Chuyện xe & số: BÓC TRẦN BẢN CHẤT 4 LOẠI HỘP SỐ Ô TÔ: CHỌN SAI LÀ TRẢ GIÁ BẰNG TIỀN TỶ

BÓC TRẦN BẢN CHẤT 4 LOẠI HỘP SỐ Ô TÔ: CHỌN SAI LÀ TRẢ GIÁ BẰNG TIỀN TỶ

Ra showroom mua xe, nhân viên bán hàng thường rót vào tai bạn những lời hoa mỹ như: "Anh cứ lấy bản này đi, hộp số êm lắm" hoặc "Con kia sang số thể thao, đạp dính ghế". Nhưng sự thật là tính êm ái hay thể thao đó luôn được đánh đổi bằng chính độ bền và tờ hóa đơn sửa chữa trong tương lai. Một cụm hộp số thay mới sương sương cũng từ 50 đến cả trăm triệu đồng.

Đã đến lúc bóc tách xem bên trong cái hộp kim loại đắt tiền đó thực sự đang diễn ra những trò chơi vật lý gì. Dưới đây là bản chất của 4 loại hộp số tự động đang định hình thị trường hiện nay.

1. CVT - Hộp số vô cấp: Kẻ thư sinh đi phố

Đừng tháo CVT ra tìm bánh răng làm gì vì nó hoàn toàn không có. Cốt lõi của CVT là hai puly có thể thay đổi đường kính, được kết nối bằng một sợi đai thép. Nó vận hành giống hệt bộ truyền động trên chiếc xe tay ga ở nhà, chỉ khác là ô tô dùng đai thép thay vì đai cao su.

Vì không có "bậc" số cố định, vòng tua máy luôn được ghì ở mức tối ưu nhất. Kết quả là nó cực kỳ êm ái, đi trong phố tắc đường mượt như lụa và siêu tiết kiệm xăng. Tuy nhiên, nhược điểm chí mạng là lực ma sát. Việc truyền lực hoàn toàn dựa vào lực siết sợi đai thép. Nếu bạn là kiểu tài xế chạy "hỗn", thích đạp lút cán thốc ga ở vòng tua cao, đai sẽ bị trượt. Lâu ngày sinh ra mạt sắt, xước puly và dão đai. CVT sinh ra để đi từ tốn, đừng bắt một anh thư sinh mặc vest đi bốc vác xi măng.

2. AT (6AT, 8AT) - Hộp số có cấp: Cỗ máy cày cuốc

Nếu muốn bốc vác, chở full tải hay leo đèo dốc gắt, hãy tìm đến AT. Đây là trang bị tiêu chuẩn trên các dòng SUV gầm cao hay bán tải chuyên cày ải.

Thay vì đai thép mỏng manh, AT sử dụng hệ thống bánh răng hành tinh bằng thép đặc ăn khớp vật lý với nhau. Nó dùng "Biến mô thủy lực" để truyền lực từ động cơ sang hộp số thông qua áp suất dầu thay vì ép côn trực tiếp. Tưởng tượng bạn đặt hai chiếc quạt máy đối diện nhau, bật một cái chạy, sức gió sẽ làm cái kia quay theo. Biến mô thủy lực hoạt động y hệt, nhưng dùng dầu thay vì gió. Nhờ truyền lực qua chất lỏng và bánh răng thực, AT vô cùng "nồi đồng cối đá", chịu tải cực lớn mà không sợ trượt. Đổi lại, sự thất thoát lực qua chất lỏng khiến nó hao xăng hơn một chút và thỉnh thoảng sẽ có cảm giác "hẫng" nhẹ khi nhảy số.

3. DCT - Ly hợp kép: Ranh giới Khô và Ướt

Bản chất DCT giống như bạn ghép hai hộp số sàn lại với nhau và giao cho máy tính điều khiển. Một bộ ly hợp giữ các số lẻ (1, 3, 5), bộ kia ngậm sẵn số chẵn (2, 4, 6). Khi bạn đang chạy số 1, số 2 đã trực chờ. Máy tính ra lệnh cắt số 1 là số 2 đóng ngay lập tức, triệt tiêu thời gian chết và hao hụt công suất. Đạp là dính ghế.

Nhưng DCT có một cái bẫy: Khô và Ướt. Nếu đam mê lái xe thể thao, bắt buộc phải chọn DCT ướt (ngâm trong dầu tản nhiệt). Điển hình như hộp số ly hợp kép ướt 7 cấp trên chiếc Geely Coolray, nó đủ sức chịu đựng đặc sản nhích từng mét ở Vành đai 3 lúc 6 giờ tối mà không bị quá nhiệt. Ngược lại, nếu mua DCT khô, hệ thống tản nhiệt bằng gió tự nhiên sẽ nhanh chóng "khóc thét" và báo lỗi khi bạn phải rà phanh liên tục trong cảnh kẹt xe.

4. DHT - Hộp số Hybrid: Vị nhạc trưởng chia bài

Ra đại lý bây giờ, nếu bạn chê xe xăng tốn nhiên liệu và chê xe điện mất thời gian sạc, sale sẽ tung ra con bài chốt hạ: Xe Hybrid đi kèm hộp số DHT (Dedicated Hybrid Transmission).

DHT không hẳn là một hộp số đơn thuần, nó là một tổ hợp của ly hợp, mô-tơ phát điện và mô-tơ truyền động. Lấy ví dụ các hệ thống tối tân như NordThor EM-i hay DM-i: Khi đi làm lúc 8h sáng kẹt xe, DHT mở ly hợp, ngắt hoàn toàn động cơ xăng. Xe chạy thuần điện bằng mô-tơ, êm ru và tĩnh lặng. Nhưng khi thoát ra cao tốc, đóng 100 km/h khiến mô-tơ điện bắt đầu đuối, DHT ngay lập tức đóng ly hợp, nối "cứng" trục khuỷu động cơ xăng thẳng vào bánh xe để tối ưu sức kéo. Nhạc trưởng DHT ép động cơ xăng luôn hoạt động ở dải hiệu suất nhiệt cao nhất, giúp một chiếc xe 2 tấn chỉ tiêu thụ 3-4 lít/100km. Tuy nhiên, cái giá phải trả là phần cứng cực kỳ phức tạp. Thuật toán phần mềm mà xử lý chậm, chiếc xe sẽ giật cục mỗi khi chuyển giao quyền lực giữa xăng và điện.

Bài toán chốt đơn

Thích mượt mà, đi làm hàng ngày nhẹ nhàng và tối ưu nhiên liệu: Chốt CVT.

Thích quăng quật, đa địa hình, tải nặng và bền bỉ: Chốt AT.

Yêu tốc độ, đam mê cảm giác vô lăng: Chốt DCT (nhưng bắt buộc phải là bản tản nhiệt Ướt).

Thích chân ga mượt như xe điện nhưng ghét chầu chực trạm sạc: DHT chính là chân ái của kỷ nguyên giao thời.

Mọi hệ thống cơ khí đều có cái giá của nó. Bạn đang ôm vô lăng cỗ máy sử dụng hộp số gì? Thấy êm ái hay đang phải đóng họ cho gara rồi? Hãy để lại bình luận để chúng ta cùng mổ xẻ.

Tôi là Hiếu từ Chuyện Xe và Số – Nơi bóc tách thế giới ô tô qua những con số. Xin chào và hẹn gặp lại!