong: Vì Sao Người Dân Miền Nam Không Ngại Nói Ra Quê Của Mình? Sự phân biệt vùng miền, đặc biệt là nỗi sợ bị định kiến về nơi chốn sinh ra, dường như là một gánh nặng tâm lý mà chỉ những người mang trong mình sự phức tạp lịch sử của Đàng Ngoài (Bắc Hà) mới thực sự cảm thấy. Ngược lại, đối với người dân Đàng Trong (miền Nam), tinh thần về quê hương là một sự tự hào mãnh liệt và không cần che giấu. Tâm lý e ngại bị phân biệt vùng miền ở một bộ phận người Bắc xuất phát từ chính lịch sử ngàn năm tập trung quyền lực và sự phân hóa xã hội gay gắt của chế độ phong kiến: Bắc Hà là cái nôi của các triều đại, nơi đặt Kinh đô và các trung tâm giáo dục—quyền lực. Sự phân biệt thường xoay quanh nguồn gốc địa lý quyết định địa vị và uy tín cá nhân. Nỗi sợ bị đánh giá qua giọng nói, phong tục, hay xuất thân là hệ quả của một xã hội nặng về uy quyền và sự chuẩn mực. Khi đất nước trải qua chiến tranh và chia cắt, nỗi sợ mất đi sự "chính thống" và bị đán...

ĐÃ ĂN HỘT GẠO CỦA MIỀN NAM, ĐỪNG GIỞ GIỌNG VÔ ƠN!… Xưa rày dân Nam Kỳ và dân Ngũ Quảng chưa bao giờ dám mạnh miệng mà nói đất Nam Kỳ là đất được thiên nhiên ưu đãi, bị dân người ta sống đây xưa giờ, ưu đãi hay không thì người ta quá rõ.  Chỉ có đám người tới đây sau khi ông bà của đất Nam Kỳ đã hoàn tất xong công việc khai khẩn lập làng lập chợ, đám này mới trơ trẽn tuyên truyền câu nói đó, một số thì do không hiểu về Nam Kỳ, số còn lại .... Cốt là để chối bỏ công sức tiền nhơn ta đã đổ xương đổ máu cho mảnh đất này! Cốt là để thế hệ mai sau quên đi ơn đức của tiền nhơn đất Nam Kỳ đã cống hiến cuộc đời lao khổ của mình cho mảnh đất này.  Cốt là để làm mờ đi sự ảnh hưởng vô cùng lớn lao của những người đi định cõi năm xưa bao gồm: dân Thuận Quảng (dân xứ Đàng Trong vào khai hoang), các sắc dân khác như Chân Lạp, Chăm Pa , dân Stieng, dân Minh hương. Nhiều khi nghe người ta nói đất Nam Kỳ thiên nhiên ưu đãi mà lòng tui thấy đau, công sức tiền nhơn trầy vi tróc vẩy vì mảnh đất "r...

SÀI GÒN- TỪ NHỮNG TIẾNG RAO… Nguyễn minh Chí Có thể nhận ra một Sài Gòn năng động, chân chất và mến khách không khó khăn gì từ những tiếng rao quen thuộc trên hè phố. Món ăn từ sang đến hèn từ Á đến Âu cực kỳ phong phú, và ngay cả những món ăn tưởng chừng như quý-sờ-tộc, vẫn xuất hiện trong thực đơn ăn vặt hè phố… Có những tiếng rao hài hước, có những giọng mời rất đỗi ngọt ngào và những thức ăn món uống đầy thông minh sáng tạo… Trung Quốc đất rộng người hẹp, có trên 5.000 món ăn. Âu Mỹ có gần 500 món. Việt nam, chưa lớn bằng tỉnh Quảng Đông của Tàu, nhưng có đến hơn 1.500 món ăn… Quả là một con số ấn tượng! LỊCH SỬ “QUÀ VẶT” SÀI GÒN VỚI NGƯỜI HOA… Món ăn vặt, có gần như đồng thời với sự hiện diện của Chợ, hẳn rồi… nhưng thoạt đầu chỉ xuất hiện vào buổi họp chợ sớm tinh mơ và mang tính dành cho việc khách đi chợ mua bán lót lòng hơn là “hằm bà l...