Lương Trường Sơn: Sáng 21/11, QH đã thông qua Luật Hiến, lấy, ghép mô,… gồm 7 chương, 39 điều, có hiệu lực từ 1/1/2028. KHÔNG LẤY BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI...
Điểm mới quan trọng
1. Không lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi
• Bỏ đề xuất gây tranh cãi: Quốc hội chốt giữ quy định hiện hành, không bổ sung việc hiến, lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi. Việc đăng ký hiến chỉ áp dụng với người từ đủ 18 tuổi trở lên. 
• Cấm lấy tạng sau khi chết: Không được lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi để ghép cho người khác, kể cả sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn. Người dưới 18 tuổi cũng không được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể hoặc hiến xác. 
• Ngoại lệ duy nhất: Trẻ dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh như tế bào gốc tạo máu, tủy xương khi còn sống, và chỉ cho anh, chị, em ruột khi không có người hiến trưởng thành phù hợp. 
• Điều kiện rất chặt: phải có sự đồng ý của chính trẻ và văn bản đồng ý của cả cha và mẹ, trẻ và cha mẹ được tư vấn độc lập, đánh giá tâm lý, xã hội phù hợp độ tuổi, có Hội đồng tư vấn gồm đại diện cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em hoặc tổ chức bảo vệ quyền trẻ em, và người đứng đầu cơ sở khám chữa bệnh đồng ý bằng văn bản. Nếu trẻ hoặc cha mẹ có biểu hiện không đồng thuận ở bất kỳ thời điểm nào thì phải dừng lại. 
2. Siết chặt hiến tạng khi còn sống
• Người từ đủ 18 tuổi đến dưới 25 tuổi: Chỉ được hiến bộ phận cơ thể cho thành viên gia đình. 
• Người từ đủ 25 tuổi trở lên: Được hiến cho cả người ngoài gia đình, nhưng không được đích danh chỉ định hoặc lựa chọn người nhận, trừ trường hợp người nhận là thành viên gia đình. Việc phân bổ phải qua cơ quan điều phối quốc gia. 
• Thành viên gia đình gồm: vợ, chồng, cha mẹ đẻ, con đẻ, anh chị em ruột cùng cha mẹ hoặc cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha và ông bà nội, ngoại. Trường hợp hiến giữa vợ chồng phải đáp ứng thời gian kết hôn tối thiểu do Chính phủ quy định. 
• Người hiến phải đăng ký hiến, đủ sức khỏe, được tư vấn độc lập về pháp luật, sức khỏe, đánh giá tâm lý, xã hội. Việc lấy chỉ được tiến hành khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Hội đồng tư vấn lấy, ghép gồm chuyên gia y tế, pháp luật và tâm lý, không tham gia vào ca lấy, ghép đó. 
3. Hiến sau khi chết não, chết tuần hoàn
• Luật bổ sung khái niệm chết tuần hoàn, tạo cơ sở pháp lý để hiến sau chết tuần hoàn bên cạnh chết não, nhằm mở rộng nguồn hiến từ người đã qua đời. 
• Người từ đủ 18 tuổi sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn có thể hiến mô, bộ phận cơ thể ngay cả khi chưa đăng ký hiến lúc còn sống, nếu không có thông tin cho thấy người đã mất từng phản đối và người đại diện bày tỏ nguyện vọng bằng văn bản, được những người cùng hàng đại diện đồng thuận. 
• Thứ tự người đại diện: cha mẹ đẻ, vợ chồng, con ruột từ đủ 18 tuổi, nếu không có thì đến anh chị em ruột từ đủ 18 tuổi, cuối cùng là ông bà nội, ngoại. 
• Ngay cả khi người mất đã đăng ký hiến, người đại diện vẫn phải bày tỏ nguyện vọng bằng văn bản và bảo đảm đồng thuận. Cơ sở y tế không được lấy nếu người đại diện từ chối hoặc có biểu hiện không đồng thuận, không hợp tác. 
