DƯƠNG ĐỨC TÚ: CỜ NGƯỜI

 *Cờ người:

Trump, Putin và ván cờ 50 ngày: -Ai đang nắm quân cờ?

•Mạng xã hội đang xôn xao với vô vàn giả thuyết về cuộc chiến địa chính trị giữa Trump và Putin. Liệu có phải Putin đang nắm thế thượng phong, hay mọi chuyện phức tạp hơn chúng ta tưởng?

-Hãy cùng nhìn sâu hơn vào bàn cờ chính trị đang diễn ra nơi mỗi nước đi đều ẩn chứa những tính toán phức tạp mà không phải ai cũng nhìn thấy. Năm mươi ngày, một con số không ngẫu nhiên, đang hé lộ những bí mật động trời.

•Đòn phủ đầu không cần viên đạn

-Ngày 14/7/2025, trước thềm cuộc họp báo cùng NATO, Donald Trump đã khiến cả thế giới ngạc nhiên khi tuyên bố: "Nga có 50 ngày để ngừng bắn." Giới quan sát lập tức xôn xao. Đây là thỏa hiệp với Putin? Hay một động thái ép Ukraine?

Nhưng theo tiết lộ từ Washington, sự thật nằm ở một lớp tính toán sâu hơn. Ngày 03/7 Putin đã điện đàm với Trump, "khoe" về kế hoạch tổng tấn công quy mô lớn trong 60 ngày tới nhằm chiếm thêm "lãnh thổ mới".

Trump đã trả lời bằng cách… rút ngay 10 ngày khỏi đồng hồ của Putin. Một đòn phủ đầu không cần đến bất kỳ viên đạn hay tên lửa nào, nhưng lại đặt cả Trung Quốc, Ukraine, châu Âu và cả cuộc bầu cử Mỹ vào bàn cờ địa chính trị lớn nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

•50 ngày: Thời hạn hay cái bẫy chính trị?

-Điều trùng hợp kỳ lạ là thời hạn 50 ngày này kết thúc đúng dịp Putin thăm Trung Quốc (31/8 – 03/9). Abbas Gallyamov, cựu bí thư và người viết diễn văn cho Putin giai đoạn 2008-2010, đã tiết lộ chi tiết thú vị này. Ông ta cho rằng, Trump không đơn giản là "ép hòa", mà đang gài một cái bẫy chính trị cực kỳ tinh vi.

Hãy thử hình dung hai kịch bản :

- Nếu Tập Cận Bình hứa hẹn hỗ trợ thêm cho Nga, Putin có thể sẽ phớt lờ yêu cầu của Mỹ.

- Ngược lại, nếu Tập cảm thấy Nga đang sa lầy và không muốn dính líu đến những rủi ro trừng phạt, Putin sẽ buộc phải chấp nhận các điều kiện của Trump để giữ thể diện trước đối tác quan trọng nhất của mình.

Trump đang dùng thời gian để "định giá" Putin, không phải bằng bom đạn, mà bằng kỳ vọng của Bắc Kinh và uy tín của chính Putin.

•Chiến trường không chỉ nằm ở Ukraine

-Nhiều người thắc mắc: "Tại sao bây giờ Trump lại gây áp lực với Nga mà không phải là Ukraine?" Câu trả lời nằm ở chỗ… ai đang chi tiền. Ukraine sắp nhận gói vũ khí trị giá 10 tỉ USD (có thông tin cho rằng thực tế là hơn 20 tỉ USD) do châu Âu tài trợ không chỉ để phòng thủ mà còn để tấn công. Điều này có nghĩa là Trump không cần cắt viện trợ, ông chỉ cần không bỏ thêm tiền của Mỹ ra.

Đây là một nước cờ "một mũi tên trúng ba đích" đầy thiên tài:

 - Giữ hình ảnh "người không bỏ rơi Ukraine" trong mắt công chúng.

 - Đỡ gánh nặng ngân sách Mỹ, vốn đang phải đối mặt với nhiều vấn đề nội bộ.

 -  Đẩy châu Âu vào thế "đồng minh có trách nhiệm", buộc họ phải gánh vác phần lớn chi phí.

Một hình ảnh đẹp cho chiến dịch tranh cử mà chẳng tốn một xu, đồng thời tạo tiền đề cho một Ukraine mạnh mẽ hơn bao giờ hết trên chiến trường.

•Thông điệp rõ ràng cho Putin

-Trump không cần phải đe dọa. Ông chỉ cần mở cửa cho Ukraine hành động. Khi phòng tuyến Donbas ngày càng được giữ vững, Ukraine có khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Crimea, Rostov, thậm chí Voronezh đều nằm trong tầm ngắm. Hệ thống hậu cần Nga ngày càng dễ bị tổn thương, và số lượng binh lính thiệt mạng đã lên tới hơn 100.000 chỉ từ đầu năm 2025. Cuộc tổng tấn công mùa hè mà Putin hứa hẹn có lẽ khó lòng đạt được như mong muốn.

Thông điệp mà Trump đang gửi gắm rất rõ ràng: "Cứ tiếp tục chiến tranh nếu ông muốn, nhưng đừng trách tôi khi Ukraine đủ sức đánh cả vào hậu phương của ông." Putin đang bị dồn vào ngã ba đường: Hoặc ngừng bắn và giữ thể diện, hoặc tiếp tục chiến đấu và đối mặt với một Ukraine mạnh chưa từng có, với khả năng phá hủy năng lực quân sự của Nga ở cả tiền tuyến lẫn hậu phương.

•Ván cờ lớn hơn hai người

-Chúng ta thường chỉ nói đến Trump và Putin, nhưng trên bàn cờ địa chính trị này còn có Tập Cận Bình, châu Âu, Kyiv và cả lá phiếu của cử tri Mỹ.

Nếu trong vòng 50 ngày tới :

 - Nga thất bại trên chiến trường.

 - Trung Quốc từ chối can thiệp hoặc hỗ trợ đáng kể.

- Ukraine giữ được thế chủ động.

Thì Trump có thể xuất hiện trước công chúng như một người "làm Nga chùn bước không cần nổ súng không cần tiêu tiền." Đó sẽ là một chiến thắng ngoại giao vang dội, một hình tượng tranh cử mạnh mẽ và một tuyên bố quyền lực không thể phủ nhận. Trump có thể trở thành "người tạo ra hòa bình" mà không làm suy yếu Ukraine điều mà chưa tổng thống Mỹ nào làm được.

-Vậy, ai đang nắm quân cờ? Putin có thể là người tấn công, nhưng Trump đang là người kiểm soát đồng hồ và dàn xếp ván cờ. Trong thế giới địa chính trị phức tạp này, không phải ai nói nhiều hơn là người có quyền hơn. Và không phải ai ra đòn trước là người thắng sau cùng. Có khi, chỉ một khoảng lặng 50 ngày… lại làm nên lịch sử.

Thử nghĩ xem ai đang chi phối ai? Putin đang bước vào cuộc chơi của chính mình, hay là ván cờ đã bị Trump dàn dựng từ trước?

DƯƠNG ĐỨC TÚ 15.7.2025

(Thụy My RFI)