Bác sĩ Phan Xuân Trung: Nói chuyện bệnh tiểu đường (phần 3)

 Nói chuyện bệnh tiểu đường (phần 3)

Trong các loại đường đơn thì chỉ có Glucose là được chuyển thành năng lượng cho tế bào. Các loại đường đơn khác phải được gan chuyển đổi sang Glucose hoặc chuyển hóa thành mỡ béo. Đường mía là Sắc ca rô (Sucrose) là đường đôi, bao gồm 1 Glucose và 1 Fructose liên kết nhau. Ăn đường mía, có nhiều Fructose sẽ làm tăng tải cho gan và gây tình trạng gan nhiễm mỡ.

XỬ LÝ BOM HÀNG 

Nói về chuyện bom hàng. Tình trạng này mang tính tương đối, xảy ra từ từ. Khi tế bào từ chối nhận Glucose thì tuyến tụy tích cực tăng cường tiết Insuline thêm để ép tế bào phải nhận Glucose. Doanh nghiệp nào cũng như Tuyến Tụy thì mức độ thành công sẽ rất cao, hạn chể đến mức thấp nhất lượng hàng bị bom.

Tuy nhiên, quá trình cố gắng tăng tiết insuline này sẽ làm cho tụy tạng kiệt quệ, không có khả năng tiết insuline được nữa. Công ty ship hàng bị phá sản sau một thời gian hoạt động.

Tế bào não thì không cần đến insuline.

Khi đường trong máu quá cao thì sẽ dẫn đến nhiều vấn đề khác. Đường sẽ bị chuyển thành thể Ceton, gây chua máu, tức tình trạng nhiễm acid máu, làm cho hôn mê. Khi này nước tiểu có mùi trái cây chín. Nói nhỏ, nước ion kiềm Kangen gì đó không giúp ích gì cho việc trung hòa acid này.

Đường máu cao sẽ bị chuyển hóa thành mỡ, tích tụ trong màng bụng, dưới da.

Các mạch máu nhỏ, lớn đều bị ảnh hưởng, hư hại gây ra hư hoàng điểm, suy thận, đột quỵ não hay bệnh mạch vành. Các vết thương sẽ dễ bị nhiễm trùng, lâu lành.

LÀM GIẢM LƯỢNG ĐƯỜNG HUYẾT LÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG 

Do vậy, bác sĩ sẽ phải tìm mọi cách để hạ đường huyết đến mức chấp nhận được. Nhiều giải phảp được đưa ra:

- Ăn ít đường, bột. Chỉ ăn vừa đủ nhu cầu sử dụng hàng ngày. 

- Tăng cường vận động để tế bào cơ tiêu thụ hết lượng đường dư thừa.

- Ăn các thức ăn khó phân giải như các loại tinh bột đường đa, hơn là ăn các loại đường hấp thu nhanh như đường đơn hay đường đôi (đường mía, bánh, kẹo, trái cây ngọt...). Gạo lứt là một loại thức ăn cung cấp tinh bột khó phân hủy, phóng thích đường chậm hơn các loại gạo trắng khác.

THUỐC MEN 

Về thuốc men thì có nhiều thuốc với nhiều công dụng khác nhau:

- Thuốc kích thích tăng cường insulin.

- Thuốc kích thích tế bào mở kênh tiếp nhận đường.

- Thuốc phóng thích đường trong gan ra máu từ từ.

- Thuốc đào thải đường ra nước tiểu.

- Chích trực tiếp insuline vào máu.

Mỗi giải pháp đều có mặt lợi và mặt hại, tác dụng phụ trên bệnh nhân. Vận dung loại thuốc nào, cơ chế nào, liều lượng bao nhiêu là tùy theo tình trạng bệnh nhân già hay trẻ, mập hay ốm, mức đường huyết, HbA1c cần điều chỉnh ra sao, tác dụng ngoại ý của từng loại thuốc.

Không phải cứ kéo mức đường về các chỉ số bình thường là tốt. Kiểm soát chặt quá sẽ gây tuột đường huyết, nguy hiểm cho bệnh nhân hơn.

Các bác sĩ giỏi ở Mỹ thì nói chỉ có một loại thuốc mang lại lợi ích cho bệnh nhân là Metformin, với cơ chế là phóng thích đường chậm từ gan vào máu, phản đối việc tiêm Insuline cho bệnh nhân tiểu đường type 2. Các thông tin mới cho rằng tiểu đường type 2 là một diễn tiến trong hội chứng chuyển hóa, xảy ra ở người cao tuổi. Trước đây người ta xem tiểu đường, mỡ máu cao và tăng huyết áp là 3 bệnh riêng biệt. Ngày nay 3 bệnh đó là chung trong 1 diễn tiến bệnh gọi là Rối Loạn Biến Dưỡng. Việc điều trị mang tính đồng bộ cho cả 3 tình trạng bao gồm: tăng huyết áp, tăng mỡ máu và tăng đường huyết chứ không phải can thiệp riêng lẻ.

Theo quan sát trong quá trình khám bệnh thì tôi thấy hầu hết các ca "bom hàng" này có truyền thống gia đình. Hỏi ra thấy trong nhà có cha, mẹ, anh, chị, em, chú, bác... đã từng mắc bệnh tiểu đường II trước đó.

Một số bài thuốc dân gian có thể giúp ổn định đường huyết, nhưng chưa được nghiên cứu, công bố hiệu quả như ăn trái khổ qua (mướp đắng), trái nhàu, lá ổi... Các dược liệu này có thể giúp ích khi xung quanh không có thuốc men.

THÔNG TIN TÀO LAO VÀ CÓ HẠI

Theo cơ chế của bệnh Tiểu Đường, ta thấy việc can thiệp để hạ đường huyết là một hành trình thận trọng. Không điều trị thì gây biến chứng mãn tính, khó khắc phục. Điều trị quá tay thì không mang lại lợi ích cho bệnh nhân mà đôi khi có hại.

Các loại sữa được quảng cáo là để trị tiểu đường thì không thuộc nhóm nào trong các giải pháp hạ đường huyết kể trên. Một số sữa nói rằng có khả năng kích thích tuyến tụy tăng tiết Insuline hay phục hồi chức năng của đảo beta trong tuyến tụy cũng không đáng tin cậy. Các nghệ sĩ Cát Tường, Quyền Linh quảng cáo sữa trị tiểu đường, dùng ảnh hưởng của mình để dẫn dắt bệnh nhân điều trị sai cách.

Còn ông thầy chùa không học hành mà bài bác thuốc tây thì khỏi bàn, nói bậy bạ quá sức. Xúi bậy cho bệnh nhân trễ nải điều trị, gây biến chứng nguy hiểm, khó khắc phục. Đó là tội ác.

Trên đây là những thông tin cơ bản, ngắn gọn để người đọc phổ thông có thể hiểu về bệnh, hiểu về tác hại và cách trị bệnh tiểu đường. Quý vị nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm và can thiệp sớm, tránh các biến chứng tai hại về sau.