Có thể ông Trump đã bị bọn xỏ lá Iran lừa lần nữa.
Các hãng truyền thông Iran hôm thứ Sáu đã tiết lộ những chi tiết được cho là thuộc đề xuất đang được thảo luận với Hoa Kỳ, bao gồm nhiều điều khoản có lợi cho Tehran và trái ngược với những tuyên bố gần đây của chính quyền Trump và Israel.
Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ các thông tin này, cho rằng những điều khoản được công bố không phù hợp với những gì Tehran đã đồng ý. Trong một bài đăng trên Truth Social, ông nói rằng các điều khoản do truyền thông Iran lan truyền “HOÀN TOÀN KHÔNG liên quan gì đến những điều khoản đã được thống nhất bằng văn bản.” Ông gọi phía Iran là “những người không đáng tin trong đàm phán” và nói thêm rằng họ “cần phải chấn chỉnh lại mình”.
Điều gì đã xảy ra:
Hãng thông tấn bán chính thức Mehr của Iran đã công bố những gì họ gọi là “các chi tiết mới” liên quan đến dự thảo bản ghi nhớ gồm 14 điểm. Các điều khoản bao gồm:
* Ngừng bắn vĩnh viễn và ngay lập tức trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon.
* Mỹ cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của Iran và tôn trọng chủ quyền của nước này.
* Dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran trong vòng 30 ngày.
* Mỹ cam kết rút lực lượng khỏi khu vực xung quanh Iran, nhưng không nêu rõ địa điểm.
* Mở lại eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày theo “các sắp xếp của Iran”.
* Tạm dừng các lệnh trừng phạt đối với hoạt động bán dầu mỏ và các sản phẩm liên quan, đồng thời cho phép Iran tiếp cận đầy đủ các nguồn tài chính của mình.
* Mỹ và các đồng minh phải trình kế hoạch tái thiết cho Iran với giá trị ít nhất 300 tỷ USD.
* Tiến hành 60 ngày đàm phán để đạt thỏa thuận cuối cùng về vấn đề hạt nhân, dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt của Mỹ cũng như các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
* Iran tái khẳng định cam kết theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân rằng nước này sẽ không chế tạo vũ khí hạt nhân.
* Mỹ cam kết không tăng cường lực lượng trong khu vực và không áp đặt thêm các lệnh trừng phạt mới trong thời gian đàm phán.
* Giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran trong giai đoạn đàm phán 60 ngày, trong đó một nửa số tiền sẽ được chuyển cho Iran trước khi đàm phán bắt đầu.
* Thành lập cơ chế giám sát việc thực hiện thỏa thuận.
* Thỏa thuận cuối cùng sẽ được phê chuẩn bằng một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
* Đàm phán cuối cùng sẽ không bắt đầu trước khi một nửa số tài sản bị đóng băng của Iran được giải ngân, các lệnh trừng phạt dầu mỏ bị đình chỉ và phong tỏa hải quân được dỡ bỏ. Nội dung đàm phán cuối cùng sẽ chỉ tập trung vào vật liệu đã làm giàu, hoạt động làm giàu uranium, dỡ bỏ trừng phạt và chương trình tái thiết kinh tế của Iran; sẽ không có bất kỳ cuộc thảo luận nào về chương trình tên lửa hay việc hỗ trợ các nhóm “kháng chiến”.
Hãng thông tấn chính thức IRNA của Iran đưa tin hôm thứ Sáu rằng cho đến khi Tehran ký kết một thỏa thuận, mọi văn bản được truyền thông công bố đều chỉ là “suy đoán”.
IRNA cho biết khuôn khổ đàm phán gồm:
* Các cuộc đàm phán hạt nhân sẽ diễn ra trong vòng 60 ngày sau khi thỏa thuận được ký và sẽ đề cập đến “quyền làm giàu uranium của Iran” cũng như việc duy trì kho vật liệu đã làm giàu.
* Iran sẽ không chuyển giao quyền quản lý eo biển Hormuz mà chỉ hỗ trợ bình thường hóa hoạt động giao thông hàng hải tại đây.
* Cuộc chiến sẽ được “chấm dứt dứt khoát” trên mọi mặt trận.
* Sẽ có cơ chế giải phóng tài sản bị phong tỏa của Iran và bồi thường thiệt hại chiến tranh.
* Các cuộc thảo luận về dỡ bỏ trừng phạt sẽ diễn ra trong giai đoạn đàm phán 60 ngày.
