KS. Lê Quốc Ca: KHÔNG CÓ CHIẾN THẮNG NÀO CHO NƯỚC NGA

KHÔNG CÓ CHIẾN THẮNG NÀO CHO NƯỚC NGA

Tác giả: Kỹ sư Lê Quốc Ca

9/1/2025

Không tồn tại con đường thực tế nào có thể đưa Nga đến một “chiến thắng” đúng nghĩa trong cuộc chiến tại Ukraine, cũng như không có kịch bản khả tín nào cho phép Tổng thống Vladimir Putin bảo toàn trọn vẹn các tham vọng chiến lược ban đầu của mình. Gần bốn năm sau khi chiến tranh nổ ra, những gì Nga đạt được về mặt lãnh thổ là có thật, nhưng cái giá phải trả – về quân sự, kinh tế, chính trị và vị thế quốc tế – đã vượt xa mọi lợi ích có thể biện minh.

CHIẾM ĐƯỢC MỘT PHẦN LÃNH THỔ, KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI CHIẾN THẮNG CHIẾN LƯỢC

Trong năm 2025, Nga chiếm thêm hơn 5.600 km² lãnh thổ Ukraine – mức tăng lớn nhất kể từ năm đầu tiên của cuộc chiến. Tuy nhiên, con số này cần được đặt trong tương quan chiến lược: nó không làm thay đổi cán cân quyền lực tổng thể, không phá vỡ năng lực kháng cự của Ukraine, và càng không buộc Kyiv phải chấp nhận các điều kiện chính trị cốt lõi của Moscow.

Nga tiếp tục tiến chậm tại Donetsk và một số khu vực khác bằng chiến thuật tiêu hao: các đợt tấn công bộ binh quy mô nhỏ, sử dụng drone trinh sát – tấn công và bom dẫn đường nhằm bào mòn phòng tuyến Ukraine. Cách tiếp cận này có thể tạo ra “thành quả bản đồ”, nhưng không tạo được đột phá chiến dịch hay chiến lược. Trong khi đó, Ukraine vẫn duy trì khả năng phòng thủ chiều sâu, thậm chí phản công cục bộ ở một số hướng, chứng tỏ Nga chưa bao giờ đạt được ưu thế áp đảo mang tính quyết định.

TỔN THẤT QUÂN SỰ: THẮNG LỢI CHIẾN THUẬT BẰNG SỰ SUY KIỆT DÀI HẠN

Ước tính hơn 1,2 triệu binh sĩ Nga thương vong (chết và bị thương) kể từ năm 2022 không chỉ là một con số nhân đạo khủng khiếp, mà còn là chỉ dấu của một cuộc chiến vượt quá khả năng chịu đựng dài hạn của nhà nước Nga. Mức tổn thất hàng nghìn người mỗi tháng phản ánh sự cạn kiệt về chất lượng nhân lực, sự phụ thuộc ngày càng lớn vào lính động viên và lực lượng dự bị có huấn luyện hạn chế.

Quan trọng hơn, Nga đang “mua” từng kilomet lãnh thổ bằng chính tương lai quân sự của mình. Một quân đội hao mòn như vậy sẽ gặp khó khăn nghiêm trọng trong việc răn đe NATO, bảo vệ các biên giới khác, hay duy trì vị thế cường quốc quân sự toàn cầu trong thập kỷ tới.

THAM VỌNG BAN ĐẦU CỦA PUTIN TỪ CHIẾN LƯỢC TỐI ĐA SANG MỤC TIÊU TỐI THIỂU

Các mục tiêu ban đầu của Điện Kremlin – lật đổ chính quyền Kyiv, “phi quân sự hóa”, “phi phát xít hóa” Ukraine, kiểm soát toàn bộ Donbas và tái định hình trật tự an ninh châu Âu – về thực chất đã thất bại. Hiện nay, Nga chỉ kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine và ngay cả những mục tiêu thu hẹp như chiếm toàn bộ tỉnh Donetsk cũng chưa hoàn thành sau nhiều năm giao tranh ác liệt.

