Hoà Trần: AI LÀ CỰU CHỦ NHÂN CỦA HOÀNG SA, TRƯỜNG SA?

AI LÀ CỰU CHỦ NHÂN CỦA HOÀNG SA, TRƯỜNG SA?

1/9/2026

——

Trong lúc làm luận văn Thạc Sỹ ngành An Ninh Quốc Gia ở trường Cao Học Hải Quân Hoa Kỳ (Naval Postgraduare School-NPS), tôi tình cờ đọc được bài nghiên cứu của một nữ học giả Bắc Âu về người Chăm ở miền Trung Việt Nam. Theo nghiên cứu của cô, người Chăm mới là những người đặt chân lên Hoàng Sa và Trường Sa đầu tiên.

Quả thật như vậy, vương quốc Chăm Pa là chủ nhân đầu tiên của Hoàng Sa và Trường Sa, vì thời cực thịnh của họ, cụ thể hơn là trước khi Huyền Trân Công Chúa được gả cho Vua Chăm, thì lãnh thổ của vương quốc Chăm-pa kéo dài tới Quảng Bình ở phía Bắc và Bình Thuận ở phía Nam. Nhưng quan trọng hơn là đặc điểm của người Chăm thời bấy giờ, đó là nghề biển. Người Chăm là những ngư dân và thuỷ thủ, gọi chung là những người đi biển (seafarer) giỏi hàng đầu Đông Nam Á. Hậu duệ của người Chăm ở đảo Hải Nam và nhiều quốc đảo ở Đông Nam Á như Nam Dương hay Mã Lai. Và ít ai biết rằng, biển Đông, tên tiếng Anh là biển Nam Trung Hoa (South China Sea), và cái tên South China Sea này là do người Châu Âu đặt tên, dựa trên vị trí của Trung Hoa. Trước đó, Biển Đông có tên là Biển Chăm-pa (Champa Sea hay Sea of Cham). Đó là cách gọi của các thuỷ thủ phía Nam Trung Hoa và quốc tế khi họ ghé thăm Vương Quốc Chăm-pa.

Dấu tích của người Chăm ở Biển Đông vẫn còn rõ nét cho tới tận bây giờ là đảo Lý Sơn ngoài khơi Quảng Ngãi và Cù Lao Chàm ngoài khơi Quảng Nam. Điển tích về sự thành thạo nghề biển của họ là việc vua Minh Mạng điều các ngư dân người Chăm ra Hoàng Sa khẳng định chủ quyền.

Ngay cả việc Trung Hoa khẳng định tính chính danh của họ ở Hoàng Sa, họ cũng viện diễn các ngư dân Hải Nam từng lên đảo và đánh bắt quanh vùng biển Hoàng Sa. Các ngư dân Hải Nam đó chính là hậu duệ của người Chăm tị nạn nhà Nguyễn.

Chuyện nhà Nguyễn đặt dấu chấm hết cho Vương Quốc Chăm-pa và sáp nhập lãnh thổ của họ vào Việt Nam là một sự thật lịch sử. Theo luật tự nhiên (natural law) trong luật quốc tế (international law), Việt Nam là người thừa kế chính thức 2 quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa của Vương Quốc Chăm-pa.

Nhưng tại sao Việt Nam không dùng luận chứng này để khẳng định chủ quyền biển đảo của mình?

Chỉ có 1 câu trả lời: Người An Nam hay Giao Chỉ xưa luôn viết lại lịch sử có lợi cho kẻ cầm quyền. Muốn tìm hiểu lịch sử dân tộc thì chỉ có nước tìm hiểu sách vở, bản đồ hay bất cứ tư liệu gì do người ngoại quốc viết lại. Những người thám hiểm, những thương nhân, những nhà truyền đạo phương Tây họ viết về Việt Nam không phải để phục vụ cho tuyên truyền hay nhồi sọ người Việt.

Thực tế cho thấy toàn quyền Doumer (Đu-me) và các học giả người Nhật viết về người An Nam rất chính xác: thông minh nhưng láu cá, ma lanh. Từ Trạng Quỳnh cho tới các nhân vật cổ tích khác, sự ma lanh của người Giao Chỉ luôn là nét văn hoá chính. Thời xã hội chủ nghĩa, nét văn hoá này như bung lụa, gần như mọi thứ đều có thể giả, ra đường rất dễ bị lừa như thực phẩm bẩn, hàng nhái, hàng giả cho tới hàng trăm thứ lừa lọc trên mạng…

Lịch sử thì phải khách quan và chính xác. Chuyện Hoàng Sa, Gạc Ma mất vào tay Trung Cộng cũng phải chính xác minh bạch. Chuyện Việt Nam thôn tính vương quốc Chăm-pa cũng phải minh bạch. Có như vậy thì mới xác định chủ quyền biển đảo ở Biển Đông, và quan trọng nhất là không có tội với thế hệ sau.

- Hoà Trần (FB. Hoà OC) -