Hoàng Minh Hiền: VÌ SAO ĐIỀU HOÀ INVERTER HAY CHẾT BO SAU 2 NĂM VÀ SỢI DÂY TIẾP ĐỊA GIÚP BẠN TIẾT KIỆM CẢ MỚ TIỀN

VÌ SAO ĐIỀU HOÀ INVERTER HAY CHẾT BO SAU 2 NĂM VÀ SỢI DÂY TIẾP ĐỊA GIÚP BẠN TIẾT KIỆM CẢ MỚ TIỀN

Từ một bình luận thực tế của một người anh em: "Máy Inverter không nối mát, chạy 2 năm là thay bo cục nóng... câu dây tiếp mát xong lại chạy ngon". Hôm nay mình mổ xẻ lại vấn đề này, để anh em thợ và các bác chủ nhà đỡ mất những khoản tiền oan uổng.

Máy cứ hết bảo hành là hỏng bo, nhiều người đổ tại hãng dạo này làm linh kiện lởm. Nhưng có một sự thật mà tài liệu của mọi hãng (Daikin, Pana, LG...) đều in đậm nhưng chúng ta hay lờ đi: Thiết bị Inverter bắt buộc phải nối đất [tiếp mát].

1. TẠI SAO SỢI DÂY TIẾP ĐỊA LÀ PHAO CỨU SINH CỦA BO MẠCH

Về bản chất kỹ thuật, máy Inverter băm xung tần số rất cao, sinh ra dòng rò dung kháng và nhiễu điện từ. 

- Nếu CÓ dây tiếp mát: Nhiễu điện từ và xung điện rác được xả thẳng xuống đất, bo mạch sạch sẽ, hoạt động ổn định và bền bỉ hơn.

- Nếu KHÔNG tiếp mát: Vỏ máy sẽ lơ lửng mức điện áp rò 50V - 110V. Đây là điện áp do rò qua tụ lọc nhiễu, dòng rất nhỏ (cỡ micro Ampere), nên thường chỉ làm anh em sờ vào thấy tê tay nhưng lại đủ sức gây hại cho bo mạch về lâu dài. 

Sát thủ thực sự giết bo mạch chính là đám nhiễu xung cao tần sinh ra từ chính cái Inverter. Không có đường xả đất, đám rác điện từ này dội ngược lại, quẩn bên trong và liên tục tạo ứng suất điện đánh vào các linh kiện bán dẫn. Lớp cách điện vi mô bên trong bo mạch bị bào mòn dần theo thời gian máy chạy, dễ dẫn đến hỏng hóc sau chu kỳ 1.5 - 2 năm như ảnh minh hoạ. 

2. TỬ HUYỆT THỨ HAI: ĐẤU SAI CỰC TÍNH L VÀ N

Ngoài việc thiếu tiếp địa, một lỗi sơ đẳng mà rất nhiều thợ lắp nhầm là đảo lộn dây Pha [L] và dây Trung tính [N]. Inverter khắt khe việc này vì:

- Máy tắt vẫn sống: Các hãng luôn đặt rơ-le ngắt nguồn trên đường dây [L]. Nếu đấu nhầm [L] sang [N], khi tắt máy rơ-le chỉ ngắt dây trung tính [N], dây Pha [L] vẫn xông thẳng vào bo mạch 24/24. Điều này khiến bo mạch luôn ở trạng thái chịu áp lực điện và rò điện ra vỏ ngay cả khi không hoạt động.

- Lỗi giao tiếp (Data): Mạch tín hiệu truyền nhận giữa hai dàn thường lấy dây [N] làm mass tham chiếu chuẩn. Nếu đấu ngược [L] sang [N], tín hiệu số phải chạy trên nền điện áp xoay chiều 220V nhiễu loạn.

- Vô hiệu hóa hệ thống bảo vệ: Cầu chì là thiết bị bảo vệ quá dòng, nhưng nó được thiết kế đi kèm với Varistor để chống quá áp. Khi có xung điện cao, Varistor sẽ nối tắt để làm nổ cầu chì. Nếu đấu ngược, cầu chì nằm trên dây [N] có thể nổ nhưng không ngắt được dây Pha [L], khiến nguồn điện nóng vẫn xông vào bo mạch, mất khả năng cách ly bảo vệ hoàn toàn.

