Cu Làng Cát: Khi con người đến Sao Hỏa, có thể robot đã dựng nhà và làm ra nước

Khi con người đến Sao Hỏa, có thể robot đã dựng nhà và làm ra nước

+Starship có thể mang những Optimus đầu tiên tới Sao Hỏa trước con người. Cứ khoảng 26 tháng, cửa sổ bay thuận lợi lại mở một lần; Musk từng tính đưa nhiều tàu đi trước, để robot dựng nơi trú ẩn, tìm nước và chuẩn bị sự sống. Nếu thành công, phi hành gia tương lai có thể bước xuống một hành tinh đã có những người thợ máy chờ sẵn.

🛑Những người thợ đầu tiên trên Sao Hỏa có thể không phải con người

+Neil Armstrong bước xuống Mặt Trăng ngày 20-7-1969. Trước ông không có công nhân, máy xúc hay một căn phòng chờ sẵn. Con người mang mọi thứ từ Trái Đất, sống trong một khoang tàu nhỏ rồi trở về.

+Elon Musk muốn chuyến đi Sao Hỏa diễn ra theo cách mới. Những kẻ đặt chân xuống trước có thể cao khoảng 1,73 m, nặng chừng 57 kg, có 2 chân, 2 tay, 10 ngón và hình dáng gần giống con người. Nhưng chúng không cần thở, không uống nước, không ăn và cũng không cần vé trở về.

+Đó là Optimus, robot hình người do Tesla phát triển. Kế hoạch được Musk đưa ra khá cụ thể, Starship sẽ bay tới Sao Hỏa trước khi đưa con người đi. Trong khoang tàu là các Optimus. Nếu chúng hạ cánh an toàn, những robot này có thể trở thành đội lao động đầu tiên của một khu định cư chưa có cư dân.

+Cửa sổ thuận lợi tiếp theo để bay từ Trái Đất tới Sao Hỏa xuất hiện vào khoảng cuối năm 2026. Cơ hội như vậy lặp lại khoảng 26 tháng một lần vì Trái Đất và Sao Hỏa chuyển động quanh Mặt Trời với tốc độ khác nhau.

+SpaceX từng tính tới khả năng đưa từ 4 đến 8 Starship đi trong đợt này. Hành trình có thể kéo dài khoảng 80-150 ngày tùy thời điểm xuất phát và quỹ đạo được lựa chọn.

+Nếu làm được, đây sẽ là một cuộc thử nghiệm có quy mô rất khác những xe tự hành từng được đưa lên Sao Hỏa.

+Các xe tự hành của NASA đã chứng minh máy móc có thể hoạt động nhiều năm trên hành tinh đỏ. Curiosity hạ cánh năm 2012. Perseverance tới năm 2021. Chúng chụp ảnh, khoan đá, phân tích đất và di chuyển qua địa hình xa lạ.

+Optimus được hình dung cho một loại công việc mới hơn.  Nó có bàn tay để cầm dụng cụ. Có chân để bước qua địa hình. Có thể di chuyển thiết bị, kiểm tra khu vực hạ cánh, lắp ráp các bộ phận và thực hiện những thao tác vốn được thiết kế cho cơ thể người.

+Một robot có thể dựng thiết bị. 10 robot có thể hình thành một đội. 100 robot có thể trở thành lực lượng lao động.

+Musk từng hình dung Optimus bước trên bề mặt Sao Hỏa sẽ tạo nên một bức ảnh “sử thi”. Nhưng giá trị của chuyến đi sẽ nằm ở những thứ phía sau bức ảnh ấy.

+Trước khi con người tới, robot có thể khảo sát nơi ở, triển khai nguồn điện, di chuyển hàng hóa, lắp các mô đun trú ẩn và chuẩn bị thiết bị khai thác băng.

+Bởi trên Sao Hỏa, nước không đơn giản là thứ để uống. Nước có thể tạo oxy. Hydro và oxy có thể liên quan trực tiếp tới việc sản xuất nhiên liệu. Một nguồn băng có thể trở thành tài nguyên quyết định khả năng tồn tại lâu dài của khu định cư.

