Nguyễn Anh Huy: Hiểu lịch sử để hành động đúng

Mỗi lần nghe video Thanglong TV, Én Bạc chửi đức ông Lê Văn Duyệt là "thằng" tui thấy nhói đau. Tui tin nhiều người miền Nam khác cũng đồng cảm.

Tui tự hỏi: lý do gì các thanh niên miền Bắc ấy lại nhục mạ bậc tiền nhân miền Nam nặng nề đến vậy? Ngài Lê Văn Duyệt phạm tội gì với các youtuber này hay với tổ tông của họ mà họ phải làm vậy? 

Tại sao Thanglong TV và Én Bạc mạnh miệng chửi người cùng dân tộc mà không chửi Trung Quốc xâm lược một lần nào? 

Trước khi biên tiếp, tui muốn dừng lại ý này. Năm 1988, Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chính thức công nhận Lăng Ông Bà Chiểu nơi chôn cất và thờ tự đức ông Lê Văn Duyệt là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào ngày 06/12/1989.

Cố thủ tướng Võ Văn Kiệt là người đầu tiên có ý tưởng và đề nghị phục hồi tên đường Lê Văn Duyệt. Hơn 20 năm sau, vào ngày 16 tháng 9 năm 2020 Bí thư Thành Ủy Nguyễn Văn Nên và Chủ tịch Nguyễn Thành Phong  biến ý tưởng đó thành hiện thực. 

Chẳng lẽ trong mắt của Thanglong TV, Én bạc TV nhà nước đã làm sai? Một người có học mà mở miệng chửi bậc tiền nhân lớn tuổi hơn cửu huyền của họ là "thằng", vậy những người này có giáo dục không? 

Trong mắt tui, Đức Ông Lê Văn Duyệt là một anh hùng và là thành hoàng đất Gia Định. Tui thường xuyên ghé qua lăng ông để thắp hương. Đặc biệt, gần đến ngày giỗ ông, ghé qua thắp hương trước. 

Hôm nay là ngày 7/9 Tây lịch nhằm 26/7 âm lịch. Lễ giỗ lần thứ 194 Đức Thượng công Tả quân Lê Văn Duyệt diễn ra vào các ngày 10, 11 và 12 tháng 9 năm 2026 (nhằm ngày 29/7, 30/7 và mùng 1/8 âm lịch năm Bính Ngọ) tại Lăng Lê Văn Duyệt (đường Vũ Tùng, Phường Gia Định, TP. HCM).

Ông sinh năm 1764 Tại Hòa Khánh, Phong Hòa, Kiến Đăng, Kiến An, Định Tường (nay là Cái Bè, Đồng Tháp).Ông mất ngày 28 tháng 8, 1832 (67–68 tuổi) tại Gia Định, Đại Nam.

Dù muốn hay không, chúng ta cũng phải thừa nhận vua Gia Long là người đầu tiên đặt tên nước Việt Nam, và thống nhất đất nước Việt Nam hình chữ S, với khởi đầu điểm cực Bắc Lũng Cú đến cực Nam mũi Cà Mau. 

Tổ tiên của vua Gia Long, chúa Nguyễn Hoàng là người đặt viên gạch đầu tiên trong tiến trình xây dựng Đàng Trong. Theo thời gian, các chúa hậu duệ của Nguyễn Hoàng đã mở rộng lãnh thổ toàn bộ về phía Nam. 

Tả quân Lê Văn Duyệt đúng trọn vẹn ý nghĩa là cánh tay phải của vua Gia Long trong quá trình thành lập đại nghiệp. Tài năng, đức độ & lòng trung thành của ông được vua trao hẳn một không gian quyền rất lớn. 

Đức ông Lê Văn Duyệt là một trong các chỉ huy chính của quân đội chúa Nguyễn Ánh trong cuộc chiến với Tây Sơn. Trận Thị Nại năm 1801 là trận thủy chiến dữ dội nhất, trận thư hùng quyết định trong cuộc Chiến tranh Nguyễn-Tây Sơn (1787-1802). 

