FB. Chinh Bui: Cuba thương đau - Các bạn đã đạt ngưỡng dưới cả Vietnam vào những năm 80 của thế kỷ trước

Cuba thương đau - Các bạn đã đạt ngưỡng dưới cả Vietnam vào những năm 80 của thế kỷ trước.

** Theo tờ CiberCuba.

“Cuộc sống ở Cuba đã trở thành một thảm họa toàn diện” - Những lời cay đắng của một thanh niên Cuba khiến nhiều người rơi nước mắt.

Một thanh niên Cuba được biết đến trên mạng xã hội với tên Joelito el Cubanito đã đăng một đoạn video trên TikTok gây xúc động mạnh cho nhiều người Cuba trong và ngoài nước.

 Trong video dài hơn một phút, khi đang nấu cơm với thịt gà băm, anh kể về cuộc khủng hoảng mà người dân Cuba đang phải đối mặt "Cuộc sống ở Cuba đã trở thành một thảm họa toàn diện."

Anh mở đầu như vậy rồi mời người xem cùng chuẩn bị bữa ăn mà theo anh, ngày nay không còn là một bữa cơm bình thường nữa "Với nhiều người đây chỉ là một bữa ăn bình thường, nhưng đối với chúng tôi nó đã trở thành một nhu cầu thiết yếu mà không phải ai cũng có khả năng đáp ứng."

Theo Joelito, có những người thậm chí không đủ khả năng mua những thực phẩm cơ bản nhất. Anh liệt kê những khó khăn thường nhật của cuộc sống tại Cuba "Gạo rất đắt. Dầu ăn thì gần như không tìm thấy. Mọi người luôn nói về nó, nhưng hầu như chẳng bao giờ có hàng. 

Mà nếu có thì cũng không phải ai cũng mua nổi."

Anh mô tả tình cảnh của nhiều tầng lớp trong xã hội:

Những bà mẹ tuyệt vọng không biết lấy gì cho con ăn.

Người già không đủ tiền mua gạo cho cả tháng.

Những người trẻ đi làm mỗi ngày nhưng vẫn không thể ăn uống đầy đủ.

Một trong những đoạn gây xúc động nhất là khi anh nói về sự cam chịu đang lan rộng trong xã hội Cuba "Điều buồn nhất là chúng tôi đã coi mọi chuyện đó là bình thường, tám hay mười ngày không có nước sạch, không có điện."

Và anh kết thúc bằng câu nói được nhiều người xem coi là cốt lõi của vấn đề "Nhiều người nghĩ vấn đề chỉ là Internet, nước hay điện. Không. Vấn đề thật sự là con người không thể tự nuôi sống mình một cách có phẩm giá."

Những con số phía sau lời kể.

Theo Chương trình Giám sát Thực phẩm (Food Monitor Program):

Khoảng 96,91% người dân Cuba không có khả năng tiếp cận đầy đủ thực phẩm do lạm phát và sức mua suy giảm (tức gần 100% dân Cuba bị đói triền miên).

Cuộc khảo sát "Ở Cuba có nạn đói 2025" cho thấy 33,9% hộ gia đình có ít nhất một người phải đi ngủ trong tình trạng đói trong vòng 30 ngày trước đó. Năm 2024 con số này là 24,6%.

Giá thực phẩm và thu nhập:

Giá gạo trên thị trường tự do đã vượt 400 Peso Cuba cho mỗi pound (khoảng 0,45 kg - tức khoảng 1000 Pes 1 Kg).

Lương nhà nước trung bình khoảng 7.000 Peso/tháng.

Với toàn bộ tiền lương tháng, một người lao động chỉ mua được khoảng 17 pound (gần 8 kg) gạo, chưa tính bất kỳ chi phí nào khác.

Trong khi đó chi phí tối thiểu cho một gia đình được ước tính khoảng 50.000 Peso/tháng. Con số này cao hơn 7 lần mức lương trung bình.

Khủng hoảng điện năng.

Tình hình còn trầm trọng hơn bởi sự thiếu hụt điện:

Trong vòng 18 tháng, Cuba đã trải qua ít nhất 7 lần mất điện trên diện rộng.

Nhiều khu vực bị cắt điện từ 20 đến 24 giờ mỗi ngày.

Thiếu hụt công suất điện trong tháng 6/2026 vượt quá 1.975 MW.

Bộ trưởng Công nghiệp Thực phẩm Cuba, Alberto López Díaz, cũng thừa nhận rằng từ đầu năm đến nay:

Chưa phân phối dầu ăn theo tem phiếu.

Chưa phân phối thịt gà theo tem phiếu.

Chưa phân phối sữa chua theo tem phiếu.

Chỉ có 1 trong 6 chuyến tàu chở lúa mì theo kế hoạch năm 2026 cập cảng.

Ông nói "Không có điện, không có nhiên liệu thì không thể sản xuất thực phẩm."

