Bài viết này em viết trong " thế giới phẳng" , các cụ nên đọc . Vì sao chúng ta ủng Hộ Ukraine, ủng hộ những quốc gia viện trợ cho họ?
🐢🐢🐢🐢🐢🐢🐢🐢🐢
Điều 51 Hiến chương Liên Hợp Quốc và sự khác biệt căn bản giữa Nga – Mỹ – NATO trong chiến tranh hiện đại
Vì sao Nga bị lên án dữ dội, còn Mỹ thì không, dù Mỹ từng tiến hành nhiều chiến dịch quân sự ở nước ngoài?
Câu hỏi này thường được đặt ra như một nghịch lý đạo đức.
Một cách đơn giản, nhiều người trả lời rằng: vì Mỹ mạnh, vì phương Tây đạo đức giả, vì trật tự quốc tế thiên lệch.
Những yếu tố này không hoàn toàn sai, nhưng không phải là cốt lõi của vấn đề.
Điểm khác biệt then chốt giữa Nga và Mỹ không nằm ở sức mạnh, mà nằm ở cách họ sử dụng hoặc phá hủy tính chính danh pháp lý của luật quốc tế, đặc biệt là Điều 51 Hiến chương Liên Hợp Quốc.
Mỹ không luôn đúng, nhưng Mỹ cố gắng hành động trong khung pháp lý quốc tế, ngay cả khi lách luật hoặc diễn giải rộng.
Nga thì khác: Nga bẻ cong, xuyên tạc và phá vỡ cấu trúc nền tảng của Điều 51, biến quyền tự vệ thành vỏ bọc cho chiến tranh xâm lược kiểu đế quốc.
Điều 51 Hiến chương LHQ, trụ cột của trật tự an ninh quốc tế hiện đại
Điều 51 quy định:
" Không có điều gì trong Hiến chương này làm phương hại đến quyền tự vệ cá nhân hoặc tập thể vốn có của các quốc gia thành viên, nếu xảy ra một cuộc tấn công vũ trang chống lại một thành viên Liên Hợp Quốc, cho đến khi Hội đồng Bảo an thực hiện các biện pháp cần thiết để duy trì hòa bình và an ninh quốc tế".
2 điểm then chốt trong điều khoản này:
1. Quyền tự vệ là quyền có điều kiện, không phải quyền tuyệt đối.
2. Chỉ được kích hoạt khi đã xảy ra một cuộc tấn công vũ trang thực tế.
Điều 51 chính là:
Nền tảng pháp lý của Điều 5 NATO
Cơ sở của Điều 42(7) EU
Khung pháp lý cho các liên minh phòng thủ song phương và đa phương
Không có Điều 51, mọi liên minh quân sự đều trở thành bất hợp pháp.
Vì vậy, chính các cường quốc, đặc biệt là Mỹ có lợi ích sống còn trong việc duy trì Điều 51, dù đôi khi diễn giải nó theo cách có lợi cho mình. Cho nên mọi tổng thống Mỹ đều kêu gọi phải tuân thủ hiến chương LHQ thông Qua luật quốc tế là vậy, bởi vì nó là nền tảng sức mạnh liên minh của Mỹ. 90% các điều luật và bản chất luật pháp quốc tế thông qua LHQ đều giống luật pháp và hiến pháp Hoa Kỳ.
Hai hình thức tự vệ được công nhận theo Điều 51.
1. Tự vệ cá nhân. Một quốc gia bị tấn công vũ trang có quyền:
Đáp trả quân sự
Bảo vệ lãnh thổ, dân thường
Bảo vệ lực lượng vũ trang và hạ tầng chiến lược
2. Tự vệ tập thể
Quốc gia bị tấn công có quyền:
Yêu cầu quốc gia khác hỗ trợ quân sự
Thiết lập liên minh phòng thủ
Đây chính là cơ sở pháp lý khiến viện trợ vũ khí cho Ukraine không bị coi là tham chiến.
NATO có thể tồn tại hợp pháp trong hệ thống LHQ
🐢🐢🐢🐢
Điều kiện bắt buộc để viện dẫn Điều 51 (án lệ và thông lệ quốc tế)
Không phải cứ viện dẫn là hợp pháp.
