FB. Huyen Trang: LẤY Ý KIẾN TRẺ EM VỀ HIẾN TẠNG: SỰ CẨU THẢ PHÁP LÝ, VI PHẠM LUẬT VÀ TỔN HẠI TÂM LÝ TRẺ THƠ

LẤY Ý KIẾN TRẺ EM VỀ HIẾN TẠNG: SỰ CẨU THẢ PHÁP LÝ, VI PHẠM LUẬT VÀ TỔN HẠI TÂM LÝ TRẺ THƠ

Copy từ Facebook Huyen Trang

🔶Việc triển khai phiếu khảo sát trực tuyến về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) tới trẻ em tại TP.HCM — thông qua Hội đồng Đội, nhóm lớp, bao gồm cả học sinh tiểu học lớp 5 và lớp 6 — là một cách làm hồ đồ, thiếu trách nhiệm và vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc bảo vệ quyền trẻ em.😢

🔶Việc đặt những câu hỏi về sự sống, cái chết, chết não, chết tuần hoàn và hiến tạng trực tiếp cho trẻ em mà không qua người giám hộ không chỉ là một sự vượt rào pháp lý, mà vô tình trở thành hành vi bạo lực tâm lý, dưới cụm từ "lấy ý kiến”.

1️⃣Vi phạm nghiêm trọng Luật hiện hành 

📣Ngay cả khi Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) có tính đến các khía cạnh liên quan, khung pháp lý hiện hành của Việt Nam vẫn thiết lập những hàng rào bảo vệ tuyệt đối:

📣Về mặt dân sự và quyền đại diện (Bộ luật Dân sự 2015): Người dưới 18 tuổi có năng lực hành vi dân sự không đầy đủ. Trẻ em dưới 6 tuổi, từ 6 đến dưới 15 tuổi, và từ 15 đến dưới 18 tuổi đều có các giới hạn chặt chẽ.

👉Hiến mô, bộ phận cơ thể người — dù khi còn sống hay sau khi chết não, chết tuần hoàn — tuyệt đối không phải là giao dịch sinh hoạt hàng ngày. Đây là hành vi nhân thân đặc biệt gắn liền với cơ thể, sức khỏe với hệ quả pháp lý và y khoa vĩnh viễn. Ngay cả dự thảo luật cũng yêu cầu phải có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật (cha, mẹ, người giám hộ).

▶️▶️▶️Việc  một số trường học và cơ quan chức năng tự ý rải form khảo sát trực tuyến trực tiếp cho học sinh lớp 5, lớp 6 mà không thông qua, không có sự đồng thuận, thậm chí không hề hay biết từ cha mẹ/người giám hộ chính là hành vi vi phạm Bộ luật dân sự hiện hành, thậm chí là ngang nhiên tước đoạt quyền đại diện hợp pháp của phụ huynh, người giám hộ🥹

📣📣📣Xét về mặt lập pháp, một hành vi lấy ý kiến bỏ qua sự giám sát của người đại diện là vô giá trị pháp lý.

2️⃣ Lạm dụng và lợi dụng "Quyền được hỏi"giữa ý kiến thông thường và quyết định nghiêm trọng về thân thể người trong y khoa.

📣Nhiều cơ quan, tổ chức khi triển khai việc này thường dựa vào danh nghĩa thực hiện “quyền tham gia của trẻ em”.

👉Tuy nhiên, dưới lăng kính luật học, xã hội học và tâm lý học, đây là một hành vi nguy hiểm, thậm chí vi phạm luật pháp.

Theo Điều 34 Luật Trẻ em 2016, trẻ em có quyền bày tỏ ý kiến, nguyện vọng về các vấn đề liên quan đến mình.

Tuy nhiên, pháp luật đồng thời định khung rõ tại Điều 74 Luật Trẻ em 2016 và Điều 3 Công ước về Quyền Trẻ em (CRC): Việc lấy ý kiến phải phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành, và lợi ích tốt nhất của trẻ em phải được đặt lên hàng đầu.🥳

👉Hệ quả của sự nhầm lẫn tai hại giữa "ý kiến đời sống" và "quyết định y khoa tối cao":

🛎️Ý kiến thông thường của trẻ em: Trẻ em hoàn toàn có đầy đủ năng lực nhận thức và quyền được bày tỏ về những vấn đề thuộc không gian sống quen thuộc của mình: môi trường học đường, không gian vui chơi, chương trình ngoại khóa, hay các hoạt động Đội nhóm. Ở đó, các em có trải nghiệm thực tế để nói lên tiếng nói chính đáng.

