CUỐI TUẦN ÔN SỬ

Copy từ trang Facebook Lê Huỳnh Phương Thảo

CUỐI TUẦN ÔN SỬ

Trong lịch sử nhân loại, người ta thống kê có 5 đế chế tiêu biểu như sau:

1. Anh

Anh là đế chế lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Ở đỉnh cao quyền lực, quốc gia này kiểm soát 35,5 triệu km2, chiếm gần 25% diện tích đất liền Trái Đất và cai trị hơn 500 triệu người.

Một trong những tác động mà đế chế Anh đem lại cho thế giới hiện đại là sự phổ biến của tiếng Anh. Tuy nhiên, sự nổi lên của Mỹ với vai trò siêu cường thế giới sau Thế chiến II cũng đóng góp một phần đáng kể vào việc này.

2. Mông Cổ

Mông Cổ là đế chế có đường biên giới nối liền dài nhất lịch sử. Từ thảo nguyên Mông Cổ, Thành Cát Tư Hãn đã chinh phục thế giới. Đế chế Mông Cổ tiếp tục bành trướng lãnh thổ dưới thời hậu duệ của ông. Vào thời kỳ hoàng kim, đế chế Mông Cổ trải dài từ Trung Quốc ở phía đông và cho tới Hungary ở phía tây.

Khác với Anh, người Mông Cổ không được hưởng lợi từ tiến bộ công nghệ để thống trị đế chế trải dài của họ. Kết quả là Mông Cổ bị chia rẽ thành các vùng nhỏ hơn. Người Mông Cổ nổi tiếng vì sự hung ác và tàn nhẫn. Tuy nhiên, một trong những thành tựu tích cực của đế chế này là việc mở lại Con đường tơ lụa kết nối Trung Quốc với châu Âu.

3. La Mã

Trong khi Anh và Mông Cổ là hai đế chế lớn nhất trong lịch sử, chúng lại không tồn tại lâu dài. La Mã được coi là đế chế có thời gian tồn tại dài nhất. Đế chế La Mã được thành lập vào năm 27 trCN với việc Augustus lên ngôi, kết thúc vào năm 1453 khi thành phố Constantinople sụp đổ dưới chân đế chế

Ottoman.

Lịch sử của La Mã kéo dài gần 1.500 năm. Họ để lại ảnh hưởng lớn đến cảnh quan tại châu Âu, châu Á và châu Phi, cũng như trong tâm trí của những người thừa hưởng đất đai của họ.

4. Vương quốc Hồi giáo Ummayad

Ummayad nằm trong số 4 caliphate (vương quốc Hồi giáo) được thành lập sau cái chết của nhà tiên tri Mohammed. Vào thời đỉnh cao ở thế kỷ thứ 7, Ummayad có diện tích 11,1 triệu km2 và cai trị gần 1/3 dân số thế giới.

Một trong những đóng góp quan trọng nhất của đế chế này là nó tạo điều kiện cho đạo Hồi lan rộng, nâng lên vị thế của những tôn giáo lớn nhất thế giới. Ngoài ra, Ummayad thường được coi là thời đại hoàng kim của Hồi giáo, đem đến nhiều đóng góp nghệ thuật và khoa học.

5. Achaemenid

Achaemenid là đế chế lớn nhất thời cổ đại. Nằm tại vị trí của Iran hiện nay, gia đình Achaemenid kiểm soát đế chế rộng gần 8 triệu km2. Đây có thể được xem là đế chế toàn cầu đầu tiên, vì có lãnh thổ ở ba châu lục khác nhau, gồm châu Á, châu Âu và Châu Phi.

Nhiều nền văn minh tiên tiến thời đó, bao gồm Babylon, Ai Cập và Lydia đã bị thu phục vào đế chế này, chứng tỏ sức mạnh quân sự của họ. Dưới thời Achaemenid, Trung Đông trải qua giai đoạn bình yên và hòa thuận trong suốt 200 năm, điều có thể được coi là một thành tựu to lớn.

Nước Mỹ vươn lên trở thành đế chế hùng mạnh nhất toàn cầu (ngày nay người ta không dùng thuật ngữ đế chế mà thay bằng siêu cường toàn cầu) kể từ năm 1945, sau khi kết thúc đệ nhị thế chiến, đến nay là 80 năm. So Mỹ với 5 đế chế kể trên, thì thời gian tồn tại chưa thấm vào đâu. Thậm chí chỉ hơn số năm lẻ của đế chế La Mã. Nhưng có một sự trùng hợp thú vị đó là câu chuyện thuế. Bởi, khởi nguồn cho những bất đồng giữa người dân thuộc địa ở Bắc Mỹ với Chính quyền Anh cũng là bởi thuế tem. Sau này, những bất đồng lên đến đỉnh điểm là "Tiệc Trà Ở Boston" năm 1773, dẫn đến Cách Mạng Mỹ thành công, khai sinh ra Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ năm 1776. Người Mỹ đứng lên làm Cách Mạng cũng bởi bị chèn ép thông qua thuế. Hôm nay người Mỹ lại dùng thuế để "nói chuyện" với phần còn lại của thế giới. Có một sự trùng hợp ngẫu nhiên chăng? Một đốm lửa nhỏ cũng có thể thiêu rụi một khu rừng. Biết đâu đấy. Cứ chờ xem! Có một sự thật không thể chối cãi đó là dù Trung Quốc chưa được xếp vào hàng đế chế hùng mạnh nhất, thế nhưng họ lại là nền văn minh liền mạch nhất với 5.000 năm văn minh Hoa Hạ.

Lãnh thổ của đế chế Anh (màu đỏ) lúc hùng mạnh nhất.