Theo án lệ Tòa Công lý Quốc tế và thực tiễn quốc tế, 4 điều kiện cốt lõi phải được đáp ứng đồng thời:
1. Phải có tấn công vũ trang thực sự nhưng không bao gồm:
Đe dọa chính trị
Trừng phạt kinh tế
Cạnh tranh chiến lược
Ý định tương lai
Mà Phải là:
Tấn công quân sự
Xâm lược
Đánh vào lãnh thổ, lực lượng, dân thường hoặc hạ tầng chiến lược
2. Tính cần thiết
Không còn biện pháp hòa bình hiệu quả
Vũ lực là biện pháp cuối cùng
3. Tính tương xứng
Đáp trả chỉ nhằm loại bỏ mối đe dọa
Không mở rộng vô hạn
Không vượt mục tiêu tự vệ
4. Nghĩa vụ báo cáo Hội đồng Bảo an
Thông báo ngay lập tức
HĐBA có quyền tiếp quản trách nhiệm
🐢
Điều 51 không cho phép điều gì?
Chiến tranh phòng ngừa
Thay đổi chế độ
Sáp nhập lãnh thổ
Chiếm đóng lâu dài ngoài mục tiêu tự vệ
Đây là ranh giới đỏ. Vượt qua ranh giới này, tự vệ biến thành xâm lược. Định Nghĩa chiến tranh xâm lược nó nằm ở đây.
Vùng xám của Điều 51 và cách các cường quốc lách luật. Trong thực tiễn hiện đại, một số khái niệm gây tranh cãi xuất hiện:
Tự vệ chống khủng bố xuyên biên giới ( như Mỹ bất Maduro vậy, nó rơi vào vùng xám pháp lý của luật quốc tế, nó có sai nhưng vẫn có đúng )
Tự vệ mở rộng
Tự vệ tập thể gián tiếp
Đây là vùng xám pháp lý, nơi luật quốc tế khó hoàn thiện do xung đột lợi ích giữa các cường quốc.Tuy nhiên, vùng xám không đồng nghĩa với vô luật. Nó vẫn có giới hạn.
🐢🐢🐢🐢
Trường hợp viện dẫn Điều 51 được công nhận rộng rãi
NATO và Mỹ (2001):
Mỹ bị tấn công vũ trang ngày 11/9
Báo cáo HĐBA
NATO kích hoạt Điều 5
Mục tiêu: al-Qaeda và Taliban che chở khủng bố. Đây là ví dụ sách giáo khoa về tự vệ tập thể hợp pháp.
🐢🐢🐢
Ukraine (2022)
Ukraine bị xâm lược
Viện dẫn Điều 51 hợp pháp
Yêu cầu viện trợ quân sự
Viện trợ vũ khí không bị coi là tham chiến
Vì sao Ukraine yêu cầu và nhận viện trợ vũ khí là HOÀN TOÀN HỢP PHÁP theo luật quốc tế?
Một trong những lập luận phổ biến nhất của Nga và các kênh tuyên truyền thân Nga là:
“Viện trợ vũ khí cho Ukraine đồng nghĩa với tham chiến”.
Lập luận này sai hoàn toàn về mặt pháp lý, và đi ngược lại chính cấu trúc của Điều 51 Hiến chương Liên Hợp Quốc.
1. Ukraine có đầy đủ quyền tự vệ hợp pháp theo Điều 51
Điều 51 cho phép:
Tự vệ cá nhân
Tự vệ tập thể, khi một quốc gia bị tấn công vũ trang
Thực tế không thể tranh cãi:
Ukraine bị xâm lược quân sự toàn diện
Lãnh thổ, dân thường, lực lượng vũ trang và hạ tầng chiến lược bị tấn công
Do đó:
Ukraine có quyền sử dụng vũ lực để tự vệ
Ukraine có quyền yêu cầu quốc gia khác hỗ trợ quân sự. Đây không phải xin phép NATO, mà là quyền pháp lý của một quốc gia bị xâm lược.