* Ngoài vấn đề bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ trừng phạt và “tiếp tục chương trình hạt nhân hòa bình của Iran”, sẽ không có chủ đề nào khác được đưa ra trong các cuộc đàm phán kéo dài 60 ngày.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết vào cuối ngày thứ Năm rằng “văn bản gần như đã được hoàn tất”, nhưng cảnh báo tình hình vẫn có thể thay đổi.
Ông được truyền thông nhà nước dẫn lời: “Vấn đề là những lập trường mâu thuẫn của Hoa Kỳ luôn gây ra sự xáo trộn và gián đoạn trong tiến trình này.”
Al-Monitor cho biết họ chưa nhận được phản hồi ngay lập tức từ Nhà Trắng về các điều khoản đang được truyền thông Iran lan truyền.
Tại sao điều này quan trọng:
Mỹ và Israel đều tuyên bố muốn áp đặt các giới hạn đối với chương trình tên lửa đạn đạo của Iran cũng như sự hỗ trợ của Tehran dành cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực như Hezbollah và Houthis. Tuy nhiên, các báo cáo hôm thứ Sáu cho thấy Iran kiên quyết phản đối việc đưa hai chủ đề này vào đàm phán.
Iran từ lâu đã yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt và được bồi thường chiến tranh. Tehran cũng nhiều lần kêu gọi đưa Lebanon vào một thỏa thuận ngừng bắn, nơi Israel và Hezbollah đã giao tranh dữ dội từ tháng 3. Israel và Lebanon đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn có điều kiện riêng biệt vào đầu tháng này.
Ông Trump cho biết một thỏa thuận có thể sắp đạt được và hôm thứ Năm đã thông báo trên Truth Social rằng ông hủy các cuộc tấn công quân sự dự kiến nhằm vào Iran sau khi các cuộc thảo luận với giới lãnh đạo Iran đạt được tiến triển.
Ông viết: “Các cuộc thảo luận với Cộng hòa Hồi giáo Iran đã được trình lên cấp lãnh đạo cao nhất của Iran và được phê chuẩn.”
Ông nói thêm: “Những điểm cuối cùng, cả về nguyên tắc lẫn chi tiết, đã được tất cả các bên liên quan chấp thuận, bao gồm Hoa Kỳ, Israel, Saudi Arabia, UAE, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Bahrain, Kuwait, Jordan, Ai Cập và những nước khác.”
Bất chấp các thông tin cho rằng có bất đồng giữa Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và ông Trump về thỏa thuận với Iran, ông Netanyahu hôm thứ Sáu tuyên bố rằng ông và ông Trump “hoàn toàn thống nhất” về việc Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông Trump cũng cho biết lệnh phong tỏa đối với Iran sẽ vẫn được duy trì cho đến khi thỏa thuận được ký kết. Thời gian và địa điểm ký kết sẽ được công bố “trong thời gian ngắn tới”.
Bloomberg đưa tin hôm thứ Sáu rằng hai bên có thể ký thỏa thuận bên lề cuộc họp các nhà lãnh đạo G7 tại Geneva vào tuần tới. Hội nghị G7 diễn ra từ ngày 15 đến 17 tháng 6.
Thông tin thêm:
Theo phóng viên Elizabeth Hagedorn của Al-Monitor, các cuộc đàm phán đã bị đình trệ trong nhiều tuần do bất đồng về các vấn đề như kho uranium làm giàu của Iran và việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa.
Đầu tuần này, hai bên dường như lại tiến gần đến nguy cơ chiến tranh sau các cuộc tấn công trả đũa giữa Israel và Iran vào cuối tuần trước, đánh dấu lần đầu tiên hai nước giao tranh kể từ khi lệnh ngừng bắn ban đầu được công bố ngày 8/4.
Căng thẳng tiếp tục gia tăng sau khi ông Trump cáo buộc Iran bắn hạ một trực thăng quân sự Mỹ. Đáp lại, Washington đã tiến hành các cuộc không kích mà họ gọi là hành động tự vệ vào ngày thứ Tư.
Hôm thứ Năm, ông Trump còn cảnh báo Mỹ có thể giành “quyền kiểm soát hoàn toàn” ngành dầu khí của Iran và tiếp quản đảo Kharg mang tính chiến lược của nước này “trong tương lai không xa”.
Nhận xét
Đăng nhận xét