• Việc xác định chết não, chết tuần hoàn phải do hội đồng chuyên môn đánh giá độc lập, kết luận thống nhất của tất cả thành viên. Người trực tiếp điều trị, tư vấn hiến hoặc tham gia kíp lấy, ghép không được là thành viên hội đồng xác định chết não, chết tuần hoàn. 
4. Tăng từ 10 lên 29 nhóm hành vi bị nghiêm cấm
Luật nâng tổng số hành vi bị nghiêm cấm từ 10 theo Luật năm 2007 lên 29 hành vi, tập trung ngăn chặn mua bán mô, bộ phận cơ thể người, mua bán xác, quảng cáo, môi giới hiến, nhận vì mục đích thương mại, lợi dụng nuôi con nuôi, chăm sóc thay thế, giám hộ, quan hệ lệ thuộc để lấy mô, tạng. 
Đồng thời cấm dụ dỗ, lừa dối, đe dọa người khác hiến, lấy mô, tạng khi chưa rõ nguyên nhân tử vong hoặc có dấu hiệu bất thường, vi phạm pháp luật, đưa người Việt Nam ra nước ngoài để mua bán mô, tạng hoặc đưa người nước ngoài vào Việt Nam để ghép trái quy định. 
5. Bảo đảm tự nguyện và quyền từ chối
• Hiến hoàn toàn tự nguyện. Người từ đủ 18 tuổi có quyền đăng ký hiến, thay đổi nội dung, hủy đăng ký hoặc đăng ký lại bất cứ lúc nào. Đăng ký hiến không đồng nghĩa đương nhiên sẽ bị lấy mô, tạng. 
• Người hiến, người đại diện hoặc cha mẹ của người hiến có quyền từ chối ở bất kỳ thời điểm nào. Chỉ cần có biểu hiện không đồng thuận thì không được thực hiện việc hiến, lấy. 
6. Quyền lợi, tri ân người hiến
• Người hiến khi còn sống: Được chăm sóc, phục hồi sức khỏe miễn phí ngay sau khi hiến, khám sức khỏe định kỳ phù hợp với bộ phận đã hiến, cấp thẻ bảo hiểm y tế và chứng nhận hiến tạng, được ưu tiên khi chính mình có tên trong danh sách chờ ghép. 
• Người hiến sau khi chết: Nhà nước bảo đảm chi phí vệ sinh, vận chuyển, tang lễ, mai táng và cấp chứng nhận đã hiến. Cha mẹ đẻ, vợ chồng, con ruột và anh chị em ruột của người hiến được ưu tiên ghép tạng nếu có tên trong danh sách chờ ghép. 
• Ngày 20/5 hằng năm được chọn là Ngày Tri ân người hiến mô, bộ phận cơ thể người. 
7. Điều phối công bằng, minh bạch
• Luật thiết lập cơ chế điều phối thống nhất trên toàn quốc qua cơ quan điều phối quốc gia và cơ sở dữ liệu quản lý mô, bộ phận cơ thể người, thuộc Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh, xác thực điện tử. 
• Tiêu chí phân bổ gồm mức độ hòa hợp giữa người hiến và người nhận, tình trạng cấp thiết về y khoa, hiệu quả sau ghép, đặc điểm người bệnh và thời gian chờ. Nhóm được ưu tiên gồm trẻ em, người từng hiến tạng và thân nhân người hiến sau khi chết, không phân biệt điều kiện kinh tế, dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, giới tính, nơi cư trú. 
• Cơ sở dữ liệu này phải hoàn thành và đưa vào vận hành trước ngày 31/12/2028. 
• Luật cũng mở rộng quản lý ngân hàng mô, hoạt động lấy, bảo quản, sản xuất, nuôi cấy, cung ứng mô, tế bào và sản phẩm từ mô, tế bào phục vụ điều trị, nghiên cứu, và cho phép tính chi phí dịch vụ với một số hoạt động như bảo quản tinh trùng, noãn, phôi, mô tinh hoàn, mô buồng trứng để bảo tồn khả năng sinh sản. 
Nhận xét
Đăng nhận xét