Nguyên Khang (vnexpress): Kẻ lừa đảo chat cả năm trời để tính kế moi tiền tôi

 Kẻ lừa đảo chat cả năm trời để tính kế moi tiền tôi

Tôi là nam, độc thân, công việc liên quan đến môi trường máy tính và mạng dữ liệu, muốn chia sẻ với các bạn câu chuyện của bản thân.

Nói vậy để các bạn hiểu tôi có chút kiến thức về máy tính và các mã độc, phần mềm gián điệp, các loại thủ thuật kỹ thuật thâm nhập mạng máy tính. Do tính chất công việc, tôi có tài khoản trên các mạng xã hội nghề nghiệp (linkedin) và cũng hiện diện trên nền tảng xã hội như Facebook và X. Một ngày đầu năm ngoái, có tài khoản muốn kết nối với tôi qua mạng xã hội nghề nghiệp. Xem qua lý lịch trích ngang, tôi thấy bạn này là nữ, cũng làm trong ngành như mình, do đó thuật toán của mạng xã hội tự động giới thiệu để kết nối. Sau khi chấp nhận kết nối, bạn hỏi tôi vài câu liên quan đến việc mình đang làm nên tôi vui vẻ trả lời.

Cứ như vậy, vài tuần đầu tiên, câu chuyện giữa chúng tôi hoàn toàn liên quan đến chuyên môn. Sau đó chúng tôi từ từ cởi mở, lồng ghép thêm câu chuyện về cuộc sống. Bạn nữ đó rất tâm lý, câu văn viết rất chuẩn từ dấu câu đến chính tả, tôi đoán bạn được học hành bài bản và yêu thích công việc như tôi. Sau hơn một tháng, bạn đề nghị chúng tôi đổi sang nền tảng trò chuyện trực tuyến (whatsapp) để tiện hơn việc trao đổi. Tôi không nghi ngờ, vui vẻ đồng ý. Chúng tôi trò chuyện với tần suất vài lần mỗi ngày, đồng thời thay cách xưng hô thành anh vì tôi lớn tuổi hơn.

Sau hơn sáu tháng, chúng tôi quyết định gọi video để biết mặt nhau. Qua cuộc gọi video, tôi thấy bạn khá giống mình suy đoán. Bạn đẹp, nữ tính, giọng nói rất dễ nghe và bảo hiện đang ở nước ngoài do tính chất công việc. Tôi từ từ cởi bỏ lớp phòng thủ và ngày càng trở nên thân thiết qua mạng với bạn hơn, kiểu trên tình bạn nhưng dưới tình yêu.

Hơn chín tháng quen nhau, một ngày bạn kể bạn và sếp vừa mới gặp một chuyện rất ly kỳ. Công ty bạn làm hiện cung cấp dịch vụ lưu trữ dữ liệu và có rất nhiều khách hàng lớn. Hôm đó, một trong số tài khoản của khách hàng đột nhiên ghi nhận lượng giao dịch lớn bất thường nên bộ phận an ninh công ty báo cáo cho sếp để cùng theo dõi, có biện pháp phòng ngừa thích hợp nếu có sự cố. Bạn kể rằng đó là những giao dịch chứng khoán, liên quan để nhiều mã cổ phiếu, tiền ảo nên khi có chiều hướng tăng thì công ty bạn sẽ ghi nhận được sớm hơn các kênh khác.

Từ từ, bạn gợi ý cho tôi đầu tư vào chứng khoán, tiền ảo và nói không nên chơi nhiều, ban đầu chỉ thử cho biết, chỉ cần khoảng vài trăm USD thôi. Tôi cảm nhận mình đang từ từ sa vào một cái bẫy được giăng sẵn với kinh nghiệm an ninh mạng của mình. Tôi hỏi sao bạn không tham gia, nếu quá dễ như vậy thì rõ ràng bạn có lợi thế rồi. Bạn bảo bản thân là người công ty, nếu lấy tài khoản thì công ty sẽ biết và điều này không được phép.

Bạn nhờ tôi mở tài khoản ở Việt Nam rồi bạn gửi vào đó vài trăm USD, tôi cũng bỏ ra vài trăm USD để hai người thử. Nghĩ rằng mình sẽ bị lừa nhưng do bạn nói cùng gửi tiền chung nên tôi lại đồng ý, nghĩ có mất thì cả hai cùng mất. Bạn thật sự gửi tiền vào tài khoản của tôi vài ngày sau đó. Số tiền không nhiều nhưng chứng minh bạn nói là làm. Tôi không rành về buôn bán chứng khoán hay bitcoin nên không tham gia giao dịch sau đó. Vài hôm sau, bạn thông báo đã có giao dịch thành công và chúng tôi lời gần 1.000 USD, từ vốn gốc là 400 USD. Bạn nói không cần rút tiền mà cứ để chung như vậy, đề nghị chúng tôi tiếp tục mua bán.