Theo cùng nguồn khảo sát thì 80,4% hộ gia đình bị ảnh hưởng khả năng nấu ăn do mất điện.

48,3% hộ gia đình bị hư hỏng thực phẩm vì không có tủ lạnh hoạt động.

..........................................

** Theo Cuba ngày nay.

“Chúng ta còn phải chịu đựng đến mức nào nữa?”.

Nỗi đau của một phụ nữ Cuba trước việc bãi bỏ kiểm soát giá cả.

Một người Cuba tên là Yunisleidis Hernández đã tóm tắt nỗi lo lắng chung của người dân trên đảo sau quyết định của chính quyền bãi bỏ mức giá trần đối với các mặt hàng thiết yếu như thịt gà, dầu ăn, sữa bột, mì ống và xúc xích.

Trong một đoạn video đăng trên Facebook và nhanh chóng lan truyền, ông nói “Họ bảo tôi rằng giá trần đã bị bãi bỏ. Từ giờ mọi thứ sẽ phụ thuộc vào cạnh tranh thị trường. Nhưng hãy thành thật với nhau đi: Làm gì có cạnh tranh khi túi tiền của mỗi người Cuba đều trống rỗng?”

Những lời này đã chạm đến tâm trạng của rất nhiều người dân Cuba. Việc bãi bỏ giá trần được quy định trong nghị quyết 150/2026 của Bộ Tài chính và Giá cả Cuba, có hiệu lực từ ngày 20/6/2026. Quy định mới hủy bỏ các biện pháp kiểm soát giá được áp dụng từ tháng 7/2024 đối với sáu mặt hàng nhập khẩu thiết yếu.

TT Miguel Díaz-Canel cũng thừa nhận trước quốc hội ngày 18/6 rằng “Trên thực tế, các mức giá trần không thể kiềm chế lạm phát. Nhiều khi chúng còn gây ra tình trạng khan hiếm hàng hóa, thúc đẩy thị trường chợ đen, làm giá cả tăng cao hơn và khiến nguồn thu thuế giảm sút.”

Biện pháp này nằm trong gói 176 cải cách kinh tế do Thủ tướng Manuel Marrero Cruz trình bày trước Quốc hội.

Tuy nhiên, đối với nhiều người dân Cuba, lý thuyết về “cơ chế thị trường” không phản ánh được thực tế cuộc sống “Nhiều năm nay chúng tôi chỉ thấy giá cả tăng liên tục, đồng USD trên thị trường tự do ngày càng đắt hơn. Mỗi lần bước vào cửa hàng hay chợ nông sản, giá đều cao hơn lần trước.”

Các số liệu chính thức cho thấy:

Lạm phát hằng năm tại Cuba tăng chóng mặt, trong tháng 5/2026 đạt 15,89%.

Giá thực phẩm và đồ uống tăng 19,24%.

Trong khi đó:

Mức lương trung bình chính thức chỉ khoảng 6.930 peso Cuba/tháng (xấp xỉ 10 USD theo tỷ giá thị trường phi chính thức).

Theo nhà kinh tế học Javier Pérez Capdevila, một gia đình cần khoảng 96.000 peso/tháng mới đủ đáp ứng các nhu cầu cơ bản.

Đồng peso Cuba đã mất khoảng 40% giá trị chỉ trong vòng một năm. Tại một số địa phương như Guantánamo, ngay trước khi giá trần bị bãi bỏ:

1 lít dầu ăn đã có giá khoảng 1.555 peso.

500 gram sữa bột khoảng 1.739 peso.

Bài viết kết thúc bằng câu hỏi phản ánh tâm trạng tuyệt vọng của nhiều người dân: “Đồng USD tăng, giá cả tăng, còn con người thì cảm thấy lạc lối.”

- BÀN THÊM: Có một nghịch ly là, tất cả các quốc gia đã từng và đang đi theo mô hình xhcn do Liên Xô khởi xướng đều là những quốc gia rất giàu đẹp về tài nguyên, môi trường, từng là những quốc gia thịnh vượng khi bị phong kiến, đế quốc bóc lột tận xương tủy. 

Cuba có khí hậu giống miền Bắc VN nhưng lại có mùa khô và mùa mưa như Nam VN. Người Cuba hiện giờ đang phải chịu cái nóng y chang Hà nội trong khi mất điện trên diện rộng, có nơi mất điện liên tục 40 giờ. 

Trong ảnh, một bà mẹ Cuba cầu xin sự giúp đỡ về thực phẩm để nuôi đứa con 12 tuổi đang bị bệnh.

Thử tưởng tượng nhiệt độ của Hà nội hôm nay mà mất điện toàn diện.. 

Tuy nhiên tuyên giáo của bạn vẫn có thừa lý do để người dân tin rằng, "biến đổi khí hậu" và đế quốc Mỹ mới là thủ phạm chính cho tình trạng khốn khổ hiện nay.

- Chinh Bui -