FB. Nguyễn Chương-Mt: "NGÀN" PHONG PHÚ HƠN HẲN SO VỚI "NGHÌN"!

"NGÀN" PHONG PHÚ HƠN HẲN SO VỚI "NGHÌN"! 

Trong nước VN thời bây giờ, nhiều người rơi vào sự lẫn lộn, tưởng "NGÀN" là cách nói chỉ trong nam, còn "NGHÌN" ngoài bắc. Hoàn toàn KHÔNG phải như vậy.

/1/ Mời quí bạn coi: 

Ninh Kiều chi huyết thành xuyên, lưu tinh vạn lý; 寧 橋 之 血 成 川, 流 腥 萬里;

Tốt Động chi thi tích dã, di xú thiên niên. 窣 洞 之 屍 積 野 ，遺 臭 千 年 。(trích "Bình Ngô đại cáo").

Bản dịch của nhà văn Ngô Tất Tố:

"Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh trôi vạn dặm

Tốt Động thây chất đầy nội, nhơ để ngàn năm" (*)

Thấy gì? Âm HV "thiên niên" được dịch là "NGÀN NĂM" (không "nghìn năm")! Người dịch, Ngô Tất Tố (1893-1954), là người miền Nam chăng? Không phải. Ông là người Hà Nội miền Bắc. 

2/ "NGÀN" là cách dùng không phải chỉ trong Nam mà cả ngoài Bắc.

Để chỉ số lượng, gọi "ngàn" hoặc gọi "nghìn" (chữ Nôm: 𠦳, tiếng thuần Việt). Nhưng, "nghìn" chỉ được dùng khi nói về số lượng; trong khi đó, "Ngàn" phong phú hơn trong cách dùng! 

"NGÀN" còn được dùng trong "núi ngàn", "đại ngàn" (không ai gọi "núi nghìn", "đại nghìn" hết trơn), ở đây viết 岸 ("ngàn").

"NGÀN" còn được dùng trong cách nói "Ngàn dâu xanh ngắt một màu. Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai", "ngàn lau" (không gọi "nghìn lau", không gọi "nghìn dâu xanh ngắt..."), ở đây viết 𡶨 ("ngàn").

Thành thử một nhà văn giỏi chữ nghĩa như Ngô Tất Tố chọn "NGÀN" (không phải "nghìn"), mang giá trị biểu cảm rộng hơn, phong phú hơn! 

* CHÚ Ý: Đâu nói "ngàn" ở đây chỉ là một ngàn. Trong bài, tôi ghi chú chữ Nôm viết khác nhau. 

Cái hay là âm đọc "NGÀN", trong tiếng Việt, rất phong phú (trong khi "nghìn" chỉ mang nghĩa thuộc về số lượng).

Về việc chỉ số lượng, ngay người ngoài Bắc như nhà văn Ngô Tất Tố cũng gọi NGÀN (không phải bắt buộc gọi "nghìn")!

--------------------------

(*) Đọc dẫn nguồn từ website, ghi ở cmt. 

Hình ảnh : Nhà văn Ngô Tất Tố ; Trận chiến Ninh Kiều - Tốt Động đánh thắng Hán tộc (nhà Minh).

Trên bản đồ, ghi "Tây Đô" tức Thanh Hóa, nghĩa quân Lam Sơn từ đây tấn công ra Đông Quan (tên gọi của Thăng Long, dưới thời nhà Minh). 

.[À, nói thêm cho vui: hồi thập niên 50 của thế kỷ 20, Cần Thơ được gọi "Tây Đô", nơi đây địa danh lịch sử Ninh Kiều được đặt tên cho một bến sông, "bến Ninh Kiều"]

Link: https://www.facebook.com/share/1Pz17UJzD5/