ELON MUSK VÀ TÊN LỬA ĐẨY CỦA NGA, hay là CHUYỆN KHÁC BIỆT CỦA TƯ DUY MỸ - NGA

ELON MUSK VÀ TÊN LỬA ĐẨY CỦA NGA, hay là CHUYỆN KHÁC BIỆT CỦA TƯ DUY MỸ - NGA

Câu chuyện Elon Musk sang Nga mua tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) để cải tiến thành tên lửa đẩy là một trong những giai thoại kinh điển nhất, bước ngoặt mang tính lịch sử dẫn đến sự ra đời của “SpaceX”. Qua đó để thấy dù đều từng là nền khoa học phát triển nhất hành tinh, nhưng khi Mỹ vẫn dẫn đầu thì Nga tụt xuống hạng cuối. 

Dưới đây là diễn biến chi tiết hành trình "đi chợ" đầy ly kỳ của Musk vào những năm 2001 - 2002:

1- Ý tưởng điên rồ ban đầu:

Sau khi kiếm được một khoản tiền lớn từ việc bán PayPal, Elon Musk nảy ra ý tưởng làm một dự án từ thiện mang tính biểu tượng để khơi dậy niềm cảm hứng khám phá vũ trụ của công chúng: "Mars Oasis" (Ốc đảo Sao Hỏa). Dự án định đưa một nhà kính nhỏ chứa các hạt gel khô lên bề mặt Sao Hỏa, khi đáp xuống sẽ ngậm nước và nuôi dưỡng thảm thực vật phát triển xanh tươi trên nền đất đỏ.

Tuy nhiên, khi khảo sát giá phóng tên lửa tại Mỹ (như của Boeing hay Lockheed Martin), Musk nhận thấy chi phí quá đắt đỏ (lên tới 65 - 130 triệu USD/lần phóng). Nghĩ rằng tên lửa cũ thời hậu Chiến Tranh Lạnh của Nga sẽ rẻ hơn, Musk quyết định cùng một số cộng sự (trong đó có chuyên gia hàng không vũ trụ Jim Cantrell và người bạn thân Adeo Ressi) bay sang Moscow.

2 - Những cuộc đàm phán ngập trong rượu Vodka:

Giai đoạn cuối năm 2001 - đầu năm 2002, Musk đã có 3 chuyến đi tới Nga để gặp gỡ các công ty hàng không vũ trụ như NPO Lavochkin và Kosmotras. Giới chức và các kỹ sư Nga lúc bấy giờ nhìn Musk – khi đó mới khoảng 30 tuổi, ăn mặc giản dị – giống như một gã nhà giàu mới nổi "vắt mũi chưa sạch" và không hề am hiểu về ngành vũ trụ.

Quy trình làm việc với người Nga mang đậm phong cách thời kỳ đó:

 *Tiệc tùng trước, công việc sau” Các buổi gặp thường bắt đầu lúc 11 giờ sáng. Thay vì họp hành nghiêm túc, họ sẽ bày ra một bàn đầy bánh mì kẹp, xúc xích và rượu vodka. 

 Ép rượu ! Nhóm của Musk liên tục bị ép uống cạn ly. Bạn của Musk kể lại rằng có những lúc họ bị chuốc say đến mức ngủ gục ngay trên bàn. Sau khi dọn dẹp, hút thuốc và uống cà phê xong, phía Nga mới hỏi: *"Thế các anh muốn mua cái gì?"

Thậm chí, theo lời kể của Jim Cantrell, trong một chuyến đi có cả vợ cũ của Musk là Justine đi cùng, một tổng công trình sư người Nga còn thẳng thừng... nhổ nước bọt vào họ vì coi thường với câu kinh điển “ngoài vali dolla, chúng mày chẳng có cái deck gì !”

3 - Giọt nước tràn ly:

Trong chuyến đi thứ ba, Musk mang theo hẳn một vali tiền mặt, quyết tâm chốt mua 3 quả tên lửa đạn đạo ICBM (dòng Dnepr) đã hoán cải và không gắn đầu nổ.

Musk hỏi thẳng giá. Phía Nga báo giá: “8 triệu USD/quả”

 Musk mặc cả: 8 triệu USD cho 2 quả”

 Đại diện phía Nga nhìn Musk khinh bỉ và nói: “Này cậu nhóc, Không! Ngoài vali dolla, chúng mày chẳng có cái deck gì !". Họ còn ám chỉ thẳng thừng rằng Musk không đủ tiền để chơi môn thể thao này.

 Chưa dừng lại ở đó, phía Nga sau đó lật kèo, báo giá lại là “21 triệu USD cho chỉ 1 quả tên lửa” và liên tục chế giễu Musk như 1 thằng nhà giàu mới nổi và ngu ngốc. 

Cảm thấy bị xúc phạm sâu sắc và nhận ra người Nga không hề có thiện chí kinh doanh nghiêm túc, Elon Musk đùng đùng nổi giận, bỏ ngang cuộc họp. Hắn cùng đồng nghiệp bước ra khỏi tòa nhà giữa trời đông Moscow đầy tuyết, bắt taxi lao thẳng ra sân bay để về nước.

4- Bước ngoặt lịch sử trên chuyến bay về Mỹ

Trên chuyến bay định mệnh từ Moscow về lại Mỹ, khi các cộng sự đang mệt mỏi và thất vọng, Elon Musk ngồi im lặng gõ máy tính. Bất ngờ, anh quay sang đưa cho Jim Cantrell một bảng tính Excel và nói: “Này, tôi nghĩ tự chúng ta có thể chế tạo được tên lửa đấy."

Musk đã tự mình tính toán chi phí nguyên vật liệu thô để chế tạo một quả tên lửa (gồm sợi carbon, nhôm loại dùng trong hàng không, titan, đồng...) và phát hiện ra một sự thật chấn động: “Giá nguyên vật liệu thực chất chỉ chiếm khoảng 2% giá thành của một quả tên lửa thương mại thời bấy giờ. Phần lớn chi phí bị đội lên là do bộ máy hành chính, quy trình gia công lỗi thời và chuỗi cung ứng độc quyền của các tập đoàn lớn.

Thay vì tiếp tục đi mua, Musk quyết định áp dụng tư duy "Nguyên lý xuất phát phát điểm" (First Principles Thinking) để tối ưu hóa quy trình sản xuất từ gốc. Tháng 3 năm 2002, SpaceX chính thức được thành lập

Kết quả: Sự ngạo mạn của các kỹ sư Nga năm đó vô tình đã đẩy Elon Musk vào con đường tự sản xuất tên lửa. Để rồi giờ đây, SpaceX không những sở hữu công nghệ tên lửa tái sử dụng tối tân nhất thế giới, bóp nghẹt thị phần phóng vệ tinh thương mại toàn cầu, mà còn khiến chính ngành vũ trụ Nga mất đi hàng tỷ USD doanh thu nếu ko muốn nói Nga ko còn cửa chạy đua vũ trụ !

By Đặng Tuấn Trung

Copy lại từ fb Võ Hữu Nhậm

https://www.facebook.com/share/p/18gWdD1QhE/?mibextid=wwXIfr