+Nếu robot có thể bắt đầu những công việc đó trước, chuyến bay đầu tiên chở con người sẽ mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.

+Phi hành gia sẽ không đến để bắt đầu từ con số 0.

Họ đến tiếp quản một công trường đã hoạt động.

🛑Trước khi Optimus bước xuống, Starship phải vượt qua bài toán khó nhất

+Có khoảng cách rất lớn giữa hình ảnh Optimus đang đi trong nhà máy Tesla và một Optimus đang đứng giữa Sao Hỏa. Khoảng cách ấy dài hàng chục triệu km. Và phương tiện phải vượt qua nó là Starship.

+Super Heavy sẽ không đi tới Sao Hỏa. Tầng đẩy khổng lồ này đưa Starship rời mặt đất rồi quay lại Trái Đất để được kiểm tra và tái sử dụng. Phần tiếp tục hành trình liên hành tinh là con tàu Starship phía trên.

+Nhưng đưa một Starship nặng hàng trăm tấn lên quỹ đạo mới giải quyết được phần đầu.

+Muốn mang lượng hàng lớn tới Sao Hỏa, SpaceX phải thực hiện một năng lực chưa được chứng minh đầy đủ ở quy mô Starship, tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo. Đây là mắt xích có thể quyết định toàn bộ chương trình Sao Hỏa.

+Starship phải được phóng lên trước. Những Starship khác sau đó mang nhiên liệu lên quỹ đạo, gặp tàu và chuyển lượng nhiên liệu cần thiết sang nó. Khi các thùng chứa được nạp đủ, tàu mới rời quỹ đạo Trái Đất để bắt đầu hành trình liên hành tinh.

+Musk từng thừa nhận mục tiêu đưa tàu không người lái tới Sao Hỏa trong cửa sổ năm 2026 có xác suất khoảng 50%. Con số ấy nói nhiều hơn những hình ảnh mô phỏng đẹp mắt.

+SpaceX phải đồng thời giải quyết hàng loạt bài toán, phóng Starship với tần suất cao, tái sử dụng phương tiện, tiếp nhiên liệu ngoài không gian, duy trì tàu trong hành trình nhiều tháng, đi vào khí quyển Sao Hỏa và đưa một phương tiện khổng lồ xuống bề mặt an toàn. Sau đó mới đến lượt Optimus.

+Robot trên Trái Đất hoạt động trong môi trường do con người tạo ra. Sàn tương đối bằng. Nhiệt độ được kiểm soát. Điện ở gần. Kỹ thuật viên có thể can thiệp khi máy gặp trục trặc.

+Sao Hỏa không dành cho máy móc kiểu ấy. Nhiệt độ có thể xuống rất thấp. Bụi mịn có khả năng len vào các khớp chuyển động. Bức xạ vũ trụ tác động liên tục lên thiết bị điện tử. Độ trễ liên lạc giữa Trái Đất và Sao Hỏa khiến việc điều khiển robot theo thời gian thực trở nên bất khả thi.

+Optimus vì vậy phải biết tự xử lý nhiều tình huống.

Nếu ngã, nó phải tìm cách đứng dậy. Nếu một robot hỏng, những robot khác lý tưởng nhất phải có khả năng hỗ trợ.

+Nếu một thiết bị không khớp đúng vị trí, chúng phải nhận ra vấn đề mà không chờ một kỹ sư trên Trái Đất chỉ từng động tác.

+Đây là lý do nhiều chuyên gia robot hoài nghi tiến độ mà Musk đưa ra. Một robot hình người hoạt động vài giờ trong nhà máy và một robot sống nhiều tháng trên Sao Hỏa là 2 cấp độ kỹ thuật khác nhau.

+Nhưng Musk đang đặt cược vào một yếu tố đặc biệt, tốc độ phát triển đồng thời của tên lửa, robot và trí tuệ nhân tạo.

+Nếu 3 đường phát triển ấy gặp nhau, Sao Hỏa có thể trở thành nơi thử nghiệm lớn nhất mà máy móc từng được giao.

🛑Con người có thể đến sau những căn nhà đầu tiên

+Musk từng nhiều lần đặt ra những mốc Sao Hỏa rồi bỏ lỡ chúng. Năm 2016, ông nói về một nhiệm vụ vào năm 2018. Năm 2020, ông từng tin con người có thể hạ cánh xuống Sao Hỏa vào năm 2026.

+Năm 2025, ông đưa ra khả năng Starship chở Optimus đi trước, con người có thể theo sau sớm nhất năm 2029, trong khi năm 2031 được đánh giá khả thi hơn.

+Khoảng cách giữa tham vọng và khả năng kỹ thuật vẫn còn rất lớn. Nhưng có điểm đáng chú ý trong cách SpaceX đang tiếp cận Sao Hỏa, con người không nhất thiết phải là lực lượng xây dựng đầu tiên.

+Đó có thể là thay đổi lớn nhất so với mọi cuộc thám hiểm trước đây. Trong phần lớn lịch sử, con người tới trước rồi công cụ mới được triển khai quanh họ.

+Robot cho phép đảo ngược trình tự ấy. Hãy hình dung một Starship hạ xuống Sao Hỏa. Cửa khoang mở ra.

+Những Optimus đầu tiên bước xuống. Chúng khảo sát khu vực xung quanh, kiểm tra con tàu, triển khai các tấm thu năng lượng và bắt đầu dỡ hàng.

+Một Starship khác tới sau mang thêm máy móc.

Rồi chiếc thứ 3. Chiếc thứ 4. Các con tàu sau khi hạ xuống thậm chí có thể trở thành một phần của khu định cư, kho chứa, nơi đặt thiết bị hoặc nguồn vật liệu cho những công trình kế tiếp.

+Robot đào lớp đất có băng. Máy xử lý tách nước.

Thiết bị tạo oxy bắt đầu vận hành. Các mô đun được nối với nhau.

+Thực phẩm thử nghiệm được đưa vào hệ thống sản xuất khép kín. Robot kiểm tra từng đường ống, dây dẫn và khoang kín. Không có người nào đứng đó.

+Ở cách hàng chục triệu km, những kỹ sư trên Trái Đất nhận dữ liệu gửi về sau nhiều phút. Nếu một ngày con người thực sự tới nơi, cảnh tượng đầu tiên họ nhìn thấy có thể khác hoàn toàn Apollo 11.

+Không còn một vùng đất mà mọi hoạt động bắt đầu ngay sau bước chân đầu tiên. Trước mặt họ có thể đã có nguồn điện.

+Có nước được xử lý. Có oxy dự trữ. Có nơi trú ẩn. Có phương tiện. Và có những robot đã làm việc ở đó hàng tháng hoặc hàng năm.

+Khi ấy Optimus sẽ mang một ý nghĩa vượt khỏi dự án robot của Tesla. Nó trở thành một phương tiện mở đường cho con người.

+Starship mang máy móc tới Sao Hỏa. Máy móc chuẩn bị điều kiện để con người tới. Con người tiếp tục mở rộng khu định cư. Những chuyến Starship tiếp theo mang thêm robot, thiết bị và vật tư. Một chu trình có thể được hình thành qua từng cửa sổ 26 tháng.

+Kế hoạch này hiện vẫn đứng trước những rào cản khổng lồ. Starship còn phải chứng minh khả năng tái sử dụng hoàn toàn. Tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo phải hoạt động. Hạ cánh xuống Sao Hỏa phải thành công. Optimus phải tiến xa hơn nhiều so với phiên bản đang làm việc trên Trái Đất.

+Không mốc năm nào được bảo đảm. Nhưng nếu Musk đúng về trình tự, sự đáng nhớ đầu tiên của cuộc định cư Sao Hỏa có thể xảy ra trước ngày một con người đặt chân xuống đó.

+Một con tàu đáp xuống vùng đất đỏ. Cánh cửa mở ra. Và thứ bước xuống đầu tiên có 2 chân, 2 tay, hình dáng con người nhưng không cần mang theo bình oxy.

#ElonMusk #SpaceX #Starship #Optimus #SaoHoa

Cu Làng Cát