UKRAINE MÃI KIÊN CƯỜNG - SLAVA UKRAINE

Ồ, bây giờ mới biết giữa Liên xô và Ba lan cũng có lúc "cơm không lành canh không ngọt" và đúng là "mềm nắn rắn buông".

Ai còn bẩu tình đồng chí Liên xô với các quốc gia XHCN anh em luôn hữu nghị,bình đẳng ?

   70 năm trước, vào ngày 19 tháng 10 năm 1956, Nikita Khrushchev đã đột ngột bay tới Warsaw mà không báo trước nhằm ngăn chặn việc Władysław Gomułka được bầu làm Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Công nhân Thống nhất Ba Lan (PUWP), đồng thời chặn đứng tiến trình "dân chủ hóa" hệ thống đang diễn ra tại nước này.

Thành phần đoàn đại biểu Liên Xô khi đó còn có: Vyacheslav Molotov, Lazar Kaganovich, Anastas Mikoyan và Jan Dzerzhinsky (con trai của Felix Dzerzhinsky) đảm nhận vai trò phiên dịch viên kiêm thư ký ghi biên bản.

​Mạc Tư Khoa cực kỳ lo ngại trước ý định của Hội nghị Trung ương PUWP trong việc bầu nhà cải cách Władysław Gomułka làm lãnh đạo mới, cũng như việc đưa các nhân vật thân Liên Xô — bao gồm Nguyên soái Konstantin Rokossovsky — ra khỏi Bộ Chính trị. Trong bối cảnh làn sóng phẫn nộ gia tăng sau sự kiện Tháng Sáu ở Poznań, Khrushchev lo sợ Ba Lan sẽ phá vỡ liên minh quân sự và cắt đứt tuyến liên lạc trực tiếp giữa quân đội Liên Xô đồn trú tại Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức) với Liên Xô.

​Chuyên cơ chở đoàn đại biểu Liên Xô hạ cánh xuống sân bay quân sự Bemowo ở Warsaw. Ngay tại cầu thang máy bay đã diễn ra một cảnh tượng vô cùng căng thẳng và trở thành một scandal ngoại giao. Ngay khi vừa bước xuống đất, Khrushchev đã vung tay đấm vào không trung và quát lớn: “Trò này của các người sẽ không xong đâu!”. Đáp lại, Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương PUWP Edward Ochab nói: “Xin đừng quát mắng chúng tôi! Ở đây chúng tôi là chủ, còn các ông là khách. Đừng biến nơi này thành sân khấu kịch ngoài đường. Chúng tôi cũng biết quát không kém gì các ông đâu. Tốt nhất ông hãy lên xe và cùng đi đến Belweder để đàm phán”. Khrushchev không đáp lại từ nào và bước vào xe.

​Cùng lúc đó, phía Liên Xô bắt đầu gia tăng áp lực quân sự. Tập đoàn quân phía Bắc dưới sự chỉ huy của Nguyên soái Ivan Konev đã xuất quân từ Silesia và Pomerania tiến về phía Warsaw. Hạm đội Baltic cũng được đưa vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

​Tư lệnh Quân đoàn An ninh Nội địa — Chuẩn tướng Wacław Komar — và Phó Tư lệnh Không quân Ba Lan — Thiếu tướng Jan Frey-Bielecki — đã đưa các lực lượng quân đội và không quân của mình vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Các đơn vị của tướng Komar đã chiếm giữ các mục tiêu trọng yếu tại thủ đô (tòa nhà Trung ương PUWP, đài phát thanh, các cây cầu qua sông Vistula) và phong tỏa các ngõ vào chính, tạo thành các tuyến phòng thủ xung quanh toàn bộ chu vi thành phố. Theo lệnh của ông, đường dây điện thoại nối giữa Nguyên soái Rokossovsky với Mạc Tư Khoa và Bộ Tư lệnh Tập đoàn quân phía Bắc đã bị cắt đứt, làm tê liệt sự phối hợp hành động.     Nguyên soái bị cô lập ngay trong phòng làm việc của mình — đây là một phần trong kế hoạch rộng lớn hơn nhằm đảm bảo an ninh cho Warsaw trước sự xâm nhập của quân đội Liên Xô đang tiến về thủ đô. Sau này, Nguyên soái Rokossovsky phải thừa nhận rằng đại đa số các đơn vị thuộc Quân đội Ba Lan trong tình huống đó sẽ không chấp hành mệnh lệnh của ông mà sẽ đứng về phía Gomułka.

​Tướng Komar đã ra mệnh lệnh rõ ràng cho Quân đoàn An ninh Nội địa: trong trường hợp xe tăng Liên Xô hoặc các đơn vị quân đội trung thành với Rokossovsky tiếp tục tiến lên, phải nổ súng tiêu diệt. Cùng lúc đó, Tướng Jan Frey-Bielecki đã cho hàng chục máy bay tiêm kích cất cánh để phong tỏa hướng bay của các máy bay vận tải Liên Xô. Ông hạ lệnh cho trung đoàn không quân đồn trú tại Poznań ném bom đoàn xe thiết giáp Liên Xô đang tiến về Warsaw từ Borne Sulinowo nếu cuộc đàm phán giữa Władysław Gomułka và Nikita Khrushchev thất bại. Dưới quyền chỉ huy của Tướng Frey-Bielecki có khoảng 779 máy bay tiêm kích phản lực Lim-1 và Lim-2 (biến thể MiG-15/MiG-15bis của Liên Xô do Ba Lan sản xuất theo bản quyền tại Mielec).

