FBK. Sang Đỗ: ĐÓI !

Ngày 21 tháng 9 năm 2000, tôi xa nhà làm tân binh ở Trung đoàn 36, sư 308, Lương Sơn, Hòa Bình. 

Trước thời điểm này, tôi hiếm khi được ăn no. Không biết nhà quí vị ra sao, còn nhà tôi đói ăn đến tận đầu những năm 2000. 

Ở bộ đội, chế độ ăn lúc ấy là 5600 đồng/ngày. Chúng tôi ăn gạo xay đen cũ tồn kho. Không có nước mắm, bọn nhà bếp pha nước lã với muối rồi đổ bột màu vào. Thứ ấy gọi là nước mặn. Bọn nhà bếp là lính nghĩa vụ già. Bỏn tuy tăm tối nhưng đẻ ra được từ "nước mặn" thật chuẩn. Thịt mỡ họ thái lát mỏng bay như tờ giấy, nhỏ như sợi mứt dừa. 

Với nhận thức trẻ con, khi ấy tôi thực sự biết ơn Đảng và quân đội ghê gớm. Quả thực nếu ở nhà, tôi không được ăn như thế. Tuy suất của tôi không đủ no nhưng tôi có thể nhặt thức ăn thừa từ đĩa người khác bù vào. Hoặc có đứa nhà giàu nào bỏ cơm thì mừng vô cùng. Tôi nhớ lại cảm giác lúc đó. Thừa biết mọi người khinh bỉ, tôi vẫn phải làm như một bản năng không cưỡng được. 

Có lần tôi lỡ tay gắp miếng thịt mỡ của một người quê Thanh Hóa khi nó chưa ăn xong. Nó mắng tôi xối xả. Tôi bật khóc. Cảm giác tủi nhục khi ấy mạnh đến mức sau 22 năm, tôi vẫn nhớ y nguyên. Nhớ chỗ ngồi, nhớ áo nó mặc, nhớ áo tôi mặc, nhớ cả cái bàn ăn hôm ấy. 

Trong phân tâm học, người ta khẳng định bản năng luôn thắng mọi ý thức và luân lí nếu nó bị đặt lên bàn cân. Cái đó đúng. 

Nếu quí vị chưa bao giờ từ bỏ liêm sỉ để nhặt thức ăn thừa của bọn nhà giàu thì chứng tỏ quí vị chưa bị bỏ đói đến mức kịch kim. Bản năng thú tính của quí vị chưa thức dậy vì cái đói của quí vị chưa chạm đáy. 

Các cụ sắp xếp rất chuẩn: ĂN, NGỦ, TÌNH DỤC, BÀI TIẾT là bốn bản năng luôn thắng mọi luân lí và đạo đức xã hội. Nếu quí vị còn giữ luân lí và liêm sỉ nghĩa là việc ăn, ngủ, tình dục, bài tiết của quí vị chưa bị lên dây căng thẳng nhất. 

Nếu quan sát kĩ, quí vị sẽ nhận ra không có cách nào có thể khắc chế buồn ngủ nếu thực sự quí vị đói ngủ. Cấu xé, tạt nước, hít thở cũng chỉ chống chế tạm thời.  

Còn phụ nữ lâu ngày không gặp, chúng tôi tưởng bất cứ ai cũng là hoa hậu. Nhìn thấy bóng cô nào lấp ló thì cả bọn hô hào ra ngó như lần đầu nhìn thấy đĩa bay. 

Tôi cũng nhận ra, khi bạn đói, ai đưa cho bạn cái bánh mì thì chắc chắn bạn sẽ bán mạng cho người ấy. Ngày đó, khác những thanh niên đô thị, bọn quê mùa đói khát chúng tôi đã thực lòng yêu Đảng và quân đội. 

CÁI ĐÓI TRONG VĂN HỌC 

Nói đến đói trong văn học thì tên tuổi đầu tiên phải kể là Nam Cao. 

Trong truyện ngắn Xú-via-nơ (Souvenir), ông tả một cô gái quê bán khăn thêu của người yêu tặng để mua bánh đúc ăn do quá thèm. Trong Một Bữa No, ông tả một bà cụ đi xin ăn ở cửa nhà giàu bằng cách giả vờ lên thăm con cháu gái. Cháu của bà, cái Gái, đang làm con sen (đứa ở) cho bà phó Thụ. Mẹ nó bỏ con theo giai. Bố nó chết. Bà nuôi nó cực khổ. Lên 10 tuổi, bà không nuôi nổi nữa nên cho nó đi ở đợ. Bà cụ ngã bệnh. Tiền hết. Sức cùng lực kiệt. Phải nghĩ kế kiếm một bữa no. 

Dù bị bà phó Thụ miệt thị và mắng tới tấp, bà lão vẫn ngồi vét ăn đến hạt cơm cuối cùng. Cái Gái xấu hổ quá nhưng nó cũng thương bà nó. Chính bà cụ cũng xấu hổ và biết người ta khinh mình. Nhưng bản năng vẫn sai khiến bà ngồi ăn. Sau bữa đó, bà cụ ngã bệnh và chết vì rối loạn tiêu hóa. 

Đọc Nam Cao, chỉ có những ai phải chịu đói cùng cực mới hiểu được. Nam Cao cho thấy con người ta bị đẩy vào đáy cùng, bản năng thú vật sẽ trỗi dậy, luân lí và liêm sỉ sẽ phải chào thua.

Đa số các cặp đôi bỏ nhau ngày xưa là do đói quá. Mỗi người một ngả để tìm thức ăn. Trong Số Đỏ của Vũ Trọng Phụng, và trong truyện Cu Lặc của Tô Hoài đã kể khá rõ. Hết cơm thì chia tay, no bụng lại tìm về với nhau. Luân lí đạo đức chỉ là muỗi. 

DÂN VIỆT TA CÒN ĐÓI KHÔNG

Hiện một số dân ta hết đói ăn nhưng vẫn đói một thứ mới khó chữa hơn. 

Đói SỰ SÁNG SUỐT!

Ngập trong bể thông tin mênh mông, một số đồng bào ta mất đi khoảng lặng cần thiết để nhìn lại bản thân và tìm về sự sáng suốt cần có. Bệnh đói này khó chữa gấp vạn lần đói ăn. 

Chừng nào những diễn giả nhăng cuội còn hoành hành bá đạo thì dân ta còn đói hiểu biết. Thu nhập của diễn giả lởm và thầy bà láo tỉ lệ thuận với sự MÙ MỜ của dân Việt. 

Ví dụ nhỏ, tôi biết rõ không ai thèm đọc Tony Robin ở Úc và Mỹ. Nói gì đến học trò của hắn ở Việt Nam. Một số dân Việt u mê đến mức bỏ ra cả trăm triệu để nghe tay này và học trò của gã khoác lác tào lao. Sợ.

Vậy mới nói một số dân ta bây giờ không đói ăn mà đói sự sáng suốt vậy.