🛎️Vấn đề y khoa sinh tử (Chết não, chết tuần hoàn, hiến tạng): Đây là những khái niệm đỉnh cao của y học hiện đại, triết học về sự sống - cái chết và hệ thống pháp luật hình sự - dân sự phức tạp. Một học sinh tiểu học (lớp 5, 11 tuổi) hay trung học cơ sở hoàn toàn không có năng lực nhận thức tối thiểu về cấu trúc sinh học, về lằn ranh y khoa giữa tim ngừng đập và chết não, hay hệ lụy pháp lý của việc định đoạt thi hài, các nội tạng của thân thể người.

🔑🔑🔑Bản chất thực sự của bảng khảo sát: đưa 

một bộ câu hỏi chuyên môn khô khốc, đánh đố tư duy phản biện, đưa các em "tick" form, không phải là "lắng nghe trẻ em", mà hoàn toàn có thể gieo rắc sự hoang mang, sợ hãi cho trẻ em đối với những vấn đề phức tạp và nghiêm trọng, mà chính người lớn còn đang tranh cãi. 

👉Lạm dụng quyền được hỏi của trẻ em trong lập pháp là bệnh hình thức và vô trách nhiệm cực kỳ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền được bảo vệ của trẻ em.

3️⃣Thực tiễn lập pháp và tiêu chuẩn bảo vệ trẻ em trên thế giới: Không quốc gia nào làm thế!

Trên thế giới, các quốc gia phát triển có nền y đức và luật pháp nghiêm ngặt đều xây dựng bức tường lửa pháp lý để cách ly trẻ em khỏi những quyết định y khoa định đoạt sinh mệnh:

👉Các quốc gia EU và Công ước Oviedo: Công ước về Nhân quyền và Y biomedicine (Oviedo Convention) của Hội đồng Châu Âu quy định nghiêm ngặt:

📣Trẻ vị thành niên tuyệt đối không được hiến tạng khi còn sống (ngoại trừ một số mô tái sinh như tủy xương cho anh chị em ruột, và vẫn phải có sự chấp thuận của cơ quan độc lập kèm theo sự đồng ý của cha mẹ).

📣Ý kiến của trẻ em chỉ được lắng nghe như một yếu tố tham khảo mang tính tâm lý khi các em đã đến độ tuổi nhận thức được, và không bao giờ được dùng trẻ em làm đối tượng khảo sát chính sách đại trà.

👉Đạo luật tạng tại các nước phát triển: Tại Mỹ, Canada hay các nước Tây Âu, việc đăng ký hiến tạng chỉ hợp pháp khi công dân đạt độ tuổi trưởng thành (đủ 18 tuổi). 

🔑Ở một số bang cho phép đăng ký từ 16-17 tuổi (khi thi bằng lái xe), điều kiện tiên quyết vẫn là phải có chữ ký đồng ý của cha mẹ. 

🛎️🛎️🛎️🛎️Không có một quốc gia văn minh nào cho phép "khảo sát trực tuyến" học sinh tiểu học (lớp 5, lớp 6) về các khái niệm “chết não, chết tuần hoàn” để lấy số liệu làm tiền đề chính sách.

4️⃣Tóm lại là, theo ý kiến cá nhân của tôi, việc đưa 

những vấn đề sinh tử, hiến tạng phức tạp rải form trực tuyến cho những đứa trẻ chưa đủ nhận thức, lại cố tình loại bỏ vai trò của cha mẹ và người giám hộ, là hành vi cẩu thả, hình thức, vi phạm nghiêm trọng Luật Trẻ em 2016, Bộ luật Dân sự và đi ngược lại đạo đức bảo vệ trẻ em.😢

🔑 Tôi đồng ý và hoàn toàn tôn trọng quyền được hỏi của trẻ em đối với những vấn đề phù hợp với lứa tuổi.  Nhưng những vấn đề như y khoa phức tạp như hiến tạng mà lại dễ dàng lấy ý kiến và tick vào ô trống mà không có ý kiến phụ huynh thì tôi phản đối😔.

📣 Đây là ý kiến pháp lý của tôi dưới mắt con nhà luật, còn các anh chị phụ huynh, các vị nghĩ gì về Phiếu lấy ý kiến này? 