Vài tuần sau đó, bạn thông báo số dư chúng tôi lại tăng lên, nhưng cũng có lúc giảm đi. Tôi vào tài khoản kiểm tra thì quả tình đúng như bạn nói. Tại thời điểm tôi xem, chúng tôi đã có hơn 4.000 USD, tức đã lời gấp 10 lần tiền vốn 400 USD chỉ trong vòng 4-6 tuần. Tôi từng nghĩ chắc mình quá đa nghi nên có khi đã nghĩ sai về bạn. Cuối năm ngoái, bạn thông báo thời điểm đã đến và chúng tôi nên đầu tư vào một khoản lớn hơn, khoảng 20.000 USD để chốt lời. Như vậy, mỗi chúng tôi sẽ phải bỏ thêm 8.000 USD nữa.

Tuy nhiên, bạn nói chưa kịp chuẩn bị tiền đủ nên đề nghị tôi ứng trước một nửa phần của bạn và ngay khi giao dịch thành công bạn sẽ hoàn lại lập tức. Nhận ra đây là lúc kết thúc màn kịch, tôi rút lại 200 USD gốc, phần chia trong số tiền lời và chuyển lại cho bạn số còn lại, xem như tôi đã gặp may và như vậy là đủ. Đồng thời, tôi khóa tài khoản của bạn, chặn email và mạng xã hội. Bài học của tôi trong việc này là, thủ đoạn của nhóm lừa đảo hiện được xem là tinh vi, lâu dài và đánh trúng tâm lý an tâm, tin tưởng của con mồi. Chúng sẵn sàng bỏ ra vài trăm đến hàng nghìn USD để tạo niềm tin tuyệt đối cho những ai nhẹ dạ.

Trong một năm vừa rồi, tôi nhận ra chúng tôi tâm sự rất nhiều về cuộc sống, sự lo toan tiền bạc, khó khăn kinh tế. Từ những câu chuyện đó, chúng gợi ý đầu tư nhằm giúp đỡ phần nào gánh nặng kinh tế. Vụ lừa được sắp xếp một cách thực tinh vi và con mồi rơi vào bẫy một cách tự nhiên, tình nguyện mà không có chút nghi ngờ.

Thủ đoạn chung sẽ là: một đến ba tháng đầu tiên chúng tạo điều kiện vô tình làm quen trên mạng xã hội, sau đó đề nghị chuyển sang trò chuyện qua các ứng dụng riêng (ví dụ như whatsapp) để tiện trao đổi công việc. Bốn đến sáu tháng tiếp theo, chia sẻ thông tin gia đình, công việc, hình ảnh đi chơi, nhà cửa, cơm áo gạo tiền, nói chung là các chủ đề rất đời thường, gần gũi. Chúng có thể nói chuyện với bạn gần như tất cả lĩnh vực: chúng khoán, kinh tế, xung đột, biến đổi khí hậu, chiến tranh, bầu cử tổng thống. Sáu đến chín tháng tiếp theo, sau khi thân hơn một chút, chia sẻ thói quen riêng tư, câu chuyện cá nhân, gửi cả hình ảnh cá nhân, tâm sự về người yêu cũ..., đồng thời gợi ý thử đầu tư bằng tiền của hai người, khởi điểm 100, 200 USD.

Vài tuần sau, chốt lời, tất nhiên là tăng 7-10 lần số tiền ban đầu. Chín đến 12 tháng sau đó, đây là thời điểm chín muồi để cất lưới. Viện cớ chưa đủ tiền nên cần ứng trước, nếu nạn nhân nghĩ rằng mình đã biết người này gần một năm, làm ăn chung đã có lời, tiền chưa cần chuyển ra khỏi tài khoản của mình lần nào thì sẽ dễ dàng rút hầu bao đầu tư thêm. Tất nhiên sau khi bạn gửi tiền thì chắc chắn vài phút sau đó sẽ chẳng còn em Hương, em Ngọc hay em Linh nào nữa. Bạn chỉ còn biết kêu trời vì cú lừa quá công phu, tỉ mỉ.

Gần đây, mạng xã hội việc làm linkedin đã tổng duyệt và đóng hơn trăm nghìn tài khoản "đúp", giả mạo mà người dùng báo cáo đã bị các tài khoản này xâm nhập trang cá nhân hoặc đã bị lừa. Các nhóm lừa đảo này có cả một "trung tâm chăm sóc" khách hàng chứ không phải chỉ một, hai cá nhân riêng lẻ. Tôi hy vọng qua bài viết này, các bạn hãy tỉnh táo trong mọi mối quan hệ, đặc biệt là trên không gian mạng. Thủ đoạn của nhóm này không mới, kiểu "thả con săn sắt, bắt con cá rô" nhưng cái mới là cách thức tiếp cận, thời gian bỏ ra để tạo niềm tin, đồng thời sẵn sàng chi tiền trước để lấy sự tin tưởng của con mồi. Hãy luôn nghĩ rằng "Bữa ăn trưa không hề miễn phí". Chúc các bạn sáng suốt và may mắn.

Nguyên Khang (vnexpress)