FB Nguyễn Chương-Mt: BỊ CẮT XÉN, TRỞ THÀNH ... "PHI THƯƠNG BẤT PHÚ"

Link: https://www.facebook.com/share/18WSFJ6Ffu/

BỊ CẮT XÉN, TRỞ THÀNH ... "PHI THƯƠNG BẤT PHÚ"

/1/ Ta nói, cái câu "phi thương bất phú" (không buôn bán, không làm thương mại thì không giàu), kỳ thực đã bị cắt ngắn. 

Nguyên văn như sau:

"Quan, phi Thương bất phú 官非商不富

Thương, phi Quan bất an 商非官不安 "

Những ai sống bằng nghề làm quan (có chức quyền) muốn giàu thì phải - nói theo ngôn ngữ đời nay - "áp-phe" với doanh nhân, thương nhân. 

Còn thương nhân, doanh nhân muốn làm ăn yên ổn, không bị gây khó dễ, thì phải giao hảo với quan. 

Do não trạng đời xưa truyền lại, lấy hệ qui chiếu là đi làm quan. Thành thử mong làm quan, rồi từ vị thế quan mà biết được bí quyết "Quan phi Thương bất phú".

Riết rồi, nói gọn lại "phi thương bất phú" (giấu nhẹm cái chữ "Quan" đi móc ngoặc). Câu này, như vậy, không phải dành cho mọi người đâu, mà chỉ áp dụng cho "quan" mà thôi. 

/2/ Nhà bác học Lê Quí Đôn đúc kết rất sâu sắc, như sau, dành cho toàn thể quốc gia:

“Phi Công bất phú

Phi Nông bất ổn

Phi Thương bất hoạt

Phi Trí bất hưng” 

Đất nước mà không đặt trọng tâm vào Công (ngôn ngữ đời nay quen thuộc gọi "công nghệ", "công nghiệp") thì đất nước không giàu lên được. 

Đất nước muốn ổn định thì cần đến Nông (nông nghiệp; không an toàn lương thực thì dễ sanh loạn).

Đất nước cần phải Thương, thương mại, trao đổi hàng hóa, thì mới có sức sống (nếu không, sẽ "bất hoạt"). 

Đất nước mà không Trí, tỉ như không trọng dụng trí thức nhơn tài, không dựa vào năng lực trí tuệ mà "lý lịch" không thôi, thì không thể hưng thịnh./.

-------------------------------------------------------------

"Phi TRÍ bất hưng": 

Không trọng dụng trí thức nhơn tài, mà dựa vào "lý lịch", thì không thể hưng thịnh.