3. ĐẶC BIỆT LƯU Ý: MÁY GIÁ RẺ CÀNG CẦN LÀM CHUẨN

Các dòng máy cao cấp có mạch lọc nhiễu dày đặc hơn nên có thể chịu đựng tốt hơn một chút khi thiếu tiếp địa. Tuy nhiên, linh kiện dòng này rất đắt đỏ, khi đã hỏng thì chi phí khắc phục rất lớn. Trong khi đó, máy phổ thông có linh kiện thiết kế sát tải, nếu thiếu dây tiếp mát xả nhiễu thì tuổi thọ sẽ suy giảm rất nhanh. Tiếp địa chuẩn chính là phương án bảo hiểm rẻ nhất để bảo vệ túi tiền của bạn.

4. TIÊU CHUẨN THI CÔNG KHẮC PHỤC SỰ CỐ

Để máy hoạt động bền bỉ, anh em cần tuân thủ đúng kỹ thuật:

- Xác định dây bằng bút thử điện: Trước khi đấu, bắt buộc xác định chính xác dây Pha [L - bút sáng] và Trung tính [N - bút không sáng] để đấu đúng ký hiệu trên máy. Tuyệt đối không tin vào màu dây vì thực tế dây trong tường thường bị đấu lộn.

- Đóng cọc tiếp địa chuẩn: Dùng cọc đồng sâu 1.2m - 2.4m xuống đất ẩm. Theo tiêu chuẩn an toàn là dưới 10 Ohm. Tuy nhiên thực tế dân dụng, nếu đạt vài chục Ohm vẫn giúp xả nhiễu hiệu quả bảo vệ bo mạch, tốt hơn nhiều so với việc bỏ trống.

- Dây dẫn tiếp địa: Dùng cáp đồng tối thiểu 2.5mm2 có ống bảo vệ hoặc 4mm2 nếu đi trần ngoài trời.

MẸO THỰC CHIẾN KIỂM TRA BẰNG ĐỒNG HỒ VOM:

Bật đồng hồ thang ACV. Cạo nhẹ lớp sơn trên vỏ dàn nóng để tiếp xúc tốt. 

- Đo vỏ máy với dây Trung tính [N]: Kết quả càng gần 0V càng tốt. Dưới 2V là đạt chuẩn chuyên gia, từ 2V đến 5V là mức tạm chấp nhận.

- Đo vỏ máy với dây Pha [L]: Kết quả phải ra xấp xỉ 220V. Điều này xác nhận vỏ máy đã được nối xuống đất [0V] chuẩn chỉ, tạo thành mạch kín hoàn hảo với dây Pha để xả nhiễu. Nếu đo [L] với vỏ mà ra 0V thì chứng tỏ hệ thống chưa có tiếp địa hoặc vỏ máy đang bị nhiễm điện nặng.

(Lưu ý: Chỉ đo khi đứng ở vị trí cách điện an toàn, mang giày dép khô và dùng đồng hồ chuẩn).

BÀI TOÁN CHO NHÀ ĐẦU TƯ:

Tiền mua cọc và đoạn dây điện chỉ loanh quanh 200k, nhưng nó cứu được cái bo mạch trị giá vài triệu đồng. Các bác làm CHỦ TRỌ, CHỦ KHÁCH SẠN lắp hàng chục con máy thì càng phải quan tâm. Tiết kiệm vài mét dây điện lúc thi công để rồi phải chi trả chi phí sửa chữa khổng lồ sau này là một bài toán kinh tế sai lầm.

LƯU Ý AN TOÀN: Thi công tiếp địa và đấu nối điện yêu cầu chuyên môn cao. Nếu không có kinh nghiệm và đồ nghề chuẩn, anh em nên gọi thợ điện lạnh có uy tín xử lý để đảm bảo an toàn tính mạng và thiết bị.

Bo mạch không chết vì hãng làm dở, mà thường chết vì hệ thống điện thiếu một sợi dây và thiếu sự cẩn thận khi lắp đặt.

Anh em thợ đã từng cứu máy chỉ bằng cách đảo lại dây [L-N] và thêm dây tiếp mát chưa? Chia sẻ bên dưới cho xôm nhé!

#HienChiaSe #KyThuatDienLanh #DieuHoaInverter #TiepDiaDieuHoa #AnToanDien

- Hoàng Minh Hiền -