​Gomułka đã tiến hành đàm phán với Khrushchev tại cung điện Belweder trong không khí vô cùng gay gắt. Ông thẳng thừng tuyên bố với Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô rằng nếu lực lượng Liên Xô không ngừng tiến về Warsaw, ông sẽ ngưng đàm phán, đọc lời kêu gọi quốc gia trên đài phát thanh và Quân đội Ba Lan sẽ tiến hành kháng chiến vũ trang toàn diện. Ông nhấn mạnh rằng công nhân tại các nhà máy và sinh viên Ba Lan đã bắt đầu nhận vũ khí từ Quân đoàn An ninh Nội địa để thành lập các đội tự vệ, việc phát vũ khí cho người dân thành phố đang được triển khai. Cuộc đàm phán căng thẳng tại Warsaw kéo dài suốt đêm. Kết quả là Khrushchev đã phải nhượng bộ và ra lệnh cho quân đội rút về nơi đồn trú. Władysław Gomułka trở thành người lãnh đạo Ba Lan, còn Nguyên soái Rokossovsky chỉ vài ngày sau đó đã bị miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và rời khỏi Ba Lan vĩnh viễn.

​Nhờ sự kháng cự quân sự không đổ máu này, tiến trình được gọi là “Thời kỳ Tan băng Gomułka” đã kết thúc mà không dẫn đến bi kịch vốn xảy ra năm ngày sau đó tại Budapest trong cuộc Khởi nghĩa Hungary.

​Komar và Frey-Bielecki đóng vai trò quân sự then chốt trong thành công của "Tháng Mười Ba Lan", tạo ra lá chắn sức mạnh cho Władysław Gomułka lên nắm quyền. Với cương vị đứng đầu Quân đoàn An ninh Nội địa (KBW), Tướng Komar đã chặn đứng đà tiến của xe tăng Liên Xô và lực lượng của Nguyên soái Konstantin Rokossovsky vào Warsaw. Điều này cho phép lãnh đạo Ba Lan kiên quyết đàm phán với Nikita Khrushchev mà không bị đe dọa bởi một cuộc tấn công quân sự tức thì vào thủ đô. Vì vai trò trong các sự kiện này — vốn trùng khớp về mặt thời gian với cuộc Khởi nghĩa Hungary — Wacław Komar thường được so sánh với Pál Maléter; chỉ có điều khác biệt là không giống như Nagy và Maléter, Gomułka và Komar đã giành được thắng lợi.

​Sau các cuộc đàm phán phức tạp, chỉ một tháng sau, từ ngày 15 đến 18 tháng 11, một loạt thỏa thuận đã được ký kết tại Mạc Tư Khoa. Tuyên bố chung giữa hai chính phủ đã được ký (ngày 18 tháng 11 năm 1956). Tuyên bố chính trị này đã định hình lại mối quan hệ giữa hai nước, xác lập các nguyên tắc về chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ và làm cơ sở cho việc ký kết các thỏa thuận tiếp theo. Từ năm 1945, Ba Lan đã buộc phải cung cấp cho Liên Xô hàng triệu tấn than đá với giá cực kỳ rẻ (chỉ bằng một phần nhỏ giá thị trường). Gomułka đã kiên quyết nêu lên vấn đề này, chỉ ra sự bóc lột kinh tế khổng lồ đối với Ba Lan. Kết quả đàm phán là thỏa thuận than đá bất lợi nghiêm trọng cho Ba Lan đã bị hủy bỏ. Phía Ba Lan yêu cầu bồi thường cho việc định giá thấp các đợt giao than trong nhiều năm. Thay vì thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt, một cơ chế bù trừ gạt nợ đã được áp dụng. Phía Liên Xô chấp nhận rằng các khoản nợ dự kiến của Ba Lan đối với Mạc Tư Khoa cho việc hiện đại hóa quân đội hoặc các khoản vay đầu tư đã được đền bù và thanh toán toàn bộ bằng giá trị lượng than đá Ba Lan xuất khẩu sang Liên Xô gần như miễn phí trước đó.

​Chỉ hơn một tháng sau, tại Warsaw, chính phủ Ba Lan và Liên Xô đã ký kết thỏa thuận quy định pháp lý về sự hiện diện của quân đội Liên Xô — “Thỏa thuận giữa Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Ba Lan và Chính phủ Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết về địa vị pháp lý của quân đội Liên Xô tạm thời đồn trú tại Ba Lan”. Thỏa thuận quy định rõ quy mô và vị trí của các đơn vị đồn trú. Theo hiệp định, số lượng quân nhân Liên Xô đồn trú tại Ba Lan không được vượt quá 66.000 người, và việc đóng quân cũng như di chuyển lực lượng đều phải có sự đồng ý của chính quyền Ba Lan.

Link: https://www.facebook.com/share/p/1Jc9fSptTp/

UKRAINE MÃI KIÊN CƯỜNG - SLAVA UKRAINE