FB. Cao Sơn: ĐẢNG CỘNG SẢN IRAN BỊ CHẾ ĐỘ HỒI GIÁO THẦN QUYỀN PHẢN BỘI RA SAO?

ĐẢNG CỘNG SẢN IRAN BỊ CHẾ ĐỘ HỒI GIÁO THẦN QUYỀN PHẢN BỘI RA SAO?

Sau Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979, chế độ mới dưới sự lãnh đạo của Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini đã thực hiện một chiến dịch đàn áp khốc liệt đối với các đảng phái cánh tả, đặc biệt là Đảng Tudeh (Đảng Nhân dân Iran - đảng cộng sản lớn nhất Iran, theo chủ nghĩa Marx-Lenin). 

Dù ban đầu Đảng cộng sản Tudeh ủng hộ Khomeini và cách mạng để lật đổ nhà Vua Shah Pahlavi, họ nhanh chóng trở thành mục tiêu thanh trừng khi chế độ thần quyền đã củng cố xong quyền lực.

1/ Giai đoạn đầu: Đồng minh tạm thời rồi phản bội:

Đảng cộng sản Tudeh ban đầu công khai ủng hộ Khomeini, coi cách mạng là cơ hội chống chủ nghĩa đế quốc và quân chủ. Họ thậm chí cổ vũ đàn áp các nhóm đối lập khác như Mojahedin-e Khalq (MEK). Tuy nhiên, tư tưởng vô thần Marxist đã xung đột trực tiếp với tư tưởng Hồi giáo Shia cực đoan, và chế độ mới coi cộng sản là mối đe dọa từ Liên Xô.

2/ Đàn áp có hệ thống từ 1982–1983:

Năm 1982–1983: Đảng cộng sản Tudeh bị tuyên bố bất hợp pháp và giải tán. Hàng nghìn thành viên bị bắt giữ (ước tính hơn 10.000 người, bao gồm lãnh đạo, cán bộ và người ủng hộ). Nhiều người bị tra tấn, buộc phải "thú tội" trên truyền hình nhà nước. Lãnh đạo Noureddin Kianouri bị ép tự thú là "gián điệp Liên Xô".

- Tháng 2/1983: Lãnh đạo đảng bị bắt hàng loạt, biến Iran thành nhà nước một đảng thực sự.

- Tháng 12/1983 đến tháng 1/1984: Phiên tòa lớn (show trials) nhắm vào 101 lãnh đạo cấp cao, đặc biệt cánh quân sự (sĩ quan quân đội tham gia đảng cộng sản Tudeh). 87 người nhận án tù từ 8 tháng đến chung thân; khoảng 40–50 lãnh đạo bị xử tử, ví dụ Đô đốc Bahram Afzali (cựu Tư lệnh Hải quân) và các đại tá khác bị hành quyết ngày 25/2/1984 vì bị vu cho tội "gián điệp" và "phản quốc".

3/ Đỉnh điểm: Thảm sát tù nhân chính trị 1988:

Trong vụ thảm sát tù nhân chính trị năm 1988 (hay còn gọi là "Thảm sát Quốc gia"), hàng nghìn tù nhân chính trị bị hành quyết hàng loạt theo lệnh trực tiếp của Khomeini. Nhiều thành viên Tudeh (cùng các nhóm cánh tả như Fedaian, Peykar) nằm trong số các nạn nhân. Họ bị treo cổ hàng loạt, chôn trong mộ tập thể.

Ước tính có đến hàng nghìn thành viên đảng cộng sản Tudeh và người ủng hộ bị giết trong đợt này. Hầu hết nạn nhân là những người đã bị bắt từ đầu thập niên 1980.

4/ Hậu quả lâu dài:

Đảng cộng sản Tudeh bị phá hủy hoàn toàn về mặt tổ chức trong nước: cấm hoạt động, lãnh đạo bị tiêu diệt hoặc phải sống lưu vong.

Nhiều thành viên phải hoạt động bí mật hoặc trốn ra nước ngoài (trụ sở hiện nay ở nước ngoài nhưng rất yếu).

Đây là một phần của chiến dịch "thanh trừng" rộng lớn hơn nhằm loại bỏ mọi đối thủ chính trị (bao gồm các nhóm Hồi giáo đối lập, tự do, và cánh tả), giúp chế độ thần quyền độc chiếm quyền lực tuyệt đối.

Tóm lại, dù từng là đồng minh tạm thời trong cuộc cách mạng lật đổ nhà Vua Shah, Pahlavi, Đảng Tudeh và các đảng viên cộng sản đã bị chế độ Hồi giáo thần quyền Iran truy sát một cách có hệ thống từ năm 1982 trở đi. Hàng nghìn người bị bắt, tra tấn, tù đày, và hàng nghìn người bị hành quyết – một ví dụ điển hình về sự "phản bội" sau cách mạng, khi phe Hồi giáo cực đoan loại bỏ các lực lượng thế tục và cánh tả để duy trì quyền lực độc tôn.

Xem thêm:

#THOISU_FBCAOSON