FBK Kim Van Chinh: NƯỚC CAMPUCHIA

 NƯỚC CAMPUCHIA :

Hồi trước, từ Thế kỷ 11 đến tận TK 14, nước Campuchia (lúc đó tên là Khmer Impire) hùng  mạnh nhất, chiếm cứ một vùng lãnh thổ hơn 1 triệu km2 bao gồm hầu như toàn bộ đất nước Thái Lan hiện nay, vùng Nam Lào; vùng miền Nam bộ của Việt Nam (xem bản đồ  ảnh).

Đỉnh cao của văn minh Khmer Impire chính là khu đền đài Angkor tại Kinh đô hồi đó của Đế quốc Khmer tại Siem Riep. Lúc đó, người Thái còn rất yếu thế ở vùng định cư chính, bộ phận di cư vẫn tiếp tục di cư từ tận đẩu tận đâu bên Trung Quốc, qua Việt Nam, Lào  rồi sang Thái... 

Rồi Người Việt lầm lũi vừa đánh nhau nội bộ vừa tích cực mở mang bờ cõi của người Khmer, đất Nam Bộ dần dần hình thành và trở thành đất của người Việt....  (trong khi cư dân Khmer bản địa cộng cư dân di cư người Hoa Minh Hương dần dần trở thành công dân Việt Nam...) 

Phía Thái Lan: Chat GPT cho biết: 

Quá trình xâm lấn đất Campuchia của người Thái Lan (Siam) là một chương bi hùng trong lịch sử phức tạp của mối quan hệ giữa Xiêm (Thái Lan ngày nay) và Vương quốc Khmer (Campuchia). Dưới đây là tóm tắt quá trình này:

1. Thời kỳ hậu Angkor (sau thế kỷ 15):

Năm 1431, khi Angkor Impire suy yếu, quân Xiêm (thuộc Vương triều Ayutthaya) xâm chiếm và cướp phá kinh đô Angkor Thom của Đế chế Khmer, chấm dứt thời kỳ huy hoàng của đế chế Khmer.

Sau thất bại này, vương triều Khmer dời kinh đô về phía nam, trước tiên là Chaktomuk (nay là Phnom Penh), rồi Uodong phía bắc Phnom Penh 50km.

Từ đó, Campuchia suy yếu dần, và thường xuyên bị Thái Lan và Việt Nam lấn át, can thiệp nội bộ.

2. Giai đoạn thế kỷ 17–18: Xiêm kiểm soát và ảnh hưởng sâu rộng tại Campuchia:

Thái Lan lập các vương triều chư hầu thân Xiêm trong triều đình Campuchia.

(Việt Nam cũng chả kém, lập vương triều thân Việt, gả cả công chúa cho vua Khmer để thao túng). 

Campuchia trở thành vùng đệm chiến lược giữa hai cường quốc đang trỗi dậy: Đại Nam (Việt Nam) ở phía đông và Xiêm La ở phía tây.

Thái Lan thường đưa quân can thiệp khi có tranh giành ngôi vua tại Campuchia.

3. Thế kỷ 19: Xiêm chiếm nhiều vùng đất của Campuchia

Xiêm đánh chiếm, kiểm soát Battambang, Siem Reap và một phần vùng Tây Bắc Campuchia từ năm 1795.

Những vùng này được sáp nhập vào Xiêm, dưới sự quản lý của các lãnh chúa Xiêm do nhà vua bổ nhiệm (như họ Bun Thong - còn gọi là họ Abhaiwongse).

Trong thời kỳ này, người Khmer tại các vùng đất bị sáp nhập chịu sự cai trị của Thái, và văn hóa, hành chính bị Thái hóa dần.

Hiện nay, tại vùng đất rộng lớn phía đông và đông nam Thái Lan, cư dân sinh sống chính là người Khmer.

Thời kỳ cộng sản chiếm quyền (Khmer đỏ) và hậu Khmer đỏ (đánh nhau với Việt Nam - trước năm 2000 người Campuchia bị bần cùng, nghèo đói cùng cực. 

Thái Lan đã là cứu cánh cho họ . Cung cấp hàng hóa, tạo việc làm, nhận dân di cư chiến tranh và di cư tìm việc, giúp Campuchia hồi sinh và phát triển được như hiện nay... 

Nay 2 nước lại xảy ra mâu thuẫn. Biên giới bị phong tỏa. Dân Campuchia phải chạy về nước hàng trăm nghìn người trong hỗn loạn...