Nguyen Phong Anh: TỈNH NÀO LÀ HỌC GIỎI NHẤT VIỆT NAM

TỈNH NÀO LÀ HỌC GIỎI NHẤT VIỆT NAM

Hôm trước em đã thử phân tích số liệu để tìm điểm bất thường trong kho dữ liệu điểm thi tốt nghiệp THPT toàn quốc 2026. Nhiều anh chị vào chia sẻ về các vùng đất học nổi tiếng. Hôm nay em sẽ thử phân tích xem các vùng đất học ở Việt Nam như thế nào. https:// diemthi2026.netlify .app/

Để đi tìm vùng nào là đất học thực ra rất khó đánh giá. Một tỉnh có trường chuyên cực đỉnh nhưng các trường khác quá xoàng. Một tỉnh khác thì toàn tỉnh khá đều… Vậy đâu mới là đất học?

Để phân tích xem vùng nào là đất học của Việt Nam em sẽ dựa trên 4 tiêu chí như sau. Tỉnh nào mạnh 3/4 tiêu chí thì mới được coi là đất học.

Tiêu chí thứ nhất là mặt bằng chung điểm trung bình toàn tỉnh. Cái này cho ta biết nền tảng của tỉnh đó.

Tiêu chí thứ hai là xem mũi nhọn của tỉnh. Cách tính là bốc 100 bài thi của tính ra xem mấy bài đạt từ điểm 9 đổ lên. Cái này để xem tỉnh đó có nhiều em giỏi xuất sắc hay không, tranh để bị điểm trung bình đánh lừa.

Tiêu chí thứ ba, thú vị nhất, đó là đó xem cứ 1.000 thí sinh của tỉnh, bao nhiêu em lọt top 1% cả nước. Tạm gọi cái này là mật độ tinh hoa đi 😀 So mật độ thế này để xem nhân tài tỉnh ấy thưa hay đông.

Tiêu chí thứ tư là đo xem, độ lệch giữa các học sinh giỏi nhất và kém nhất trong tỉnh là bao nhiêu. Cái này để đoán xem chất lượng các trường trong tỉnh có bị lệch xa hay không.

Kết quả thực sự thú vị. Đất học số một Việt Nam chính là Ninh Bình (mới). Tỉnh này dẫn đầu về mặt bằng chung, tỷ lệ bài trên 9, mật độ thí sinh lọt vào top 1% của cả nước. Ở Ninh Bình, cứ 1000 em học sinh thì có tới 23.1 em nằm trong top 1% cả nước. Đúng nghĩa ra ngõ cũng gặp tinh hoa :)) Điểm trừ nhẹ duy nhất là Ninh Bình đứng thứ 10 nếu xét theo mức đồng đều điểm số. Nếu cái này mà cũng mà cũng đứng đầu nữa thì tỉnh Ninh Bình (mới) nên đổi tên thành tỉnh Học Bá. Anh nào muốn có con giỏi thì cứ nhập tịch về Ninh Bình.

Điểm bất ngờ là vị trí số 2 thuộc về Nghệ An. Tuy tỉnh này mặt bằng chung học tập chỉ đứng thứ 3 cả nước, nhưng tỷ lệ điểm từ 9 đổ lên trên 100 bài ngang cơ với Ninh Bình. Mật độ tinh hoa tỉnh này là 20.6/1000, kém Ninh Bình gần 3 em. Người anh em Hà Tĩnh bám theo ở vị trí số 4. 

Hà Nội vẫn là đất địa linh nhân kiệt, tuy đông mà không rối. 126k em tham gia thi nhưng điểm trung bình vẫn xếp thứ 2 cả nước, tỷ lệ đạt 9 đổ lên đứng thứ 4 cả nước, còn mật độ tinh hoa lên tới 20.4/1000 em. Hơi kém Nghệ An chút xíu mặc dù số lượng thí sinh đông gấp 3 lần.

Đông thí sinh hơn cả Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh đuối hơn một chút khi mặt bằng chung đứng thứ 7 cả nước, tỷ lệ đạt  ≥9 đứng thứ 12, còn mật độ tinh hoa đứng thứ 13 cả nước.

Tỉnh Hưng Yên thần thánh có số lượng thí sinh ngang ngang với Nghệ An, nhưng tỷ lệ trên điểm ≥9 kém hơn 1 điểm % và mật độ tinh hoa chỉ bằng ½. Thanh Hóa cũng tương tự, được cái đông tinh hoa hơn Hưng Yên một chút.

Tóm lại xếp một cách tương đối, nhưng vùng đất học ở Việt Nam có thể gọi tên Ninh Bình, Nghệ An, Hà Nội, Hải Phòng, Hà Tĩnh, Huế, Hưng Yên,  Thanh Hóa, Quảng Ninh, Phú Thọ, Tp Hồ Chí Minh, Bắc Ninh.

Một câu hỏi thú vị hơn. Giả sử nếu tất cả các bài thi vướng điều tra gian lận ở Tuyên Quang không được khui ra thì sao? Nếu giữ nguyên kết quả chấm thì mật độ tinh hoa của Tuyên Quang sẽ đứng thứ 9 cả nước, sau Thanh Hóa. Tỷ lệ bài ≥9 đứng thứ 11, sau Hải Phòng.

Nhưng chỉ cần loại đi dải số báo danh nghi vấn, vị trí của Tuyên quang sẽ tụt mạnh. Mật độ tinh hoa đứng 26/34 tỉnh thành, xếp dưới Lai Châu trên Cà Mau. Tỷ lệ bài ≥9 đứng thứ 17, dưới Thái Nguyên, trên Quảng Ngãi.

Nhìn ngược từ dưới lên, chúng ta sẽ thấy ba cái tên quen thuộc là Sơn La, Vĩnh Long và Tây Ninh và một loạt các tỉnh miền núi khác. Được cái là rất đồng đều về chất lượng học sinh: tất cả đều kém.  Đây mới là vùng mà có lẽ chúng ta cần quan tâm nhiều nhất về mặt chính sách. 

Một số tỉnh cũng rất có vấn đề, ví dụ Quảng Ninh là một tỉnh thuộc dạng đất học, tập trung nhiều tinh hoa nhưng mức phân hóa điểm số trong tỉnh rất lớn, nhất cả nước. Nghĩa là có những trường rất tốt và những trường rất kém trong cùng một tỉnh.

Chi tiết mời cả nhà xem ở đây nhé  https:// diemthi2026.netlify. app/

P/S: Cái mật độ tinh hoa là em nghĩ ra cho vui thôi, các cháu lọt vào top 1% cả nước đừng vội mừng.