📣📣📣 Các vị phụ huynh nghĩ gì, nếu phiếu ý kiến này được 100% trẻ em đồng ý, thì có cơ sở để được vào Luật hiến tạng hay không?????📣📣📣📣📣📣📣📣📣📣📣📣📣📣📣

🔶🔶🔶🔶🔶🔶🔶🔶

Tôi gửi link kèm theo tút này, thể hiện việc nói và phân tích là nói có sách, mách có chứng đây🥳

I. Luật và văn bản pháp luật

1. Bộ luật Dân sự 2015 (91/2015/QH13)

https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Quyen-dan-su/Bo-luat-dan-su-2015-296215.aspx

(Xem đặc biệt Điều 20, 21 về năng lực hành vi dân sự của người chưa thành niên; Điều 35 về quyền hiến mô, bộ phận cơ thể)

2. Luật Trẻ em 2016 (102/2016/QH13) – Văn bản hợp nhất

https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Van-hoa-Xa-hoi/Van-ban-hop-nhat-108-VBHN-VPQH-2025-Luat-Tre-em-672485.aspx

(Xem Điều 1, 5, 33, 34, 74–77 về quyền bày tỏ ý kiến, lợi ích tốt nhất của trẻ em, trách nhiệm của cha mẹ/người giám hộ và tổ chức đại diện)

3. Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác 2006 (75/2006/QH11)

https://thuvienphapluat.vn/van-ban/The-thao-Y-te/Luat-viec-hien-lay-ghep-mo-bo-phan-co-the-nguoi-va-hien-lay-xac-2006-75-2006-QH11-15868.aspx

(Điều 5: Chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ mới có quyền hiến)

4. Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em (CRC) – Việt Nam phê chuẩn năm 1990

https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/ho-so-su-kien-nhan-chung/luat-quoc-te/cong-uoc-lien-hop-quoc-ve-quyen-tre-em-ky-ket-ngay-20-thang-11-nam-1989-3356

(Điều 3: Lợi ích tốt nhất của trẻ em phải là ưu tiên hàng đầu; Điều 12: Quyền bày tỏ ý kiến phải phù hợp với độ tuổi và mức độ trưởng thành)

II. Báo chí và tin tức chính thống về dự thảo luật (tháng 9–10/2026)

Báo Nhân Dân

https://baomoi.com/de-xuat-nguoi-duoi-18-tuoi-duoc-quyen-hien-mo-bo-phan-co-the-c56319089.epi

(Bộ trưởng Đào Hồng Lan trình Quốc hội ngày 21/10/2026: Người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến khi có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện)

VietnamNet

https://vietnamnet.vn/de-xuat-nguoi-duoi-18-tuoi-duoc-quyen-hien-mo-bo-phan-co-the-2566872.html

Báo Chính phủ (qua BaoMoi)

https://baomoi.com/sua-doi-luat-hien-ghep-tang-de-xuat-nhieu-chinh-sach-moi-c56308490.epi

VnEconomy

https://vneconomy.vn/bo-sung-quy-dinh-mo-rong-nguon-hien-tang-co-hoi-duoc-ghep-tang-cho-nguoi-benh.htm

Báo Tin Tức

https://baotintuc.vn/hoan-thien-khung-phap-ly-voi-hoat-dong-hien-ghep-tang-post1396186.html

Sức Khỏe Cộng Đồng

https://suckhoecongdongonline.vn/sua-luat-hien-lay-ghep-mo-bo-phan-co-the-nguoi-mo-rong-nguon-hien-siet-chat-kiem-soat

Soha (có phần ý kiến của Ủy ban Văn hóa và Xã hội về việc phải đánh giá hệ lụy tâm lý, nguy cơ bị cưỡng ép đối với người dưới 18 tuổi)

https://soha.vn/hien-mo-bo-phan-co-the-nguoi-duoi-18-tuoi-phai-danh-gia-he-luy-tam-ly-nguy-co-bi-cuong-ep-198261021115140885.htm

👉👉👉👉👉👉👉👉👉👉👉👉👉

III. Nguồn liên quan đến phiếu khảo sát trẻ em

Trang chính thức Đơn vị Điều phối ghép tạng TP.HCM (Bệnh viện Chợ Rẫy)

https://dieuphoigheptangtphochiminh.vn/TinTuc/NoiDung?id=6acdd1ece16a5937628583ac

(Phiếu khảo sát lấy ý kiến trẻ em về dự thảo luật)