Son Hahong: Năm 1978, quốc vương Iran từng cảnh báo...

Năm 1978, quốc vương Iran từng cảnh báo với Mỹ hồi đó TT bất tài Jimmy Carter

Quốc Vương Iran từng giận dữ nói với TT Jimmy Carter :

- Nếu tôi phải đi, Iran sẽ rơi vào cảnh đổ nát, và nếu Iran sụp đổ, Trung Đông sẽ sụp đổ  theo sau. Và nếu Trung Đông tan hoang, nỗi kinh hoàng lớn lao sẽ ngự trị trên thế giới.

Nhưng thời đó TT Carter và đảng DC cố tình không chịu nghe, Carter còn nói :

- Tôi thấy giáo chủ Khomeine  chẳng có gì nguy hiểm.

Đồng thanh với ông ta là chính phủ Pháp đã chứa chấp Khomeine và cho hắn ta hoạt động liên hệ với LX và điều khiển mạng lưới giáo sĩ trong nước.

"Nếu tôi đi, Iran sẽ rơi vào cảnh đổ nát, và nếu Iran sụp đổ, Trung Đông sẽ theo sau. Và nếu Trung Đông tan hoang, nỗi kinh hoàng lớn lao sẽ ngự trị trên thế giới”.

Lời cảnh báo này mang đậm dấu ấn của Mohammad Reza Pahlavi, vị Quốc vương (Shah) cuối cùng của Iran, trước khi chế độ quân chủ sụp đổ trong Cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Nhận định trên của ông  phản ánh góc nhìn chiến lược về vai trò địa chính trị trọng yếu của Iran và khu vực Trung Đông :

Một sự sai lầm thiếu trách nhiệm của Đảng DC, Pháp và phương Tây đã khiến cả thế giới phải trả giá quá đắt trong suốt 47 năm qua.

Vị trí địa chiến lược và năng lượng :

Iran nằm ở ngã ba đường giữa Châu Á, Châu Âu và Châu Phi, đồng thời kiểm soát Eo biển Hormuz huyết mạch chiến tải phần lớn lượng dầu mỏ xuất khẩu của toàn cầu. Bất kỳ sự sụp đổ hay hỗn loạn nào tại đây đều trực tiếp làm tê liệt thị trường năng lượng quốc tế.

Hiệu ứng domino khu vực :

Sự bất ổn định tại một quốc gia quy mô lớn và đa dạng sắc tộc như Iran có nguy cơ lan rộng ra toàn bộ Trung Đông, làm suy yếu các cấu trúc nhà nước vốn đã mong manh và tạo khoảng trống quyền lực cho các lực lượng cực đoan.

Tác động toàn cầu :

Một Trung Đông chìm trong lửa đạn và xung đột kéo dài sẽ châm ngòi cho các cuộc khủng hoảng di cư quy mô lớn, suy thoái kinh tế toàn cầu, và gia tăng nguy cơ đối đầu trực diện giữa các cường quốc lớn.

Dù được đưa ra trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh và giai đoạn cuối của triều đại Pahlavi, câu nói này vẫn thường được các nhà phân tích chính trị nhắc lại khi bàn về tính phức tạp và dễ tổn thương của cấu trúc an ninh tại Trung Đông hiện đại.

Người dân Iran vẫn nhắc :

TT Carter chính là người sát hại nền quân chủ lập hiến, sự phồn thịnh của đất nước Iran

Son Hahong