Việc Nga buộc phải tham gia các cuộc đàm phán hòa bình có sự bảo trợ của Mỹ và châu Âu – với trọng tâm là bảo đảm an ninh dài hạn cho Ukraine – cho thấy sự đảo chiều căn bản: từ thế áp đặt sang thế mặc cả. Bất kỳ thỏa thuận nào có thể đạt được trong nửa đầu năm 2026, nếu có, đều sẽ mang tính nhượng bộ đối với Moscow, chứ không phải là sự công nhận một chiến thắng toàn diện.

MẶT TRẬN QUỐC TẾ - MẠNG LƯỚC ĐỒNG MINH CỦA NGA BỊ MẤT VÀ RẠN NỨT

Cuộc chiến Ukraine không chỉ diễn ra trên chiến trường, mà còn làm xói mòn nghiêm trọng môi trường địa – chính trị xung quanh Nga. Nhiều chính phủ thân Nga ở các khu vực khác nhau đã sụp đổ hoặc buộc phải điều chỉnh lập trường dưới áp lực nội bộ và quốc tế. Những sự kiện như các tàu chở dầu của Nga bị bắt giữ, chuỗi cung ứng năng lượng bị gián đoạn, hay các lệnh trừng phạt được thực thi ngày càng chặt chẽ cho thấy Moscow không còn khả năng bảo vệ lợi ích kinh tế – chiến lược của mình ngoài biên giới.

Nga ngày càng bị đẩy vào trạng thái “cường quốc bị vây hãm”, phụ thuộc nặng nề vào một số đối tác hạn chế, đặc biệt là Trung Quốc, trong khi ảnh hưởng tại châu Âu gần như bị triệt tiêu. Đây là một thất bại chiến lược mang tính cấu trúc, không thể đảo ngược bằng vài thắng lợi quân sự cục bộ.

KINH TẾ VÀ TƯƠNG LAI CỦA NƯỚC NGA RẤT ĐEN TỐI: CÁI GIÁ LỊCH SỬ KHI NƯỚC NGA CHỌN PUTIN LÀM TỔNG THỐNG.

Về dài hạn, triển vọng của Nga là u ám. Kinh tế đang trượt dần vào trạng thái trì trệ với tăng trưởng dự báo chỉ 0,5–1,5% trong năm 2026. Ngành dầu khí – trụ cột ngân sách – suy yếu do giá thấp, trừng phạt và mất thị trường. Lạm phát cao, thuế gia tăng và chi tiêu quân sự chiếm tới khoảng 40% ngân sách nhà nước tạo ra một cấu trúc kinh tế méo mó, hy sinh phát triển dân sự cho chiến tranh.

Chiến tranh kéo dài làm cạn kiệt nguồn lực, gia tốc khủng hoảng nhân khẩu học và đẩy Nga vào tình trạng cô lập quốc tế ngày càng sâu. Putin có thể duy trì quyền lực trong ngắn hạn thông qua tuyên truyền và đàn áp, nhưng điều đó không thay đổi được thực tế: nước Nga hậu chiến sẽ yếu hơn, nghèo hơn và phụ thuộc hơn so với trước năm 2022.

TÓM LẠI SAU GẦN 4 NĂM CHIẾN TRANH VÀ ĐÂY LÀ HẬU QUẢ

Cuộc chiến Ukraine không mang lại vinh quang lịch sử hay vị thế đế quốc mới cho Nga. Ngược lại, nó phơi bày giới hạn quyền lực của một cường quốc đang suy giảm và đặt lên vai dân tộc Nga một gánh nặng lâu dài. Trong lịch sử, những cuộc chiến không có lối thoát chiến lược thường không kết thúc bằng chiến thắng, mà bằng sự hao mòn âm thầm – và Nga dưới thời Putin đang đi đúng vào quỹ đạo đó.