Tại đây thủy quân Gia Định do chúa Nguyễn Ánh cùng tả quân Lê Văn Duyệt trực tiếp chỉ huy đã đánh tan hạm đội Tây Sơn do Tư đồ Vũ Văn Dũng dẫn đầu. Trận đánh được sử sách nhà Nguyễn coi là "Võ công đệ nhất" trong thời trung hưng của nhà Nguyễn. 

Vua Gia Long đã ban cho Lê Văn Duyệt 3 đặc ân cực kỳ hiếm hoi trong lịch sử phong kiến Việt Nam: Quyền "Tiền trảm hậu tấu"; Đặc quyền không phải quỳ khi lạy vua và Thượng phương bảo kiếm.

Khi nhà Nguyễn được thành lập, ông trở thành một quan đại thần, phục vụ hai triều vua Gia Long (tức Nguyễn Ánh) và Minh Mạng, nhiều lần công cán ở cả phía Bắc thành và hai lần được cử làm Tổng trấn thành Gia Định.

Ông khuyến khích khẩn hoang, lập ấp, phát triển giao thương với nước ngoài. Thời bấy giờ, Sài Gòn - Gia Định trở thành trung tâm buôn bán sầm uất bậc nhất khu vực.

Khác với sự bảo thủ của triều đình Huế lúc bấy giờ, Lê Văn Duyệt có cái nhìn cởi mở với người phương Tây và Thiên Chúa giáo, miễn là họ đóng góp cho sự phát triển của vùng đất này.

Hãy nhìn lại chiến tranh thế giới thứ nhứt. Thế giới chia 2 phe. 

 Phe Hiệp ước gồm các nước Anh, Pháp, Nga, sau có thêm Hoa Kỳ, Ý và nhiều quốc gia khác.

Phe Liên minh Trung tâm, gồm Đức, Áo-Hung, Đế quốc Ottoman và Bulgaria.

Chiến tranh thế giới 2, thế giới chia 2 phe.

Phe Trục do Đức Quốc xã, Phát xít Ý và Đế quốc Nhật Bản lãnh đạo.

Phe Đồng Minh với lực lượng chủ chốt gồm Liên Xô, Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Pháp và Trung Quốc. 

Trong chiến tranh Việt Nam. Miền Bắc được sự viện trợ của Liên Xô và Trung Quốc. Gần đây, phía VN thừa nhận 300.000 chí nguyện quân Trung Quốc có mặt để hỗ trợ miền Bắc, bên cạnh viện trợ vũ khí, lương thực và tài chính. Miền Nam nhận viện trợ từ Hoa Kỳ. 

Tức là trong mọi cuộc chiến, các bên đều nhận viện trợ & tiếp ứng của đồng minh. Hầu như không có một quốc gia nào đứng đơn lẻ trong một cuộc chiến. 

Nhà Nguyễn của Nguyễn Ánh bị Tây Sơn hùng mạnh dồn ép, ông cần sự hỗ trợ từ đồng minh cũng là bước đi chánh trị bắt buộc. Tây Sơn có bậc kỳ tài Nguyễn Huệ - Quang Trung đã được sách sử ghi nhận, hậu thế kính ngưỡng. 

Gia Long, năm 16 tuổi đã gánh vác trên vai gánh nặng sơn hà, khôi phục lại vương quyền cho dòng tộc từ tro tàn, đổ nát. Với những đứa trẻ 16 tuổi khác có khi còn mộng mơ, hái hoa bắt bướm. Nếu đối mặt với sức mạnh khủng khiếp của quân Tây Sơn dù chỉ 1 lần, có thể khiến cho chúng hoảng sợ, kinh hồn bạt vía. 

Nhưng Nguyễn Anh bị đánh tơi tả hết lần này đến lần khác, vẫn không nhụt chí, và chiến đấu tới cùng. 

Vấn đề là câu chuyện lịch sử ấy đã thuộc về quá khứ. Nó không ảnh hưởng gì đến quyền lãnh đạo của chánh quyền hiện tại. Thời đại mới có những gương mặt anh hùng mới. Lôi chuyện cũ ra đay nghiến, mạt sát đến mức gọi vua Gia Long và tả quân Lê Văn Duyệt là "thằng" để làm gì ? 

Hiểu lịch sử để hành động đúng.

Biên tại nhà phía Đông thành Gia Định.