NẾU VIỆT NAM CÓ ĐƯỢC MỘT “EVERGRANDE” VÀ MỘT “ELON MUSK”, AI MỚI THẬT SỰ TẠO RA ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN QUỐC GIA?

NẾU VIỆT NAM CÓ ĐƯỢC MỘT “EVERGRANDE” VÀ MỘT “ELON MUSK”, AI MỚI THẬT SỰ TẠO RA ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN QUỐC GIA?

Bài phân tích kinh tế - xã hội

Tác giả: Trung sỹ

Trong quá trình phát triển kinh tế, mọi quốc gia đều phải lựa chọn một con đường tăng trưởng chủ đạo. Có nước đi lên bằng tài nguyên, có nước dựa vào tài chính, có nước phát triển nhờ bất động sản. Nhưng những cường quốc bền vững nhất cuối cùng đều đi lên bằng khoa học công nghệ và năng lực công nghiệp.

Câu hỏi đặt ra là: Nếu Việt Nam có được một tập đoàn kiểu Evergrande và một doanh nhân kiểu Elon Musk, ai mới thật sự tạo ra động lực tăng trưởng mạnh hơn, nhanh hơn và bền vững hơn cho đất nước?

Đây là một câu hỏi rất đáng suy ngẫm, bởi nó liên quan trực tiếp đến mô hình phát triển của Việt Nam trong nhiều thập niên tới.

EVERGRANDE – MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG NHANH NHỜ BẤT ĐỘNG SẢN

Trong hơn 20 năm bùng nổ kinh tế của Trung Quốc, Evergrande từng là biểu tượng của sự giàu có và tăng trưởng thần tốc.

Tập đoàn này xây dựng hàng nghìn dự án đô thị, kéo theo nhu cầu thép, xi măng, vật liệu xây dựng, tạo việc làm cho hàng triệu lao động và thúc đẩy GDP tăng mạnh.

Không thể phủ nhận rằng bất động sản từng là “đầu kéo” rất mạnh của kinh tế Trung Quốc. Tuy nhiên, bất động sản chủ yếu làm tăng giá tài sản chứ không trực tiếp nâng cao năng suất công nghệ của quốc gia.

Khi nền kinh tế quá phụ thuộc vào bất động sản, dòng vốn xã hội sẽ bị hút mạnh vào đầu cơ đất đai và tín dụng tài chính. Hệ quả là doanh nghiệp sản xuất khó tiếp cận vốn, kỹ sư giỏi rời bỏ nghiên cứu, giá nhà vượt xa thu nhập thực tế và bong bóng tài sản hình thành.

Khủng hoảng của Evergrande là minh chứng rõ ràng rằng tăng trưởng dựa quá nhiều vào bất động sản có thể làm nền kinh tế “to lên”, nhưng chưa chắc “mạnh lên”.

ELON MUSK – MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG BẰNG KHOA HỌC CÔNG NGHỆ

Nếu Evergrande đại diện cho tăng trưởng dựa vào tài sản, thì Elon Musk đại diện cho tăng trưởng dựa vào trí tuệ và đổi mới sáng tạo.

Các công ty như Tesla, SpaceX hay Starlink đã tạo ra những tác động vượt xa giá trị doanh nghiệp thông thường. Đó không chỉ là những công ty kiếm tiền mà là những “động cơ công nghệ” kéo cả hệ sinh thái quốc gia đi lên.

Điều làm nên sức mạnh lâu dài của một quốc gia không phải là số lượng nhà cao tầng mà là năng suất lao động, trình độ khoa học kỹ thuật và khả năng làm chủ công nghệ lõi.

Tesla kéo theo công nghệ pin, AI điều khiển, robot nhà máy và chuỗi cung ứng công nghệ cao. SpaceX thúc đẩy công nghệ hàng không vũ trụ, vệ tinh, vật liệu mới và internet toàn cầu.

Quan trọng hơn cả, những ngành này tạo ra giá trị gia tăng rất lớn và nâng trình độ quốc gia lên một đẳng cấp khác.

MỘT ELON MUSK CÓ THỂ THAY ĐỔI CẢ TƯ DUY XÃ HỘI

Ảnh hưởng lớn nhất của một nhà công nghệ không chỉ nằm ở tiền bạc mà ở việc họ thay đổi khát vọng của cả một thế hệ.

Khi xã hội tôn vinh những người sáng tạo công nghệ, thanh niên sẽ muốn học kỹ thuật, trường đại học sẽ mạnh về nghiên cứu và doanh nghiệp sẽ đầu tư mạnh cho đổi mới sáng tạo.

Ngược lại, nếu xã hội chỉ say mê đầu cơ tài sản, nền kinh tế sẽ dễ rơi vào tăng trưởng thiếu bền vững.

VIỆT NAM CẦN GÌ TRONG GIAI ĐOẠN TỚI?

Việt Nam hiện nay không thiếu doanh nghiệp bất động sản lớn. Điều đất nước còn thiếu là những tập đoàn công nghệ toàn cầu, những nhà công nghiệp tầm vóc lớn và những doanh nhân có khả năng dẫn dắt khoa học kỹ thuật.

Muốn thoát bẫy thu nhập trung bình, Việt Nam không thể chỉ bán đất, xây nhà hay gia công giá rẻ. Muốn đi xa hơn, Việt Nam phải làm chủ công nghệ, phát triển công nghiệp chế tạo, xây dựng đội ngũ kỹ sư mạnh và tạo ra sản phẩm mang thương hiệu toàn cầu.

TỔNG KẾT MỘT CÁCH KHÁCH QUAN

Nếu Việt Nam có thêm một “Evergrande”, nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh trong một thời kỳ.

Nhưng nếu Việt Nam có được một “Elon Musk”, đất nước có thể thay đổi vị thế trong nhiều thế hệ.

Evergrande tạo ra sự phồn vinh của tài sản. Elon Musk tạo ra sức mạnh của tri thức.

Một bên làm GDP tăng nhanh. Một bên làm năng lực quốc gia tăng mạnh.

Và trong cuộc cạnh tranh toàn cầu ngày nay, thứ quyết định tương lai của một dân tộc không còn là ai sở hữu nhiều đất nhất, mà là ai sở hữu nhiều công nghệ nhất.

18/5/2026