Không thể nhìn Israel với lăng kính của đạo đức thông thường, không có quy chuẩn nào cho Israel, cũng không có quốc gia nào đủ áp lực để áp đặt cho họ cách sống, cách nhìn nhận các mối đe dọa sinh tồn. Họ nhìn thấy tất cả, và nhớ rất lâu những ai đang làm hại nhà nước Do Thái.
Có những dân tộc đi qua lịch sử bằng những trang sử yên bình. Những Israel từ hành ngàn năm nay, dân tộc này phải đi qua lịch sử bằng lửa, bằng máu, bằng những cuộc lưu đày và những trận chiến không bao giờ thật sự kết thúc.
Có người nói Israel hiếu chiến, nhưng bị bao vây giữa những thế lực thù địch với dân số và quy mô lãnh thổ gấp hàng chục lần, họ không đánh không được. Nỗi lo sợ về mất an ninh của Israel kéo dài từ hành ngàn năm, không phải chỉ từ khi lập quốc.
Lịch sử Do Thái là một chuỗi thử thách khắc nghiệt. Những cuộc lưu đày cổ đại, nhiều thế kỷ sống phân tán giữa các dân tộc, những cuộc đàn áp tại châu Âu và đỉnh điểm là Holocaust trong Thế chiến II đã để lại một ký ức tập thể không dễ phai mờ. 6 triệu người Do Thái bị sát hại trong cuộc diệt chủng Holocaust. Sau thảm họa ấy, khi Nhà nước Israel được thành lập năm 1948, họ bước vào một thế giới mà sự tồn tại của quốc gia mới vẫn bị đặt trước những thách thức quân sự khốc liệt. Chiến tranh năm 1948, khủng hoảng Suez, Chiến tranh Sáu Ngày năm 1967, Chiến tranh Yom Kippur năm 1973 và hàng loạt cuộc xung đột sau đó đã biến an ninh quốc gia thành một phần gần như không thể tách khỏi đời sống Israel.
Học thuyết An ninh quốc gia của Israel đã trở thành một dạng triết học thực nghiệm: không được phép để số phận quyết định tương lai.
Israel tâm niệm rằng lòng thương hại của người khác không thể thay thế cho năng lực tự vệ của chính mình, chính là năng lực tự cường mạnh mẽ. Với Israel, sức mạnh quân sự vừa là là công cụ chiến tranh tự vệ, vừa là một hình thức bảo hiểm sinh tồn. Bởi vậy, nghĩa vụ quân sự, lực lượng dự bị, năng lực tình báo, công nghệ quân sự và năng lực huy động toàn xã hội trở thành những thành tố quan trọng của mô hình quốc gia.
Biểu tượng của Hoa Kỳ là Đại Bàng. Của Nga là Gấu, của Trung Quốc là Rồng của Israel là Sư Tử.
Hình tượng Sư Tử có sức phô trương đặc biệt trong tâm thức Israel. Sư tử không phải con vật lớn nhất trong tự nhiên, nhưng nó biểu tượng cho sức mạnh, lòng can đảm và năng lực bảo vệ lãnh địa. Hình ảnh ấy phần nào phản ánh triết lý an ninh của Israel, nhỏ không có nghĩa là yếu, ít người không có nghĩa là bất lực, sống giữa một khu vực đầy biến động càng không thể cho phép mình ngủ quên trên chiến thắng, luôn cảnh giác và phản ứng mau lẹ.
Không có quốc gia nào với dân số ít như Israel lại có năng lực quốc gia mạnh như vậy, cho dù những nước khác có được bơm nhiều tiền thế nào đi nữa thì năng lực tái tạo xã hội, tận dụng sức mạnh toàn dân cực kỳ hiệu quả trên từng đồng vốn bỏ ra như israel.
Tùy tiện gọi tên bất kể lĩnh vực nào, Israel vẫn là đỉnh cao trong lĩnh vực ấy. Từ nông nghiệp giữa vùng đất khô hạn đến công nghệ cao, từ tình báo đến công nghệ y học, từ hệ thống phòng thủ tên lửa đến công nghệ không người lái, từ các phòng thí nghiệm đến công nghệ vệ tinh, vũ trụ - hàng không, một phần đáng kể năng lực quốc gia được hình thành từ nhu cầu sinh tồn trong môi trường khắc nghiệt. Khi một dân tộc nhận thức được tài nguyên của mình là hữu hạn, họ buộc phải tìm cách biến trí tuệ thành tài nguyên, và Israel là minh chứng cho một xã hội đạt năng suất lao động cực kỳ cao tính theo quy mô dân số và nền kinh tế lai chiến tranh và dân sự.
Một dân tộc từng lang thang qua hàng nghìn năm lịch sử cuối cùng đã dựng nên một quốc gia giữa sa mạc. Và trong tâm thức của họ, có một hình ảnh vẫn luôn hiện hữu - con sư tử không cần phải gầm lên mọi lúc để chứng minh sức mạnh. Nó chỉ cần đứng đó, tỉnh táo, kiên cường và sẵn sàng chiến đấu khi sự sống bị đe dọa. Đó là bản chất chiến binh của Israel - bản chất của người lính - là một triết lý sinh tồn được tôi luyện qua nhiều thế hệ, đã tồn tại thì phải biết bảo vệ sự tồn tại, đã đứng lên được thì không được phép dễ dàng quỳ xuống lần nào nữa.
Nhận xét
Đăng nhận xét