FB. Hưng Cận: TỔ TRƯỞNG ĐẬP BÀN, GEN Z QUĂNG THẺ

TỔ TRƯỞNG ĐẬP BÀN, GEN Z QUĂNG THẺ

Giữa tiếng rào rào đinh tai của chuyền may 4, một vụ "đình công chớp nhoáng" diễn ra vỏn vẹn trong 5 giây.

Chị tổ trưởng 8x – gân cổ quát vì thấy công nhân bấm điện thoại:

“Không làm thì biến, xưởng này thiếu quái gì người!”

Thằng nhóc 2k2 không cãi. Không khóc. Nó tháo tai nghe, tắt máy may, rút thẻ từ ném nhẹ lên bàn rồi quay lưng bước thẳng ra cổng. Hết.

Chị tổ trưởng đứng chết trân, mặt tím tái, tay cầm bảng target run bần bật. Miệng lẩm bẩm: "Bọn ranh con bây giờ coi xưởng may như cái chợ, đụng tí là tự ái bỏ về!"

Nhưng chị quên mất một chi tiết chí mạng: Chiều nay hàng xuất cont đi Mỹ. Chuyền gãy ngay công đoạn tra cổ – thành một cái bottleneck chết người...

Đứa trẻ 2k bước ra cổng, bật app nhận cuốc xe ôm công nghệ chạy luôn, còn người phải ngồi vào máy may còng lưng vá chuyền đến 10 giờ đêm... chính là chị.

Với ngần ấy năm tuyển dụng và đào tạo từ anh chị em công nhân viên tới nhân viên, quản lý, tôi thấy cảnh này quen đến đau lòng. Đừng vội chụp mũ tụi nhỏ là "bông tuyết mong manh".

Sự thật khó nuốt trôi là: Cái gậy quản trị bằng nỗi sợ đã chính thức hết hạn sử dụng.

1. ẢO TƯỞNG VỀ CÂY GẬY: "BẠN KHÔNG THỂ DỌA MỘT ĐỨA KHÔNG SỢ ĐÓI"

Tại sao 15-20 năm trước, chuyền trưởng chửi như tát nước vào mặt, công nhân vẫn cắn răng nuốt nghẹn đạp máy tiếp?

Vì phía sau họ là nỗi sợ sinh tồn. Ở quê còn đàn em nheo nhóc, bố mẹ già ốm đau, mất việc đồng nghĩa với đói rách và bị tống ra khỏi phòng trọ. Chúng tôi ngày xưa cày tăng ca xuyên đêm không phải vì đam mê, mà vì không còn đường lùi. 

Sự chịu đựng cay đắng ấy vô tình bị người đi trước tôn vinh thành "bản lĩnh", rồi ảo tưởng dùng nó làm thước đo ép lên thế hệ sau.

Còn tụi nhỏ bây giờ?

Cửa lùi của chúng rộng thênh thang. Bố mẹ chúng (chính là lứa 7x, 8x đời đầu) đã cày cuốc cả đời để con cái không còn phải chịu cảnh giật gấu vá vai. 

Còn không ngồi xưởng may ư?

Bật app chạy xe công nghệ.

Qua kho Shopee, TikTok đóng hàng.

Làm quán cà phê máy lạnh, bán đồ online.

Thu nhập có thể trôi nổi, nhưng chúng giữ được sự tự tôn.

Khi nỗi sợ đói bốc hơi, tiếng thét của Quản đốc chỉ còn là tiếng muỗi vo ve. Một cái quăng thẻ từ dứt khoát không phải vì bốc đồng, mà là một phép toán sòng phẳng: Cái giá của việc ở lại chịu nhục đắt hơn cái giá của việc mất cái chân thợ may này.

2. CÁI BẪY TAYLOR: BIẾN CON NGƯỜI THÀNH CÁI MÁY THÌ ĐỪNG ĐÒI HỌ CÓ TRÁCH NHIỆM

Hệ điều hành của hầu hết nhà máy dệt may hiện nay vẫn mắc kẹt ở thế kỷ 19: Định mức từng giây (SAM), phân rã động tác, biến người thợ thành một chi tiết máy vô danh.

Bốc thân, gạt mép, đạp chân vịt. 8 tiếng một ngày, 26 ngày một tháng. Đơn điệu đến hóa điên.

Thế hệ trước chấp nhận làm một "chi tiết máy" vì miếng cơm. 

Thế hệ này lớn lên cùng Internet, bị tước đoạt toàn bộ cảm xúc và ý nghĩa công việc thì chúng sẽ tự giải thoát bằng màn hình điện thoại.

Bạn quản trị họ bằng thái độ coi thường, xem họ là công cụ có thể thay thế bất cứ lúc nào, thì họ cũng sẽ đối xử lại với cái xưởng của bạn y hệt như một trạm dừng chân tạm bợ: Thích thì ghé, chán thì dắt xe đi.

Kỷ luật thép mà không có sự thấu cảm, thì đó không phải là kỷ luật. Đó là sự bóc lột thô thiển. Và ở thời đại thừa mứa thông tin này, sự bóc lột đó sẽ bị trả giá bằng tỷ lệ nhảy việc 30–40%/tháng cùng những chuyền may đắp chiếu.

3. THAY VÌ BẮT HỌ SỢ, HÃY DẠY BẰNG LUẬT CHƠI SÒNG PHẲNG

Muốn tụi nhỏ chịu ngồi yên đạp máy, dẹp ngay cái bài ca "ngày xưa các anh khổ lắm" đi. Thời thế đã đổi, hợp đồng lao động bây giờ là hợp đồng tâm lý sòng phẳng:

Minh bạch tiền tươi, thấy số nhảy như chơi Game:

Đừng bắt họ may mù quáng cả tháng rồi nơm nớp ngóng bảng lương với một đống trừ phạt âm binh. 

Hãy treo bảng điện tử ngay đầu chuyền: May xong một lốc áo đạt chuẩn AQL, tiền túi nhảy số theo thời gian thực (real-time). Rõ ràng, minh bạch, có thành tựu tức thì – đó là thứ giữ chân họ tốt hơn mọi lời giáo điều rỗng tuếch.

Cầm tay chỉ cữ gá, bớt xỉa xói vào mặt:

Lỗi đường may, lượn sóng, bai cổ? 

Ngồi xuống chỉ lại góc đặt cữ, chỉnh nhịp nhấp chân pedal cho êm, tư thế ngồi đỡ gù lưng. 

Dạy nghề bằng sự sành sỏi của một đàn anh đi trước thì chúng nể sát đất. Còn đứng chống nạnh chửi rủa thì chỉ chứng minh mình là một gã quản lý bất tài, bất lực trước áp lực tiến độ.

Sự tôn trọng tối thiểu:

Công nhân đi làm bán sức lao động để đổi lấy tiền, không ai ký hợp đồng bán đi danh dự để nhận những lời sỉ nhục nơi đông người. Lỗi quy trình thì phạt theo quy chế; nhắc nhở thì kéo riêng ra góc chuyền mà nói.

Cái thời "dọa đuổi việc để ép người" đã chết ngắt dưới những mái tôn nóng hầm hập rồi. 

Dân cựu trào chúng ta có kinh nghiệm, có sự thiện chiến, nhưng nếu cứ bám riết lấy cái quán tính "trại lính", thì kẻ gãy gánh đầu tiên giữa áp lực đơn hàng không phải là tụi nhỏ 2k đâu...

Mà chính là cái ghế của những người làm quản lý.

Link: https://www.facebook.com/share/p/18DzLQBEw5/