2. Viện trợ vũ khí là thực thi quyền tự vệ tập thể, không phải tham chiến.
Theo thông lệ quốc tế và án lệ:
Viện trợ vũ khí
Huấn luyện quân sự
Chia sẻ thông tin tình báo
Hỗ trợ hậu cần
KHÔNG thể cấu thành hành vi tham chiến, nếu quốc gia viện trợ:
Không đưa quân trực tiếp tham gia giao chiến
Không chỉ huy tác chiến trên chiến trường
Không tham gia vào chuỗi quyết định sử dụng vũ lực
Các quốc gia viện trợ chỉ đang thực hiện quyền tự vệ tập thể theo Điều 51, thay mặt cho quốc gia bị tấn công.
🐢---??
Vì sao Nga viện dẫn Điều 51 là bất hợp pháp toàn diện ?
Nga sử dụng 3 lớp lập luận:
1. Tự vệ tập thể cho Donetsk – Luhansk
2. Tự vệ phòng ngừa trước NATO
3. Bảo vệ người Nga / người nói tiếng Nga
Nhưng Nga đã phạm sai lầm pháp lý cốt lõi:
1. Donetsk – Luhansk không phải quốc gia
Không được LHQ công nhận
Không có tư cách pháp nhân quốc tế
Được tạo ra bằng vũ lực và can thiệp của Nga
Vì vậy không thể tồn tại tự vệ tập thể với thực thể phi quốc gia.
2. Không có tấn công vũ trang từ Ukraine vào Nga
Ukraine không tấn công lãnh thổ Nga
Không có bằng chứng xâm lược
Vì vậy điều 51 không thể kích hoạt với Nga được.
3. Tự vệ phòng ngừa bị cấm tuyệt đối
Luật quốc tế không công nhận:
Tự vệ vì nguy cơ giả định
Tự vệ vì ý định tương lai
Nếu chấp nhận lập luận này. Mọi quốc gia đều có thể đánh nước khác vì cảm thấy bị đe dọa dẫn tớ trật tự quốc tế sụp đổ hoàn toàn.
4. Bảo vệ công dân không cho phép xâm lược.
Không cho phép:
Chiếm lãnh thổ
Sáp nhập
Thay đổi chính quyền
Đây là logic đế quốc, không phải luật hiện đại.
5. Vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc tương xứng
Đánh Kyiv
Phá hạ tầng dân sự
Sáp nhập lãnh thổ
Ngay cả trong giả định Nga có quyền tự vệ (mà thực tế là không), Nga vẫn vi phạm luật nghiêm trọng.
🐢🐢🐢🐢🐢
So sánh Nga – Mỹ – NATO khi viện dẫn Điều 51
Nga:
Không bị tấn công
Viện dẫn không hợp lệ
Mục tiêu thực tế: xâm lược - sáp nhập
Vi phạm luật quốc tế toàn diện
Mỹ:
Có trường hợp hợp pháp (2001)
Có trường hợp sai và bị chỉ trích (Iraq 2003)
Nhưng Mỹ Không sáp nhập lãnh thổ
Không phá nền tảng luật quốc tế
NATO
Chỉ hành động khi thành viên bị tấn công
Chỉ kích hoạt Điều 5 một lần
Không chiếm lãnh thổ
Tuân thủ Điều 51 nghiêm ngặt nhất
Điều 51 Hiến chương Liên Hợp Quốc không phải giấy phép chiến tranh,mà là hàng rào cuối cùng ngăn thế giới rơi vào luật rừng.
Mỹ từng sai, NATO từng gây tranh cãi, nhưng họ không phá hủy cấu trúc của luật.
Nga thì khác: Nga chủ động đạp đổ ranh giới pháp lý, biến quyền tự vệ thành công cụ tuyên truyền cho xâm lược.
Nếu lập luận của Nga được chấp nhận:
Không còn quốc gia nhỏ nào an toàn
Không còn khái niệm chủ quyền
Không còn trật tự quốc tế
Nga không bị lên án vì yếu hay mạnh.
Nga bị lên án vì đã chọn đứng ngoài luật pháp, và kéo thế giới tiến gần hơn đến một kỷ nguyên nơi sức mạnh thay thế công lý.
Đó không còn là tranh chấp địa chính trị.
Đó là cuộc đối đầu giữa luật pháp và chủ nghĩa đế quốc kiểu cũ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét