FB. Rùa Tiên Sinh (Bùi Anh Chiến): Phân tích chiến lược

Phân tích chiến lược

Lâu lắm không viết về kinh tế rồi các cụ nhỉ ?😊

Không có đồng tiền chung nào của BRICS cả, điều này em nói rất nhiều lần rồi, nó không thể sảy ra trên thực tế được. 

Gần đây Tập Cận Bình đã được tiếp đón ở Ấn Độ một cách rất lạnh nhạt, rất qua loa, vì Trung Quốc muốn có cơ chế giao dịch nội khối bằng tiền khác, không dùng USD.

Ấn Độ ngay lập tức từ chối. Không ai muốn dùng nhân dân tệ của Trung Quốc làm đồng tiền thay thế. Còn nếu không dùng nhân dân tệ thì lấy gì để thay USD?

Ấn Độ nói " không ủng hộ xây dựng một đồng tiền chung BRICS vào thời điểm hiện tại. Trọng tâm chỉ là tăng cường thanh toán xuyên biên giới bằng đồng nội tệ và xây dựng các cơ chế thanh toán không nhất thiết phải đi qua USD." nói thì dễ, nhưng thực tế không làm được.

Thanh toán bằng nội tệ - thực chất có nghĩa là gì?

Ví dụ: Trung Quốc bán cho Ấn Độ 10 tỷ USD hàng hóa, còn Ấn Độ chỉ bán cho Trung Quốc 3 tỷ USD hàng hóa. Nếu hai bên chuyển sang thanh toán bằng nội tệ, Ấn Độ có thể trả cho Trung Quốc bằng rupee. Nhưng Trung Quốc sẽ làm gì với số rupee đó? 

Nếu Trung Quốc không có đủ nhu cầu mua hàng hóa, dịch vụ hoặc tài sản của Ấn Độ, thì số rupee này không thể tự nhiên biến thành một tài sản quốc tế có giá trị như USD. Cuối cùng vẫn phải có cơ chế chuyển đổi, đầu tư, bù trừ hoặc sử dụng chúng để thanh toán cho bên thứ ba.

Không nhìn đâu xa, Nga bán dầu cho Ấn Độ trị giá 39 tỷ USD, nhưng Ấn Độ dính lệnh trừng phạt của Bộ Thương mại Mỹ, cho nên không thể thực hiện giao dịch bằng USD, Ấn Độ lập tức trả cho Nga số tiền nội tệ tương dương với 39 tỷ USD. Nhưng Nga không mua cái gì từ ấn độ cả, thành ra tiền ẤN ĐỘ với Nga như tờ giấy lộn, hết cách Nga lại phải dùng tiền của Ấn Độ đầu tư ngược lại vào Ấn Độ, người thiệt là Nga, Ấn Độ không mất cái gì cả.

Đây chính là yếu tố bất bại của USD, khi muốn tách USD ra khỏi thương mại quốc tế. Đổi đồng tiền thanh toán không có nghĩa là xóa bỏ nhu cầu đối với một đồng tiền quốc tế mạnh như USD được.

BRICS hoàn toàn có thể tăng thanh toán bằng rupee, nhân dân tệ, real Brazil, rúp Nga hay các đồng tiền khác. Điều đó có thể làm giảm một phần nhu cầu sử dụng USD trong thương mại song phương. Nhưng để một đồng tiền thực sự thay thế USD, nó phải có thị trường tài chính rất lớn, tính thanh khoản cao, khả năng chuyển đổi rộng, tài sản an toàn để các ngân hàng trung ương nắm giữ và quan trọng nhất là niềm tin.

Nhân dân tệ có thể tiến xa hơn nữa, nhưng ngay cả trường hợp biến nhân dân tệ thành đồng tiền BRICS cũng gặp trở ngại chính trị rất không thể khỏa lấp được vì Ấn Độ không muốn giảm phụ thuộc vào USD để rồi lại phụ thuộc vào Trung Quốc. Và nếu không lấy nhân dân tệ làm trung tâm thì BRICS phải tạo ra một đồng tiền hoàn toàn mới.

Đây là ước mơ bất khả thi với Trung Quốc hay với bất kể tổ chức nào, Ngay cả khu vực đồng tiền chung Châu Âu. 

🐢🐢Hãy nhìn sang châu Âu. Euro không phải sản phẩm của một hội nghị giữa vài quốc gia muốn phi USD. Nó là kết quả của hàng chục năm hội nhập kinh tế và chính trị, từ thị trường chung, tự do lưu chuyển hàng hóa, vốn và lao động cho đến kết quả của việc xây dựng các định chế chung từ chính trị, luật chung, mở cửa biên giới và nền chính trị chuẩn mực dân chủ.

Các nước sử dụng đồng euro phải chấp nhận từ bỏ một phần rất lớn chủ quyền tiền tệ của mình. Khi tham gia khu vực euro, một quốc gia không còn tự mình quyết định chính sách tiền tệ, không thể tùy ý điều chỉnh tỷ giá để ứng phó với khủng hoảng. Quyền điều hành chính sách tiền tệ được chuyển cho Ngân hàng Trung ương châu Âu.

Để có một đồng tiền chung, trước hết phải có một mức độ hội nhập và niềm tin chính trị đủ lớn để các quốc gia chấp nhận trao quyền cho một cơ chế chung.

🐢Điều này là bất khả thi với bất kỳ một tổ chức kinh tế liên kết nào, vì vậy Em Rùa luôn nói rằng : EU là một tổ chức chính trị, kinh tế và biên giới được hình thành một cách độc đáo, và thành công nhất trên thế giới là vậy đấy.

Trung Quốc và Ấn Độ vừa hợp tác vừa cạnh tranh chiến lược trên mọi mặt trận. Nga vận hành nền kinh tế và tài chính rất khác. Brazil có lợi ích riêng. Các thành viên Trung Đông lại có những quan hệ kinh tế, tài chính và an ninh sâu rộng với phương Tây.

Thậm chí câu hỏi đơn giản nhất cũng chưa có lời giải- Ai sẽ kiểm soát đồng tiền chung BRICS? Nếu Trung Quốc chi phối nó, các nước khác có chấp nhận không?

Nếu thành lập một ngân hàng trung ương chung, ai có quyền biểu quyết? Ai chịu trách nhiệm khi xảy ra khủng hoảng tài chính? Ai sẽ cứu một thành viên mất khả năng thanh toán hay khủng hoảng quốc gia vì nợ ? Và quốc gia nào sẵn sàng hy sinh quyền tự chủ tiền tệ của mình?

Tất cả những khó khăn này, châu Âu đã phải giải quyết được trong nhiều thập niên, và chỉ có Châu Âu mới làm được. Các khu vực kinh tế như ASEAN, tổ chức kinh tế Châu Phi, các quốc gia liên kết ở Nam Mỹ, Nam Phi ... Đều không có khả năng tạo ra đồng tiền chung nào hết.

Cuối cùng, sau tất cả, Ấn Độ, hay Nga, Nam Phi hay bất kỳ quốc gia nào trong BRICS - họ đều muốn thoát khỏi sự thống trị của một đồng tiền quốc tế như USD, nhưng lại không muốn trao vị trí đó cho một quốc gia khác. Đây  là điều mâu thuẫn không thể giải quyết được.

USD vẫn là vua của mọi loại tiền tệ, và trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ vẫn là vua trong các loại hình thu hút đầu tư vốn và nó tài sản an toàn hơn bất kỳ thứ gì khác kể cả là vàng.